Categories
SHORT STORIES/TRUYỆN NGẮN

Imagine – Tưởng tượng (36)

By Nguyễn Văn Thiện, translation by Nguyễn Thị Phương Trâm 

By Nguyễn Văn Thiện, translation by Nguyễn Thị Phương Trâm

Tưởng tượng

Truyện ngắn Nguyễn Văn Thiện

I placed the Nation in my hand, slowly curled my fingers holding on to it tightly like they who love each other hold on to one another. The chaos began to churn inside my fist. Clobbering of sledgehammers, feral eddies in ponds, lullabies, the yearning of the heart, a voice singing softly wistfully laughing. I tightened my hold and louder were the noise of clambering sword fights, locomotion, pounding heart beat, teasing jests, whining… Tightening again my fist louder were the shrieking, bellowing, screeching as though a bridge was collapsing, flipping over cars, as though homes were burning, everything was in flames. Triggered by the onslaught of sound, grounding my teeth tightened my hold even more. The sounds exploding like thunderous tremoring earthquakes inside my fist.

I opened my fist like a child trying to lose the small cricket, I took a peek inside. Everything was upside down, a war zone. A mother was collapsed by her sick child’s bedside, the child curled up as a pure white question mark, now and then, the question mark would spasmodically cough. Near it is the toothy pearly grin of a youth in a blue shirt. In the middle of the floor, a fisherman, his face sunburnt black like the bottom of a charcoal pot, a bandage around his head was soaked with blood. In his hand was a piece of torn sail or banner. An elderly man bent over lugging a gùi on his back laden with woodchip quietly walking away. On the road, there’s a burning car, a charring black. An exhausted haggard and confused group of people hovered, pointing at this then that…

I opened both of my hands. Crumbling pieces of land fell out. The yellow pebbly soil of Móng Cái, the bazan red earth of the Western highlands, the alluvial loose soil of Cà Mau. The rivers slipped down from the web between my fingers. Kỳ Cùng river, Ba river, Hậu river. Through my fingers falling patches of forests. The Northwest Iron woods, the West highland jungle of giant Crape-myrtles, the Southwest Melaleuca forest. My mother right by my ear: Hold on child, close your fingers, otherwise they’ll be nothing left… My father right by the other ear quietly: Hold on tightly child, otherwise there won’t be anything left… But I was afraid. Holding on meant incurring these violent noxious sounds. My hands opened, meant all that is dear to me, would eventually slip through my fingers…

I didn’t have the strength to announce the appellation of what I had witnessed, sitting at my desk scribbling on blank pages, into the night. I drew an elephant, in the last stroke of the pencil, the elephant slowly began to walk out of my room. I drew a bird, and in the last stroke of the lead, the bird quietly flew out of my room. I drew a wooden idol, and in the last stroke, the wooden idol also left my room. I was about to draw the emperor, but dare not! I knew eventually even the emperor would leave as well. Again I will be alone. I drew myself, and in the last strokes, I also stood up and left. How could that be, even me, I was gone? How have I err, or my only fault may be the need to hear the truth, able to see for myself in this life what is real? I dropped the pencil, calling after myself, throat hoarse: “Don’t, don’t leave, me, don’t…”.

Everyone and all that I endeared is gone. I’m alone in this desolate place. I dropped my hands, not holding on or letting go, like the hands of a corpse. The lines on my palms breaking into random directionless bits. There were wild elephants, birds flying, wooden idols, emperors, then there was me, departures, breakups… I wanted to meet them, so I may ask the one question: “Why would…?” It may have been midnight, or time had actually stopped. The moonlight was hovering densely in the fog. I opened my door looking out, surprised by the row and rows of my portraits lined up outside quietly, in such sombre melancholy.

The elephant through watery eyes: “We’ve been chased away…”

The birds glaring chirped: “We’ve been hunted down..”

The wooden idol in a state of mind boggling confusion: “We’ve been coerced…”

In indignation, I exclaimed: “We’ve been deceived…”

They spoke up all at once, whining complaints.

I asked: “Who, who are the ones chasing, hunting, coercing, doing the deceiving?

In unison, they said: “The emperor!”.

But, I didn’t have a chance to draw the emperor? In unison, they said: “There’s still an emperor!”. I asked: “Where?”. They answered: “In the dark shadowy part of the garden!”. Their voices trembling with fear. Shaking in the dense fog, trembling under the moonlight. No way, how could there be an emperor, especially since I’ve never drawn an emperor before? Pushing the door open completely stepped outside to investigate, there may be truth in their claim. Straining my eyes searching every crevice in the fairly large garden under darkness. I looked searchingly at the dark shadows of the tree trunks, in the bushes, beneath the overhanging foliage, inside the rainwater barrels, even inside the chicken coups, and dog kennel. There was nothing. I checked again once more, still, there was nothing. Annoyed, I shouted: “Emperor, where are you?”. My voice breaking up like falling pebbles, dispersed in the dense fog. The elephant, bird and wooden statue after all the crying and whining, they fell asleep where they stood in front of my door, as though hypnotized. The poor things! The poor genteel things, they would have never hurt anyone!

I was sure, for instance, that if I did find the emperor hiding somewhere in the garden, I would place him in my palm before crushing him. Echoing from inside my fist would be the sound of constant fancy parties or conniving conspiring plotting? The sound of clanking gold and painful seedly pounding upon the mattress and pillows? The hard sound of power or the mumble of vile cowardly compromising exchanges, bartering and sales?

Then I will open my hand to see what shall fall out. The royal edicts imperial decree piling up erecting power or crumbling blades of swords, rotten to the bone? Flagrant impertinent golden dias or wood and rocks shattering like grounded pig’s feed? Or simple tales of folklore no one bothers to read anymore?

I don’t know since I’ve never drawn an emperor.

Nor have I ever met the emperor.

Hence, I will have to place the Nation in my hand then slowly squeeze it…/

_____

Tôi đặt Đất nước vào lòng bàn tay rồi từ từ nắm chặt lại, như cách những người đang yêu nắm lấy tay nhau. Cả một mớ hỗn độn đang vẫy vùng trong đó. Tiếng guốc khua, tiếng ao hồ gợn sóng, tiếng ru con, tiếng thổn thức của trái tim, tiếng hát nho nhỏ và tiếng cười mơ hồ. Tôi nắm chặt hơn chút nữa, tiếng dao kiếm va chạm, tiếng động cơ, tiếng tim đập mạnh, tiếng cười đùa, tiếng rên rỉ kêu than… Tôi bóp chặt tay, tiếng ré, tiếng gào, tiếng thét như sập cầu như lật xe, như cháy nhà cháy chợ. Bị kích động bởi những âm thanh mạnh, tôi nghiến răng bóp chặt. Âm thanh từ bàn tay phát ra như sấm sét, kinh thiên động địa. 

Tôi mở tay ra, nhẹ nhàng như một cậu bé với bàn tay đang giam giữ một con dế nhỏ, và ghé mắt nhìn vào. Những hình ảnh chồng chéo như một bãi chiến trường. Một người mẹ gục đầu bên giường bệnh của con, cháu bé nằm co như một dấu hỏi màu trắng, lâu lâu, dấu hỏi lại ho và quằn quại. Bên cạnh là một hàm răng trắng nhởn đang nhe ra cười của một cậu thanh niên mặc áo xanh. Giữa đất, một ngư dân mặt đen như đít chảo với dải băng thấm máu quấn trên đầu. Trên tay ông ta là một lá buồm hoặc lá cờ đã bị rách. Một cụ già còng lưng gùi một đống củi lặng lẽ bước đi. Trên đường, một chiếc xe cháy trụi, đen thui. Một nhóm người mặt mũi hốc hác tối tăm đang đứng vây quanh, chỉ trỏ…

Tôi xòe hết mười ngón tay. Những vạt đất rụng rơi lả tả. Đất sỏi vàng Móng Cái, đất đỏ bazan Tây nguyên, đất phù sa Cà Mau. Những dòng sông trôi tuột xuống dọc kẽ tay. Sông Kỳ Cùng, sông Ba, sông Hậu. Những vạt rừng rơi xuống kẽ tay. Rừng lim Tây bắc, rừng bằng lăng Tây nguyên, rừng tràm Tây nam bộ. Mẹ nói bên tai: Nắm tay lại đi con, không thì sẽ không còn gì… Cha nói nhỏ bên tai: Nắm tay lại đi con, không thì sẽ không còn gì… Nhưng tôi không dám. Nắm tay lại, tôi bị những âm thanh cuồng nộ kích động. Mà xòe tay ra, lại trôi tuột những hình ảnh thân thương…

Không đủ sức gọi tên những điều mình nhìn thấy, tôi ngồi lại bên bàn vẽ những nét nguệch ngoạc lên giấy, trong bóng đêm. Tôi vẽ con voi, xong những nét cuối cùng, con voi chậm rãi bước ra khỏi phòng. Tôi vẽ con chim, xong những nét cuối cùng, con chim lặng lẽ bay ra khỏi phòng. Tôi vẽ tượng gỗ, xong những nét cuối cùng, tượng gỗ cũng đi ra khỏi phòng. Tôi định vẽ một ông vua, nhưng không dám! Tôi sợ những ông vua trước sau rồi cũng sẽ bỏ ra đi. Cuối cùng, tôi vẫn một mình. Tôi vẽ tôi, xong những nét cuối cùng, tôi cũng đứng dậy bỏ đi. Có lẽ nào, ngay cả tôi cũng đã bỏ tôi đi? Tôi đã gây ra lỗi gì, hay chỉ vì đã trót muốn nghe những âm thanh thật, nhìn những hình ảnh thật của cuộc sống này? Tôi buông bút, gọi theo mình, giọng khản đặc: “Đừng bỏ lại, tôi, ơi…”.

Những thân yêu tin cậy đã bỏ đi hết rồi. Còn mỗi tôi trong căn phòng hoang vắng. Bàn tay tôi thõng xuống, không nắm không mở, như tay người chết. Những đường chỉ tay đứt nối một cách rối ren,loạn xạ. Này thì voi hoang, này thì chim trời, này thì tượng gỗ, này thì vua chúa, này thì là tôi, này thì chia ly, này thì tan rã… Tôi muốn gặp họ, để hỏi một câu, chỉ một câu thôi: “Vì sao lại…?” Có lẽ phải nửa đêm, hoặc là thời gian không còn trôi nữa. Bóng trăng cũng đặc lại trong sương. Tôi mở cửa phòng nhìn ra, kinh ngạc thấy những bức tranh của tôi đứng xếp hàng ngoài đó, lặng lẽ, u buồn. 

Voi nói bằng ánh mắt ngân ngấn nước: “Chúng tôi đã bị xua đuổi…” 

Chim nói bằng ánh nhìn cong vút: “Chúng tôi đã bị truy sát…”

Tượng gỗ nói bằng thớ thịt não nề: “Chúng tôi bị cưỡng bức…” 

Tôi nói bằng lưỡi cong như chiếc muỗng: “Chúng tôi đã bị lừa dối…” 

Tất cả đồng thanh cất tiếng, kể lể, than vãn. 

Tôi hỏi: “Ai, ai đã xua đuổi, ai đã truy sát, ai đã cưỡng bức, ai đã dối lừa?” 

Tất cả đồng thanh: “Vua!”.

Nhưng, tôi đã kịp vẽ vua đâu, tôi chưa vẽ vua bao giờ mà? Tất cả lại đồng thanh: “Vẫn có vua!”. Tôi hỏi: “Ở đâu?”. Họ trả lời: “Trong bóng đêm của khu vườn!”. Giọng nói của họ toát lên vẻ sợ hãi. Họ run rẩy trong sương, run rẩy dưới trăng. Không lẽ nào, ở đây lại có vua, trong khi tôi chưa vẽ vua bao giờ? Tôi đẩy cửa bước ra ngoài, tôi phải tìm thật kỹ xem, biết đâu điều này lại là sự thật. Tôi căng mắt ra nhìn vì khu vườn khá rộng và tối. Nhìn vào trong hốc cây, trong bụi cỏ, dưới tán lá, trong thùng đựng nước, cả trong chuồng gà, chuồng thỏ. Không thấy. Tìm lần nữa, vẫn không thấy. Bực mình, tôi gọi to: “Vua ơi, vua ở đâu?”. Tiếng của tôi vỡ ra như sỏi, tan trong sương đêm. Bọn voi, chim và tượng gỗ sau một hồi khóc than kể lể đã đứng ngủ ngay trước cửa, như bị thôi miên. Nhìn mà thương lạ! Những hình hài hiền lành ấy, chúng đã bao giờ làm hại ai chưa?

Tôi chắc chắn, giả sử bây giờ tìm được vua đang nấp đâu đó trong khu vườn này, tôi sẽ đặt vua vào hai bàn tay và bóp chặt. Từ trong đó, sẽ vọng ra nhưng âm thanh dặt dìu đài các yến tiệc hay tiếng thì thầm của những thủ đoạn mưu toan? Sẽ là tiếng vàng sắt chen nhau hay tiếng gối chăn đau buốt? Tiếng hùng cường cứng cỏi hay tiếng đê hèn thỏa hiệp thì thào đổi chác, bán mua?

Rồi tôi sẽ xòe mười ngón tay ra xem cái gì sẽ rơi lả tả. Những ngự chuẩn ngự phê dồn dựng hùng cường hay những bảo kiếm nát tan, long bào hắc ám? Là sừng sững ngai vàng hay gỗ đá vỡ ra như cám? Hay chỉ là một dòng chữ cổ xưa không còn ai đọc được?

Tôi không biết, bởi tôi chưa từng vẽ vua bao giờ. 

Tôi cũng chưa từng gặp vua bao giờ.

Vì vậy, tôi lại đặt Đất nước vào lòng bàn tay rồi từ từ nắm chặt lại…/

By Nguyễn Thị Phương Trâm

There's magic in translating a body of work from one language to another.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s