Categories
EPIC POEM/TRƯỜNG CA

Lê Vĩnh Tài | NIGHT & THE CONTINUING FALLING VERSES – ĐÊM VÀ NHỮNG KHÚC RỜI (4)

By Lê Vĩnh Tài, translation by Nguyễn Thị Phương Trâm
_____
Poetry has written many romantic poems.
like the lady long ago wears a short skirt
the shifting of her thighs
closing, poetry in a fluster

By Lê Vĩnh Tài, translation by Nguyễn Thị Phương Trâm


(prologue)

the poem spinning around the poet’s head

like the halo of Buddha

each time he reaches behind his neck

to touch it

the poem disappears

as we may never be able to

grab hold of our fate

_____

bài thơ xoay quanh đầu của nhà thơ

như vầng hào quang của Đức Phật

mỗi lần nhà thơ đưa tay lên ót

để chạm vào

bài thơ biến mất

như chúng ta không bao giờ nắm bắt

được số phận của chính chúng ta…

1.

Left behind a bit of something

long ago possessed by poetry

more than air
more than water
more than kisses
darkness

the evidence, poetry’s body
_____

Thơ có còn sót lại chút gì

ngày xưa thơ từng có…

nhiều hơn không khí
nhiều hơn nước
nhiều hơn môi em
bóng tối bóng tối

cơ thể thơ là dấu vết của thơ

2.

Within the veil of mist out of sight

began poetry an anthem of love

in time reveal by sunlight
a gentle morning breath

blue
silent fishes in a puddle
poetry will never utter what they already know
poetry relish the surprise
_____

Trong đám sương mù che hết tầm mắt…

thơ muốn bắt đầu bài hát tình yêu
ánh nắng mặt trời rồi sẽ chiếu vào bên trong
một hơi thổi dịu dàng buổi sáng

màu xanh
những con cá im lặng trong vũng nước
thơ không bao giờ nói những điều người ta đã biết trước
thơ thích bất ngờ…

3.

Out of sight

hence poetry resides in the darkness of the night

 

a shimmering black cloak

the night sky

 

poetry singing

a meaningless butterfly wing

flying outside

both wings stretched wide

it’s singing about the length

its lone flight

singing still after death

 

just outside the butterfly wings

began poetry’s studies of love

the studies poetry puts to practice

 

as poetry kneels through the night

a grain of sand embed within

it falls with the butterfly wings

falling like a tear

the sand exclaiming: gosh poetry, she’s completely wet 

_____

Vì bị che hết tầm mắt
thơ sẽ định cư vào bóng đêm…

lấp lánh chiếc áo choàng đen
của bầu trời

thơ sẽ hát
một cánh bướm vẫy vô nghĩa
nó bay ra ngoài
dang hai cánh
nó hát về độ dài
của chuyến bay riêng mình
chết rồi vẫn còn hát

ở ngoài rìa cánh bướm
thơ sẽ bắt đầu bài tập tình yêu
những bài tập thơ hay thực hiện

khi thơ quỳ gối trong đêm
một hạt cát sẽ vùi vào bên trong
nó rơi theo cánh bướm
rơi như giọt nước
hạt cát nói: thơ ơi, em ướt hết rồi

4.

Poetry has written many romantic poems.

like the lady long ago wears a short skirt

the shifting of her thighs

closing, poetry in a fluster

 

poetry rambling on lines after line

in a rush lost the rhythm

 

poetry remembering her feet drifting away

like the shifting sides of a river

poetry has never seen it in any other river

 

poetry pretending to look at the cat

she’s holding

 

until she decided

to straighten a finger like a flame

and wants to tie the knot

_____

Thơ đã từng viết nhiều bài thơ tình…

như nàng ngày xưa nhiều khi váy ngắn
hai đùi của nàng
khép lại làm thơ bối rối…

thơ lúng túng vài dòng
và mất vần vì hơi vội

thơ nhớ đôi chân trôi dạt của nàng
như hai bờ sông lang thang
thơ không bao giờ thấy ở những con sông khác

thơ tiếp tục giả vờ ngắm con mèo
nàng đang bế

cho đến khi nàng quyết định
duỗi một ngón tay giống như ngọn lửa
và đòi kết hôn…

5.

There are of course tigers 

in poetry’s forest 

 

but in life, you only need one tiger

and that’s plenty

hence all the tigers

in a knot fighting each other

for the position of a tiger

 

plenty of them believe they’re tigers

fails to peak

 

nightly, poetry could hear the tiger’s breathing by the window

don’t think tigers know only to hunt

and knows not how to cry

 

tigers also need to know how to tiptoe and dance

otherwise

in a few months

they won’t get to be a tiger

 

be forgotten 

in some corner

a sneaky liar

gnawing a bone under the bed hating Thế Lữ

_____

Trong khu rừng thơ
dĩ nhiên phải có cọp…

nhưng đời chỉ cần có một con cọp
là vừa
nên các con cọp
phải chí chóe đánh nhau
giành quyền làm cọp

nhiều con tưởng mình là cọp
hay bị bể chóp

vào đêm, thơ nghe con cọp thở ở cửa sổ
bạn đừng nghĩ cọp không biết khóc
chỉ biết kiếm ăn

cọp cũng phải uốn lượn nhẹ nhàng
nếu không
chỉ cần vài tháng
là không còn được làm cọp

phải về nằm mọp
xó nhà
lén lút ba hoa
và gặm dưới gầm giường cục xương căm hờn Thế Lữ…

6.

What will birds be called

in the eyes of a dog?

 

you’ve seen 

dogs frying

from one branch

to another?

 

have you ever seen poetry climb up an electrical pole

not crazy though

only to mend

a broken telephone line?

 

have you ever like a poem

with an imagery

so painful to the point of nothing really?

 

in this life so many people we meet

nauseatingly sweet

right by our feet

hence poetry takes an incomprehensible turn

 

poetry shapeless

or you just don’t like flying dogs?

pretending you’re on the grog

until

you’re old and downhill

die?

_____

Những con chim sẽ được gọi là gì
trong mắt những con chó?

bạn đã từng nhìn thấy
những con chó bay
từ cành cây này
đến cành cây khác?

bạn có bao giờ thấy thơ phải leo lên cột điện
không phải điên
mà để nối lại sợi dây
điện thoại?

bạn có bao giờ thích những bài thơ
mà hình ảnh của nó
đau đớn đến mức méo mó?

đời quá nhiều người
mật ngọt chết ruồi
ở hai bên đùi
nên thơ thành khó hiểu

thơ không có hình ảnh
hay là tại bạn không thích những con chó biết bay?
hay là bạn cứ giả vờ say
đến tận khi
bạn già đi
và chết?

7.

We don’t know if the parachute will open

when the plane falls out of the sky

 

like when you open the post box of a lover

we could still hear their laughter

in rolls rising

like the sound of a train’s whistle

 

the day she left

arms loose by her side

left behind her word, like water

down the drain in the toilet

 

it’s without vigour 

like the sweetness of Hồ Xuân Hương’s jackfruit

like her body

the curves of a dawning horizon

 

hence the word is forsaken

or some lost soul aching

as poetry continues the act of tranquillity

in keeping with the status quo

in no changeable peace

nor lost of self-worth

 

or like the ostrich sticking its head in the sand

poetry sticks its head in the mud

_____

Chúng ta không biết sẽ mở dù thế nào
khi máy bay rơi xuống đất…

như khi mở hộp thư của người yêu
hình như chúng ta vẫn nghe tiếng cười của họ
vút lên quanh co
như còi xe lửa

như ngày em đi
hai tay thả lỏng
bỏ lại chữ nghĩa đổ như nước
trong phòng tắm

nó không còn sức mạnh
như sự ngọt ngào quả mít Hồ Xuân Hương
như cơ thể của em
những đường cong chân trời dâng lên mỗi sớm

vậy thì chữ nghĩa cũng phải cô đơn
hay phải làm cô hồn
vì thơ cứ giả vờ yên tĩnh
để giữ sự ổn định
không diễn biến hòa bình
thảm hại của chính mình

như đà điểu rúc đầu vào cát
thơ rúc đầu vào một đống sình…

8.

A poet is not a business

otherwise, they’ll be dead meat

 

there are “poets” who likes to bullshit

yet

no one sees it

he’s an idiot

 

he is

a crack

in the granite

on the wall

the tomb of whom no one dare says

 

and when you mention of him through a parable

indicative of the underworld

you must note it

 

poetry forever 

to now

and will ever

forever:

poetry is never

the excrement

the result of his digestion

 

hence his contrition

after leaking trash

_____

Nhà thơ không phải nhà doanh nghiệp
nó chết thây bà nó…

có “nhà thơ” đã chém gió
như vậy
mà không ai thấy
anh ta tầm bậy

anh ấy
như một vết nứt
của phiến đá hoa cương
ốp lên tường
ngôi mồ của ai thì ai mà dám nói…

và khi bạn đến để nhắc anh ta một dụ ngôn
của thế giới bên kia
bạn phải nhớ

thơ tự bao giờ
bây giờ
và không bao giờ
mãi mãi:
thơ không phải chất thải
từ anh ấy
sau khi ăn

nên anh ấy sẽ ăn năn
khi tống ra tầm bậy…

9.

Poetry’s feverish due to illness

on both of poetry’s knees

people have kneeled

urged and dreamed

much

 

hence poetry is exhausted

_____

Bệnh tật làm cho thơ bị sốt…

trên hai đầu gối của thơ
mọi người đã quỳ
đẩy và mơ
nhiều quá

làm thơ mệt lả…

10.

As you search for the keystroke

looking for a good poem

 

you should ask yourself

why the mist

and light

turns the clouds into a sail

drifting in the shallows

 

the other

grey clouds

line up at the edge

since there, good poetry could see

something

like derogatory nudity

 

all shatters in a blink

like when poetry, once slapped golden moonlight

upon an episode of devastation

_____

Khi bạn tìm các phím bấm vào
để ra được bài thơ hay…

bạn hãy hỏi
rằng tại sao sương mù
và ánh sáng
lại làm đám mây giống như một chiếc thuyền
đang trôi trên cạn

những đám mây khác
màu xám
dọc theo một cái mép
tại đó thơ hay nhìn thấy
một cái gì
tưởng như mấy tấm hình khỏa thân tầm bậy

mọi thứ tan vỡ trong chớp mắt
như thơ từng tát ánh trăng vàng
trong câu chuyện nát tan…

11.

Poetry is searching for a verb

trying not to make a grammatical error

 

in our mind

the poet thought of a noun: the church

bells ringing, the verb

inducing breathing

 

eternal

everlasting glory

those who have lain down their life

 

but what is the use of such glory

What mandates such beauty,

when they’re no longer breathing?

 

or it’s but a ruse

a verb for poets

When they’re stuck?

 

and mixed in with the spit

a kind of noise

that gives people goosebumps

 

hence in quivering parted lips

fend off such fanciful

grandeur

everyone now wants the poet

to vow in front of an altar

from now be the speaker

for the aspiring horns of a bull

thrusting

horns

the gut

of those who hide their faces

behind nouns

interjections, articles, verbs

tedious

like foggy forests

with little bearing on poetry

_____

Thơ tìm kiếm một động từ
cố gắng đừng sai ngữ pháp…

trong suy nghĩ của mình
nhà thơ chỉ nghĩ về danh từ: nhà thờ
rung chuông là động từ
dùng để thở…

đời đời
vinh quang đời đời
những người nằm xuống

nhưng vinh quang ấy để làm gì
vinh quang ấy cần gì
khi họ không còn thở?

hay chỉ là cái cớ
để cho các nhà thơ tìm kiếm một động từ
khi bí?

và trộn lẫn với nước bọt của mình
hay một âm thanh
làm mọi người thấy ớn lạnh…

nên khi hé môi rung động
chống lại những trò mơ mộng
lồng lộng
ai cũng muốn bây giờ nhà thơ
thề trước nhà thờ
từ nay sẽ là cơ quan ngôn luận
của chiếc sừng bò mộng
tông
vỡ
mật
những kẻ giấu mặt
vào danh từ
thán từ, mạo từ, động từ…
lừ đừ
như những cánh rừng mù mịt
không phải thơ

12.

Poetry and the books die together

when they say

you spend your entire life searching

not just for fun

so don’t deny it

 

in truth, you feel as though

not to simply smooth things over

but you desire the composition of poetry all-day

even when there’s no one left to read it

 

you know

poetry does not need to be smooth

because a breeze will pass by

like once upon a time learning to walk

everyday 

one would

fall

_____

Những quyển sách và thơ cùng chết…

khi người ta nói rằng
bạn đã dành toàn bộ cuộc đời mình để tìm hiểu cái gì
không phải chỉ để chơi
thì bạn đừng chối

thậm chí cảm giác của bạn
không phải chỉ là bôi trơn
bạn muốn làm thơ cả ngày
dù không còn ai đọc

bạn biết
thơ không cần phải bôi trơn
vì gió sẽ lăn qua
như ngày xưa tập đi
ngày nào ta
cũng
ngã…

13.

You should keep writing poetry

not because you gave up maths when you were little

the Fibonacci sequence and the old maths professor

life to a certain level abiding

 

you could recall the light angle

you knew the Sun now is at 45 degree

like the tagline out the window

more poetic when you view it 

slightly lopsided

 

and you couldn’t see the green

in the one parrot feather

 

you recall the sinusoid

you’re rolling

around and around

upside down you sound

even now

 

slow poetry down

lower it

by the fence

after the storm

 

otherwise

in return, you’ll be

half lost

half yellow

dry clumps of grass in the backyard

 

while the church bells

echoing

announcing 

the birth of God

you open your bag in that very moment

grabs a camera

aim it straight for your face

 

then

the laughter

the whistle of the wind

from somewhere arrives

like your own

sadness

 

once, decimated a storm

_____

Bạn cứ làm thơ…

không phải vì hồi nhỏ bạn bỏ học môn toán
ông giáo già với dãy Fibonacci
đời luôn luôn tồn tại một giới hạn

bạn nhớ đường cong ánh sáng
sau này bạn biết mặt trời nghiêng một góc 45 độ
như câu khẩu hiệu ngoài ô cửa sổ
sẽ lãng mạn khi bạn
nhìn nghiêng

và bạn cũng không thấy màu xanh lá cây
của bộ lông con vẹt

bạn nhớ hình sin
làm bạn phải uốn cong
lòng vòng
âm thanh của bạn bị lộn ngược
cho đến bây giờ…

hãy làm cho thơ chậm lại
hạ nó xuống
ngay chỗ hàng rào
sau cơn bão…

nếu không
nó mang lại cho bạn
một nửa hoang mang
một nửa màu vàng
của đám cỏ xác xơ trong sân nhà của bạn

và tiếng chuông giáo đường
vang
vang
khi Thiên Chúa ra đời
đúng ngay lúc bạn mở cái túi
lấy máy chụp hình
tự ngắm vào mặt bạn

lúc đó
tiếng cười
tiếng gió
tự đâu đâu sẽ thổi vào
như một nỗi buồn
của bạn

đã từng đánh bại một cơn mưa…

14.

An unsurpassable day

a certain point of view may reveal the light

within the skin and bone of people

 

poetry recalls a voice

voicing what even the air couldn’t think of

that’s the reason why

life now and then is hopeless

 

can’t you remember 

there’s no point of view that could surpass

summer

the bells of resounding sunlight

white

bitter

makes you forgetful and thirty

 

I remember once

on the way home

passing a supermarket

I bought a CD

listened to it eight times

still couldn’t find what makes life worth living

 

the song

like a bird

flying with wings stripped of feathers

left me

floating

in a cage

with the gate open…

_____

Một ngày không vượt qua…

có cái nhìn có thể phát sáng
trong xác thịt của con người

thơ nhớ một giọng nói
nói những điều ngay cả không khí cũng không bao giờ nghĩ đến
đó là lý do tại sao
cuộc đời này đôi khi vô vọng

bạn có nhớ
không có cái nhìn nào có thể vượt qua
mùa hè
những hạt chuông ngân vang như nắng
màu trắng
cay đắng
làm bạn khát nước và lãng quên

bạn có nhớ
trên đường về nhà
ngang qua siêu thị
bạn đã mua một cái đĩa CD
và nghe tám lần
vẫn không thấy cuộc đời này đáng sống

bài hát
như con chim
bay trên hai cánh
rụng trụi lông
trôi
khi chiếc lồng
quên đóng cửa…

15.

Like the sad sound of the pen-pipe

poetry runs its fingers through your long hair

and that’s when 

poetry’s searching for 

your secrets 

 

not for any ulterior motive

sometimes hidden in our body is a language

poetry finds desirable

 

like in the eighth verse

poetry uses a rhyme from the spine

if it’s like the rise in the sixth verse, to after

pull you down by the hand

and you’re on the ground

upside down

like a fish out of water

but don’t get wet

or be sad

 

you see

poetry is like a little squirrel

running up your arm

 

it doesn’t know how to fly 

and it’s worried you’re not aware of it

hence tries very hard to puff up 

its tail to run

into you

_____

Như một tiếng khèn buồn…

thơ luồn tay vào mái tóc dài của bạn
đó là lúc thơ
đang đi tìm những gì bí ẩn
của bạn

cũng chẳng có mục đích gì cả
đôi khi cơ thể chúng ta có thể ẩn nấp các ngôn từ
mà thơ thấy thích

như khi viết câu tám
thơ lấy vần từ lưng
nếu như sự cất lên của câu sáu sau đó
có kéo tay bạn
và cơ thể bạn nằm xuống
bạn bị lộn ngược
như con cá ra khỏi mặt nước
bạn đừng ướt
và buồn

bạn sẽ thấy
thơ như con sóc nhỏ
chạy trên tay

nó không biết bay
và nó sợ bạn không thấy
nên cố sức xù
cái đuôi để chạy
vào trong bạn…

16.

When it ignites

please don’t hold it against it

poetry is the blood running through all the arterial valves

a formation of a quivering purr

at an inaudible level

_____

Khi nó bốc cháy…

đừng gầm gừ
thơ như máu chảy qua các van tim
tạo nên một âm thanh run nhẹ
tới mức không ai nghe…

17.

Could poetry be a bat?

say you know poetry is a radar

detecting ultrasonic sounds in the dark

when you’re asleep poetry replying

opens your bedroom door

 

you remember

poetry wrapped in light

like a scarf for your hair

playful in a dingy

on Nui Coc lake?

 

the bats hanging from the rocks

its claws hanging onto love 

could never fall

 

the cave that echoes poetry

the shape of a thorn

like the lady’s eyes

the day poetry lost its way in Thai Nguyen

_____

Thơ có thể là con dơi?

nếu bạn biết thơ là một radar
bắt được sóng siêu âm trong bóng tối
khi bạn ngủ thì thơ trả lời
cánh cửa phòng bạn bị mở

bạn nhớ
ánh sáng đã quấn quanh thơ
như bạn quấn khăn lên tóc
và nghịch trên chiếc thuyền
ở hồ Núi Cốc?

những con dơi treo trên mỏm đá
với các ngón chân bám vào tình yêu
không bao giờ ngã

cái hang động mà thơ phát sóng
hình gai nhọn
như mắt nàng
ngày thơ bị lạc ở Thái Nguyên…

18.

Upon the poem is heaven

under the poem is hell

the poem a star

 

sometimes the star falls and perish

like a snowflake

disappearing upon the touch of water

 

and we could feel 

the bite of death

cold seeping through us

 

at zero hour 

poetry’s complimentary flight will be The Word(of God)

taking back the days 

poetry was wiped clean

 

poetry silent, watchful, thoughtful

as would the night, sleep, bite, death by and the stars

_____

Trên bài thơ là thiên đàng…

dưới bài thơ là địa ngục
bài thơ là ngôi sao

cũng có lúc ngôi sao bị rơi và chết
giống như bông hoa tuyết
tan khi chạm xuống mặt nước

và chúng ta cảm thấy cái lạnh
của cái chết
cắn vào tất cả chúng ta…

đây là lúc 0 giờ
chuyến bay miễn phí của thơ vào Ngôi Lời
lấy lại những ngày thơ bị xóa
trắng

thơ im lặng, nhìn, suy ngẫm
cũng như đêm, giấc ngủ, cắn, cái chết và các ngôi sao…

19.

Poetry is a man’s liberty

hence poetry dives into a flora skirt

in high heels

 

the lady leaning

poetry tripping

fell

into a hell

with a guitar

a cat watching poetry sing

 

poetry sitting in

a forest

watching the awkward men pass by

legs aping the letter V

since liberty is lost

all there seen is hair

 

by the masks

_____

Thơ là sự tự do của đàn ông…

nên thơ đâm vào một chiếc váy hoa
mang đôi giày cao gót

nàng nghiêng người
thơ mất trớn
và rơi
vào một địa ngục
với một cây đàn guitar
một con mèo ngồi nghe thơ hát

thơ ngồi trong
rừng
nhìn những người đàn ông khập khiễng đi qua
hai chân hình chữ V
vì tự do đã mất
chỉ còn thấy mái tóc

ngoài ra là mặt nạ…

By Nguyễn Thị Phương Trâm

There's magic in translating a body of work from one language to another.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s