Categories
EPIC POEM/TRƯỜNG CA

Lê Vĩnh Tài | NIGHT & THE CONTINUING FALLING VERSES – ĐÊM VÀ NHỮNG KHÚC RỜI (5)

By Lê Vĩnh Tài, translation by Nguyễn Thị Phương Trâm

dust
why force humanity
on them?
_____

bụi
sao lại cố ép chúng
thành người?

By Lê Vĩnh Tài, translation by Nguyễn Thị Phương Trâm 

 

ĐÊM VÀ NHỮNG KHÚC RỜI (5) 

 

(prologue)

gosh the green grass, aching the foot of the horizon

roots holding on outgrowing fate

into the earth your innocent fingers 

 

piercing the heart falling

into the soil dissolving breaking through still green

grass with not a need of opportune 

 

such thoughts noted in volumes

like volumes of photographs by war correspondents

under flickering explosion

appearing meadows with even clearer 

each fragile vein

 

such thoughts of grass meant for the sky

lighting up like a movie

quoting a historical event

to after lay covered in dust on a shelf

 

such thoughts of grass meant for words

fine and smooth

a description of what has disappeared quickly

dizzily 

 

such thoughts of grass meant for the soul

over everything an injustice even after the beating

what are tears for

what use are tears

_____

 

ôi cỏ xanh, ngươi buốt chân trời

ngươi bám chùm rễ số phận

bằng ngón tay hồn nhiên vào đất

 

ngã xuống xuyên giữa ngực

tan vào đất đâm chồi vẫn cỏ

màu xanh không cần cơ may

 

những gợi ý về cỏ được viết thành tập

như tập ảnh của phóng viên chiến trường

sau chớp pháo

cỏ hiện lên không phải cả cánh đồng mà rõ đến từng

gân máu mong manh

 

những gợi ý về cỏ là bầu trời

ánh sáng dọi lên như một bộ phim

trích đoạn lịch sử

sau này nằm phủ bụi trên kệ sách

 

những gợi ý về cỏ là con chữ

nhẵn nhụi

miêu tả những gì đã biến mất

nhanh đến chóng mặt

 

những gợi ý về cỏ là linh hồn

oan khuất cả khi ngừng đập

nước mắt để làm gì

nước mắt được gì đâu

 

 

 

1.

When the grass is aching beneath your feet

the nation at peace

after the knife-throwing smoke and fire

poetry knows

it’s hiding in the heart of the earth a soldier

 

spring yellow with chrysanthemum

forever is where poetry resides

the length of Trường Sơn mountain range green grass

a nation at rest mending its wound beyond the exhaustion

 

he lay alone beneath the grass 

looking up at the flag

red fresh like the blood of a star

bleeding still(it seems)

 

when the grass is the ripest

like the rice in the field the day he left, Mother crying

brushed past him the Death scythe

now in hand

the young woman by Mother harvesting the crop

 

poetry has seen him

poetry knows he’s never afraid

smoke like the mist is just as romantic

he has thrust a bayonet, thrown grenades

but now he’s silent

 

he’s lived a life in a spring meadow

poetry wants to know the truth

but dare not

 

he has seen a sky full of stars

like flowers adorned by fairies in their hair

he has dreamed as he crossed the green grassy plains 

full of mines full of the wind

 

metal cap and hard helmet

in the silence, he has heard in the background

the flap of butterfly wings, flown away

in an explosion

when alone he lays down

he will never tell

 

the soldier volunteer only after the war-cries

the vernacular is not a vocation for soldiers

those returning place him on a pedestal

once there’s peace in glory

 

Since they’ve escape

or is it because of his sacrifice? 

_____

Khi cỏ xanh đã buốt dưới chân mình

đất nước hòa bình

sau binh đao khói lửa

thơ biết

nó vẫn giấu dưới lòng đất một người lính

 

mùa xuân vàng hoa cúc

mãi mãi là nơi ẩn náu của thơ

nhưng cỏ chạy dài dọc Trường Sơn màu xanh lá

đất nước nằm dưỡng thương sau những ngày mệt lả

 

dưới cỏ một mình anh nằm

nhìn lên lá cờ

đỏ tươi như máu của ngôi sao

hình như vẫn chảy

 

khi cỏ đã chín muồi

như lúa trên đồng ngày anh đi, Mẹ khóc

lưỡi hái thần Chết sau khi đã lướt qua anh

giờ đang ở trong tay

cô gái dịu dàng với Mẹ đang gặt lúa

 

thơ đã nhìn thấy anh

thơ biết anh không bao giờ sợ hãi

lửa khói cũng như sương mù lãng mạn

anh đã từng giương lê, đã ném nhiều lựu đạn

nhưng bây giờ lặng im

 

anh đã sống trong đồng cỏ của mùa xuân

thơ muốn biết sự thật

nhưng thơ không dám

 

anh đã nhìn lên bầu trời đầy sao

như bông hoa trên tóc các nàng tiên

anh đã mơ khi vượt qua bãi mìn trên đồng cỏ

xanh và nhiều gió

 

mũ sắt và mũ cối

trong im lặng, anh đã nghe

tiếng động của con bướm đã bay

sau tiếng hú quả pháo

khi anh nằm lại một mình

không bao giờ anh còn tiết lộ

 

người lính chỉ xung phong sau những tiếng hô

ngôn ngữ không phải là công việc của người lính

người trở về đặt anh lên một cái bệ

tụng ca sau hòa bình

 

vì họ đã thoát

hay vì anh đã hy sinh?

 

 

 

2.

Poetry is like a servant in the dark.

a closing clamshell

like closing one’s gob

ruminating

 

oh how can we buy a ticket

an escape into the heavens

with God

 

something has fallen away

cooler than a tear

when it’s cold outside

damp upon poetry brother’s shoulders

 

the complicated nameless clouds

wallowing in the sky the entire night

waiting till light

awakening a thought in poetry

a memory, poetry’s brother prompting:

 

we can not continue to use the darkness 

to endlessly lie to each other 

_____

Thơ như người đầy tớ ngồi trong bóng tối.

khép hai vỏ sò

như khép mỏ

trầm ngâm

 

ô làm thế nào mà chúng ta mua vé

để thoát lên trời

cùng với Chúa

 

một cái gì đó đã rơi mất

lạnh hơn giọt nước mắt

khi ngoài trời sương giá

ướt vai anh trai của thơ

 

những đám mây rắc rối không có tên

bơi trên bầu trời cả đêm

chờ đến sáng

đánh thức suy nghĩ của thơ

và thơ nghe anh trai thơ nhắc:

 

chúng ta không thể lợi dụng bóng tối

để đánh lừa nhau mãi

 

 

 

3.

Poetry thinks perhaps on the winning side

believes when the war is missing

a point

all

has forgotten

imprisoned for how many years

unrecallable

 

what we couldn’t retain

nothing but an embalmed farmer

sleeping

upon the fields taken

upon a field of soft new grass

like a bed

we were born

by Mother’s pain

 

no one thought of

the whiteness of clouds shall be sheets of papers

upon a future where we must note

whatever

on it

 

what happened in the last few days of April

in a field of feral weed

the buds of suspicion

blossomed blood

and blooms

_____

Thơ nghĩ có thể bên thắng cuộc

cho rằng khi cuộc chiến tranh bị mất

điều mà tất

cả

đã quên

tù bao nhiêu năm

không nhớ

 

những gì chúng ta có thể giữ

là người nông dân được ướp lạnh

nằm ngủ

trên cánh đồng bị thu hồi

trong bãi cỏ xanh mềm mại

như chiếc giường

như lúc chúng ta được sinh ra

với nỗi đau của Mẹ

 

không ai nghĩ

màu trắng của đám mây sẽ là những tờ giấy, sau này

chúng ta sẽ phải viết

cái gì

lên đó

 

những câu chuyện về ngày cuối tháng Tư

trên mảnh ruộng cỏ dại lây lan

mầm nghi ngờ rắc bay trong gió

nở ra máu

và hoa

 

 

 

4.

The name

the glory

the endless glory

the fallen heroes

not any kind of notoriety

a name to differentiate

in a long complicated tale

the days long ago

 

not the old days

not the rainy days 

sunny days

 

the day there was a fracture on our chest

in sweat called upon each other

history spinning once on its heel

floating

 

when a name crumbles

as in living pertains

a sad meal

serve with the truth

_____

Cái tên

 

vinh quang

đời đời vinh quang

những anh hùng ngã xuống

 

 

không phải là danh tiếng gì đâu

cái tên gọi phân biệt những nhân vật

trong câu chuyện dài dòng

những ngày tháng đã chìm mất hút

 

không phải ngày xưa

không phải ngày mưa

ngày nắng…

 

ngày trên ngực có một vết nứt

gọi tên nhau cũng đổ mồ hôi

lịch sử xoay một vòng trên gót

nhẹ người

 

khi cái tên gục xuống

vì những cái sống còn

có một bữa tiệc buồn

đãi bằng sự thật…

 

 

 

5.

Sorry but, poetry does not like

the winning side

 

because poetry is on the-losing-side

 

poetry has been taken

on a path, poetry couldn’t recall

 

they lit for poetry

a candle in the wind

not enough 

light for poetry

 

sorry but for some reason, poetry is sucking

on shiny

coins

 

sorry that poetry has been afraid

they are constantly plotting

hence poetry’s

always short

 

poetry has witnessed

men breaking

like a fragile egg

an annoying reality

in light of pretty autumn & yellow like leaves

in the forest

glorious like clouds of smoke

 

the seasick people

nauseated

crossed the border

sunk

died

 

the people remaining

kept running

around in the new economic zone

poetry is but footprints in their mind

during the rain

grubby

steeped in mud

 

poetry redecorate

your devotion

in the latest way

photoshopped

before it’s hung

_____

 

Thơ xin lỗi thơ đã lỡ không thích

bên thắng cuộc

 

vì thơ bên-thua-cuộc

 

thơ bị dẫn đi

con đường nào thơ không nhớ

 

người ta thắp cho thơ

ngọn nến trong gió

nó không đủ

sáng cho thơ

 

thơ xin lỗi vì sau đó đã ngậm trong miệng

mấy đồng tiền

nhấp nháy

 

thơ xin lỗi vì thơ đã sợ

người ta hay có những âm mưu

làm thơ

bị hớ

 

thơ đã chứng kiến

những người đàn ông

bị vỡ như một quả trứng mỏng

làm ai cũng mất hứng

với mùa thu đẹp & vàng như cây lá

ở trong rừng

tưng bừng nhưng hơi đói

 

những người say sóng

đã muốn ói

khi vượt biên

đã chìm thuyền

khi chết

 

những người ở lại

đã chạy dài

vào khu kinh tế mới

trong tâm trí họ thơ chỉ còn như những dấu chân

mùa mưa

lấm bùn

bê bết

 

thơ trang trí

lại mê cung của bạn

như những tấm ảnh bây giờ

ai cũng phải làm photoshop

trước khi treo

 

 

 

6.

Poetry is not an educated servant

poetry wants to be boss

but failed

 

poetry sculling what’s left 

a commemoration drink

without crumbling the buildings surrendered

 

and those returning

now sitting in a bar

lifting and placing down the banks

the gold in the tones

losing

 

like that poetry loses

or were the poems

crossed out

 

they drink bottles of liquor as they ran

leaving poetry behind

they’re dancing in the rain drunk

diminished somewhat poetry’s spirit

knows that poetry’s no longer calm

 

poetry cry after that by the remaining fires

 

war

now mere beer froth one’s the lips

they stand on the side of tears

or stand up via poetry’s tears?

 

hence poetry detest

the tears of those returning drunk

drunks are supposed to be angry

and forgetful

 

poetry is searching and selecting words

like long ago there was peace

with Mother’s lipstick poetry writes

 

Mother knows poetry is still young

hence poetry can’t die

but Mother yet do not know-how 

to let the men on the winning side know

noon in April

the sunlight is a glorious gold shimmering

belongs to all

without exception

 

there within the pile of crumbling dust

may it be blistering

poetry desires still the light

poetry endures the heat

one can but hope

they may carefully replace

what was on the altar

 

like the children

fragile like eggshells

continued to be born

in our place

and poetry

in another lifetime

_____

Thơ không phải ôsin

thơ muốn làm chủ nhân

nhưng thơ thất bại

 

thơ uống hết phần còn lại

ly rượu mừng

những tòa nhà đầu hàng không đổ nát

 

và những người trở về

đang ngồi trong quán bar

nâng lên đặt xuống những ngân hàng

những tấn vàng

thua cuộc

 

theo cách đó thì thơ bị mất

hay bị gạch chéo

những câu thơ

 

họ uống những chai rượu khi bỏ chạy

thơ bỏ quên

họ say và lúc lắc trong mưa

thơ hơi mất tinh thần

thơ biết mình không còn bình tĩnh

 

sau đó thơ khóc với những đám cháy còn sót lại

 

chiến tranh

chỉ còn là bọt bia trên mép

họ đứng về phe nước mắt

hay đứng lên bằng nước mắt của thơ?

 

nên thơ ghét nước mắt

của người trở về hay uống rượu

người say thường hung dữ

và mau quên

 

thơ tìm kiếm và chọn lọc ngôn từ

như ngày xưa yên bình

thơ viết bằng cây son môi của Mẹ

 

Mẹ biết thơ còn trẻ con

nên thơ không thể chết

nhưng Mẹ cũng không biết phải làm thế nào

để cuối cùng những người đàn ông thắng cuộc

biết rằng nắng của buổi trưa tháng 4

lung linh vàng tuyệt đẹp

phải dành cho tất cả

không trừ ai ra

 

từ trong đống đổ nát

dù bị bỏng

thơ vẫn thích phát sáng

thơ chịu nóng

chỉ mong

họ sẽ nhẹ tay khi sắp xếp lại

những vật dụng trên bàn thờ

 

như những bé thơ

mềm như quả trứng

tiếp tục sinh ra

thay chúng ta

và thơ

hóa kiếp

 

 

 

7.

Poetry’s flat chest

 

when poetry was in a different world

you were already singing

with your own lips

 

you’ve became a part of poetry’s body

poetry’s puffing away with your chest

and whistling with your breath

poetry is never short of breath

 

poetry’s body is your world

a photograph 

of flat chested naked poets

 

there’s mumbling of a skeleton in your chest

unlike her two hillocks in the early morning mist

whispering of the heart

 

songs of glorious Freedom came from your chest

resounding louder than someone else’s vow

as tears…

falling in Vietnam and as falling snow in Australia

 

you’re not cold taking off your shirt because there’s something moving

an excitement

you’ll discover the water is icing over in the river

because it’s still snowing

 

the last night in the end, you sat back

downed a bottle of beer

and quietly listened

licking up an inspiration you’ve lost

giving us dry lips

 

we’re so used to crowding each other

like toes in a tight shoe

to squeezing ourselves into a pile of cloaks

blankets, hats, scarves…

hence we’re dare ever to leave the house

in the cold

 

when is when you’re no longer require to wrap yourself up

all knotted in the woollen scarves just mentioned?

 

we face life with sagging breast

actually our own all this time covered up

as we begin to stand up in the dark

with all that’s the core

and yet not on our knees fall

 

your song exploded from your chest

not only yours but all

with breasts that won’t sag

 

the sky will open up when you inhale once more

like an angle of the slogans

hanging in all the boulevards

now lopsided…

 

not just birds

we’ll fly away without leaving a mark

taking off our shirts without shivering

chattering teeth

though we all know

it’s still cold out…

_____

 

Bầu ngực lép của thơ

 

khi thơ còn ở một thế giới khác

bạn đã hát bằng đôi môi

của bạn

 

bạn trở thành một phần trong cơ thể của thơ

thơ thở hổn hển bằng bầu ngực bạn

và huýt sáo bằng hơi thở bạn

thơ không bao giờ khó thở

 

cơ thể của thơ là thế giới của bạn

giống như một tấm ảnh của những thi sĩ ở trần

có bầu ngực lép

 

bầu ngực của bạn có tiếng lầm bầm của một bộ xương

không như hai ngọn đồi của em ngày sương mù buổi sớm

thì thầm trái tim

 

từ ngực của bạn những bài hát ca ngợi Tự Do

vang xa hơn cả lời nguyền của ai 

như nước mắt…

đang rơi ở Việt Nam và tuyết rơi ở Úc

 

bạn không lạnh khi cởi áo vì có một rung động

một náo nức

sau đó bạn biết nước đang đóng băng ở dòng suối

vì tuyết vẫn đang rơi

 

đêm trước khi cuối cùng, bạn ngồi lại

uống một chai bia

và sau đó im lặng lắng nghe

và liếm lên một lý tưởng mà bạn đã mất

làm chúng ta phải khô môi

 

chúng ta đã quá quen chen chúc nhau

như các ngón chân trong đôi giày chật

và nép mình trong đống quần áo khoác

chăn, mũ, khăn quàng cổ…

nên chúng ta chưa bao giờ dám ra ngoài

khi trời lạnh

 

đến bao giờ bạn mới không còn phải quấn

và rối tung lên với những thứ khăn len vừa kể?

 

chúng ta đối mặt với cuộc đời bằng bầu vú xệ

của chính chúng ta mà lâu nay phải che đậy

như chúng ta bắt đầu đứng lên trong bóng tối

với những gì cốt lõi

mà không phải khuỵu hai đầu gối

 

bài hát của bạn vỡ tung cả phổi

không chỉ của bạn mà của tất cả mọi người

có bầu vú không xệ

 

bầu trời sẽ mở ra khi bạn hít thở một lần nữa

giống như độ nghiêng của những câu khẩu hiệu

treo trên các đại lộ

bây giờ nghiêng nghiêng…

 

không chỉ loài chim

chúng ta sẽ bay không còn dấu vết

chỉ cần cởi áo ra và đừng run lập cập

hàm răng

dù ai cũng biết rằng

trời còn đang rét

 

 

8.

After the end of the fight

poetry did not win

but lost

but at the end of the fight

poetry was not an outsider

 

the people dejected open their windows to watch poetry

poetry watch the people through a thin curtain of mist

at the back is an empty room

poetry’s

 

what poetry worried about most is age

poetry by the stove with a heavy heart

 

not knowing

what may happen after the nation attains peace

poetry did crawl out with poetry’s musket

and kneeled

 

pelure paper is now poetry’s window

flying in the wind

poetry is a weak man

struggling to get up after a week of fever

only starting to get better

 

no quote or unquote

poetry is not allowed to explain

poetry is not allowed an explanation

What will happen to poetry?

 

poetry can only remember a few things

the streets

the passing vehicles like the convoys on TV

invading poetry’s basement

 

poetry wide eye

staring at the broken window

nailed in by planks of wood

poetry couldn’t see(hence)

how could poetry compose poetry

How could a blindfolded man do then?

 

the stupidity of such historic storms

no one has a chance to recall

the crazy flurry

money and blood

 

what poetry detest most is the abstract verses

as the world breaks in half 

drifts

like tears

 

the storm, poetry’s aware

one of its implication:

meant poetry has to push and shove, hide in a house

and a river that one couldn’t recall 

caused a flood

 

anxiously poetry worried about who will be responsible

who will check on poetry’s neighbours during the flood

who won’t have enough to eat

Who is going to prison?

poetry does not know

 

but poetry is aware

Poetry’s neighbours used to love cherry blossoms, still

did climb the steep hills

did weep for him that had lain down his life

his footsteps an echo still down the pebbly path

at the height of summer

up early watering the flowers

 

his wife praying at every temple

her hair flying away along with the wind in the storm

thin and bare

more than poetry

in a period via a sea of longing.

_____

 

Sau khi tàn cuộc

thơ không thắng cuộc

không thua cuộc

nhưng khi tàn cuộc

thơ không ngoài cuộc

 

mọi người mở các cửa sổ buồn rầu nhìn thơ

thơ nhìn mọi người qua màn sương mỏng

phía sau là căn phòng trống rỗng

của thơ

 

điều thơ sợ bây giờ là tuổi tác

thơ nặng nề trong xó bếp của thơ

 

bởi vì thơ không thể biết

cái gì xảy ra sau khi đất nước hòa bình

thơ đã bò ra với khẩu súng hỏa mai của mình

và quỳ gối

 

cửa sổ của thơ bây giờ chỉ còn là tờ giấy pơ-luya

bay trong gió

thơ là một người đàn ông yếu đuối

gượng dậy sau một tuần nằm sốt

bắt đầu phục hồi

 

không có đóng ngoặc không có mở ngoặc

thơ không được giải thích

thơ không được phép biết

điều gì sẽ xảy ra với thơ?

 

chỉ vài điều thơ nhớ

thành phố

những chuyến xe trôi qua như các sư đoàn trên màn hình

đang chui vào căn hầm của thơ

 

hai mắt của thơ

căng ra sau cửa sổ bị vỡ

đang che tạm bằng những tấm gỗ

nên thơ không thể thấy

làm thế nào thơ có thể làm thơ

khi một người đàn ông bị bịt mắt?

 

lịch sử ngu ngốc của các cơn bão

không ai kịp nhớ

một vận tốc như điên

của tiền và máu

 

thơ ghét những câu thơ trừu tượng

khi trái đất vỡ đôi

và trôi

như nước mắt

 

cơn bão, thơ biết

một trong những ý nghĩa của nó:

làm thơ phải chen chúc núp trong một ngôi nhà

và dòng sông không thể nhớ vì sao gây ra

cơn lũ lụt

 

thơ lo lắng vì không ai có trách nhiệm kiểm tra

xem hàng xóm của mình sẽ sống ra sao trong cơn lũ

ai sẽ thiếu ăn

ai sẽ đi tù?

thơ không biết

 

nhưng thơ biết

người hàng xóm của thơ ngày xưa rất yêu hoa anh đào

đã đi lên đồi cao

đã khóc cho người nằm xuống

tiếng vang bước chân anh ta trên lối đi đá sỏi

giữa mùa hạ trắng

mỗi sớm thức dậy tưới hoa

 

vợ của anh ta đã cầu nguyện cho anh tại các ngôi đền

mà tóc của cô cũng bị cuốn theo cơn bão

xác xơ

còn hơn thơ

trong mùa biển nhớ.

 

 

 

9.

Poetry does get sad & angry

poetry signals you through a flame

a burning flame even in damp wood

resounding the announcement poetry’s mission

poetry knocking on each one of your doors

 

Many thought what could poetry do

at such a ripe old age?

the words weak and pitiful lost its rhymes

How could it ignite in poetry?

 

the government prints poetry only to store them in the library

covered in bothersome dust

the cost a pittance

since poetry’s thin

 

but the poet

must be able to create challenging works like the apocalypse

even when they deliberately delete its meaning

 

You’re a poet?

you will be the subjugator

the deliverer of happiness

the deliverer of joy

or abject

 

not just by your word

_____

 

Thơ cũng biết buồn & nổi giận

 

thơ báo hiệu cho bạn thông qua ngọn lửa

kể cả củi ướt ngọn lửa vẫn cháy bùng

tuyên ngôn về sứ mệnh của thơ sẽ vang lên

thơ đang gõ cửa từng ngôi nhà của bạn

 

nhiều người nghĩ rằng thơ sẽ làm được gì

với tuổi già như vậy?

những con chữ yếu đuối thảm hại mất vần của thơ

làm sao bốc cháy?

 

nhà nước chỉ in thơ ra để cất vào thư viện

phủ bụi ưu phiền

tốn rất ít tiền

vì thơ khá mỏng

 

nhưng nhà thơ

phải tạo ra các công trình thách thức cả ngày tận thế

ngay cả khi ý nghĩa của nó bị người ta cố tình xóa bỏ

 

bạn là nhà thơ?

bạn sẽ là người chinh phục

bạn mang lại hạnh phúc

bạn mang lại niềm vui

hay ngậm ngùi

 

không phải chỉ bằng lời nói

 

 

 

10.

Poetry’s thoughts the day after the apocalypse 

the day at the end of the world

the sparrows may play still

a game with the sunlight

like the fish swimming 

straight for a hook

snakes colours changing

like apples ripping

 

the day at the end of the world

she walks by with a red umbrella

sometimes she’s sleepy on a patch of grass

the hawker loses their place

in the street to holler their wares 

 

the day at the end of the world

a gold ship advance closer to the shore

in a breath brought with it a sunken island from afar

took everyone into a charming night of national pride full of stars

 

the day at the end of the world

the people who thought they would be the thunder and lightning

disappointed

the people waiting for the angels

discovers it will never happen

 

the day at the end of the world

the Sun and the moon are still in the sky

the bees still playful on flowers

children were still being born

 

people were still going grey

like a prophet

of doom/fate/destiny

 

there will never be an end of the world

the world will never end

 

you will have

a tomorrow of peace

a tomorrow of shining democracy

like the full autumn moon bearing an August star

 

maybe

be

be

be

or not?

_____

Ý nghĩ của thơ sau ngày tận thế

vào ngày thế giới kết thúc

có thể có những con chim sẻ vẫn đang chơi

trò chơi với nắng

nhưng những con cá bơi thẳng

vào móc câu

những con rắn đổi màu

như táo chín

 

vào ngày thế giới kết thúc

nàng đi ngang với chiếc dù màu đỏ

có khi nàng buồn ngủ bên bãi cỏ

người bán hàng rong mất chỗ ngồi

để la hét trên đường phố

 

vào ngày thế giới kết thúc

một chiếc thuyền bằng vàng đến gần bờ

mang đảo chìm từ khơi xa về trong hơi thở

dắt mọi người vào một đêm yêu nước lãng mạn đầy sao

 

vào ngày thế giới kết thúc

những người nghĩ rằng mình sẽ là sấm sét

đang thất vọng

những người mong đợi các thiên thần

mới biết rằng nó không bao giờ xảy ra

 

vào ngày thế giới kết thúc

mặt trời và mặt trăng vẫn ở trên trời

các con ong vẫn chơi với bông hồng

trẻ con vẫn được sinh ra

 

mái tóc của con người vẫn bạc trắng

như một nhà tiên tri

cho số phận

 

sẽ không bao giờ có kết thúc của thế giới

thế giới không bao giờ kết thúc

 

bạn sẽ có

một mai cho hòa bình

một mai dân chủ lung linh

như trăng rằm rước ông sao tháng tám

 

sẽ có

hay không?

 

 

 

11.

Poetry writes a poem about sawdust

 

dust

why force humanity

on them?

 

why not leave them alone the dust grains of wood

why force them

with blades

cut them into paper

and poetry as to be the writer

careful, so no one is the wiser

 

if only there were no paper

poetry would be the engravings on rock

sometimes a bit florid

 

now poetry sees that

the wind blows

or the air is breathing

so we all may live

by them

freedom

is what one uses to make poetry

from dust

blooms

_____

Thơ viết bài thơ về mạt cưa

bụi

sao lại cố ép chúng

thành người?

 

 

tại sao không để chúng những là hạt bụi của gỗ

tại sao lại ép chúng lại

và dùng dao

cắt rọc thành tờ giấy

để thơ phải ghi lên ấy

phải dè chừng có ai thấy

 

giá như đừng có giấy

thơ sẽ là những nét khắc lên đá

đôi khi quá công phu

 

bây giờ thơ thấy

rằng gió bay

hay không khí hít thở

để mọi người được sống

theo cách của họ

tự do

mới là thứ làm thơ

nở hoa

từ bụi…

 

 

 

12.

Poetry is aware that this world is a hospital

because before poetry was born

a team of nurses were waiting just outside Mother’s womb

before poetry turned

crawl out into the light

 

poetry placed on a bed

wobbly like a boat

drifting on Mother’s breasts

 

the boat has arrived at the end of the world

like a leaf seeping droplets of blood

 

blood

allowing the world to drift away like a stupid dream

inconceivable to poetry

nor could statistically work out how

what may happen

 

after being born to the world poetry realise everyone dies 

in old age

and not in old age

what they thought of as Utopia

 

even before the cut of the umbilical cord

poetry was nervous

poetry was already aware

the world is where the world whines about the sadness of both lungs

also, a place by our ears the birds sing

both of poetry’s eyes view the world like an old suitcase

the day poetry left

joined the army

they play songs over the speakers for poetry

 

poetry view the world as a lake

and poetry’s a small fish

size of a fingernail

awake scratching a mosquito bite

thinking we have lived have itched

or fresh new skin

a scar

broken bone

thereof the nation

 

poetry dreaming it was the denture

a replacement for the toothlessness of age

the entirety of a thousand years of history

 

and the team of nurses

left poetry lay there

arms relaxed

eyes close like some secret

since the world is not a hospital

 

this world is lost

when the world is void of poetry’s cries.

_____

 

Thơ biết thế giới này thật ra là một bệnh viện

bởi vì trước khi thơ sinh ra

các cô y tá đã đứng chờ phía bên ngoài tử cung của Mẹ

trước khi thơ có thể xoay mình

chui ra ngoài ánh sáng

 

thơ được đặt lên giường

bồng bềnh như chiếc thuyền

trôi bên vú Mẹ

 

chiếc thuyền thơ đã bơi đến tận cùng trái đất

nó như chiếc lá cây đã nhỏ xuống vài giọt máu

 

máu

nó làm thế giới trôi đi như một giấc mơ ngu ngốc

thơ không thể nhận thức

hay làm bài toán xác suất

về những điều sẽ xảy ra

 

khi được sinh ra thơ mới biết rồi ai cũng chết

khi già

và cả lúc chưa già

vì những điều người ta nghĩ là Lý Tưởng

 

ngay cả khi thơ chưa cắt rốn

thơ đã thấy bồn chồn

thơ biết

thế giới này chỉ là nơi than thở những nỗi buồn của hai lá phổi

cũng là nơi chim hót vào tai

hai mắt thơ nhìn cuộc đời như túi hành lý cũ

ngày thơ lên đường

nhập ngũ

người ta mở cho thơ nghe những bài hát qua loa

 

thơ thấy thế giới là một hồ nước

và thơ là một con cá nhỏ

như một cái móng tay

thức dậy gãi những vết thương muỗi đốt

tưởng rằng mình đã làm đã ngứa

hay liền da non

vết thương

gãy xương

của dân tộc

 

thơ mơ thấy thơ là một chiếc răng

để lấp đầy sự móm mém vắng mặt của tuổi già

cả ngàn năm như lịch sử

 

và các cô y tá

đã để thơ nằm như vậy

thả lỏng hai tay

nhắm mắt như một bí mật

vì thế giới không phải là một bệnh viện

 

thế giới đã bị đánh mất

khi lịch sử không còn tiếng khóc của thơ.

 

 

 

13.

Because poetry can not stop death

poetry lost its brakes

can you please

stop 

 

please don’t push it

your mortality

it’s nothing to do with poetry

 

steadily 

we drive each ship 

back to shore

 

don’t impatiently leave

poetry is exhausted by every verbal retort

like when you have to buy 

one at a time a ticket

on the tram train bus

 

even the kindergarten children had to fight 

Where were you?

Demanding the Sun 

to set soundly in you?

 

or perhaps more correctly

you want to surpass

the fragile cold 

shivering paint strokes of your portrait

poetry wrap you in a shaw

worried you’re cold

weak but still wants to run

 

you’re more feminine with a scarf around your neck

rather smart in your portrait

on a wall at home

hence 

no one could view it

 

hence, from then on

possibly for centuries 

but it felt like only a day

the first time in an interviewed

about your immortality

the bullshit

in your kitchen

as you whip up 

instant packets of hot and sour soup.

_____

Bởi vì thơ không thể dừng cái chết lại

thơ bị mất phanh

xin bạn vui lòng

tự ngừng lại

 

bạn đừng có cố

mấy cái trò bất tử

không phải là công việc của thơ

 

bản thân chúng ta

cũng chỉ từ từ lái chiếc tàu

về bến

 

bạn đừng sốt ruột bỏ đi

thơ mệt mỏi từng câu

như người ta bán từng chiếc vé

lên tàu

cho bạn

 

từ mẫu giáo trẻ con đã phải phấn đấu

bạn ở đâu?

mà bây giờ muốn mặt trời cũng phải lặn

chìm sâu vào bạn?

 

hay đúng hơn

bạn muốn vượt qua

nét vẽ chân dung của bạn hơi run rẩy và lạnh

mong manh

thơ quàng thêm cho bạn chiếc khăn

sợ bạn cảm lạnh

yếu mà cứ đòi chạy nhanh

 

chiếc khăn choa?ng cô làm bạn nhìn giống như người phụ nữ

hơi diêm dúa trong một bức tranh

treo trong một ngôi nhà

nên dường như

không ai có thể nhìn thấy

 

kể từ đó

chắc cũng hàng thế kỷ

nhưng bạn cảm thấy như chỉ một ngày

lần đầu tiên bạn trả lời phỏng vấn

về sự bất tử

ba hoa…

từ trong căn bếp

mà bạn vẫn nấu món canh

chua cay bằng gói bột nêm của bạn.

 

 

 

14.

Poetry hopes that death won’t be taken

from accidents without a reason

 

an explosion ignited a fire in poetry

breaking poetry

 

poetry is willing to give up ordinary happiness

food, clothing

in the arts, poetry is already proud

poetry knows that poetry’s death is not due to poetry

 

in reality, poetry is always humble

poetry finds consolation in attending conventions

that is poetry have not been abandoned

sad

& lonely

 

What could give value to poetry

it maybe some sort of tiring

exclusion?

 

whatever as long as

it’s not the death of poetry

 

finally, poetry is the reason

for the struggle

against a sickness

more lawless than copyright infringement

people’s contagious act of madness

a cover for their fear

 

if one must 

die

poetry will die within our gallantry allowed to flower and produce fruit

in the remaining days

of poetry’s life

_____

 

Thơ hy vọng không bị cái chết đánh cắp

từ những tai nạn vô cớ

 

một vụ nổ bốc lửa của thơ

mới làm thơ bị vỡ

 

thơ sẵn sàng từ bỏ tất cả những thú vui hàng ngày

miếng cơm manh áo

những niềm tự hào thơ đang làm nghệ thuật

thơ biết cái chết của thơ không phải do thơ

 

trên thực tế thơ luôn khiêm tốn

thơ dự các hội thảo chỉ để an ủi

rằng thơ không bị bỏ rơi

& đang lủi thủi

một mình

 

cái gì làm nên giá trị cho thơ

nó có thể là một thứ tống ra

mệt lả?

 

gì cũng được miễn là

không phải cái chết của thơ

 

cuối cùng thơ là một nguyên nhân

gây ra cuộc chiến

chống lại một căn bệnh

hỗn loạn còn hơn tình trạng vi phạm bản quyền

đó là quá nhiều người đang giả điên

để che đi sợ hãi

 

nếu phải

chết

thơ chết cho lòng dũng cảm của chúng ta được đâm hoa kết trái

trong quảng đời còn lại

của thơ

 

 

 

 

By Nguyễn Thị Phương Trâm

There's magic in translating a body of work from one language to another.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s