Categories
EPIC POEM/TRƯỜNG CA

Lê Vĩnh Tài | CHRONICLES OF A RIVER – BÀI TRƯỜNG CA CHO MỘT DÒNG SÔNG

Srepok river
flowing
met the sorrow of a dam

By Lê Vĩnh Tài, translated by Nguyễn Thị Phương Trâm

 

The freedom of rivers

 

Srepok river

flowing

Met the sorrow of a dam

 

Gosh river 

Your freedom no more

 

 

Your water

Every trickle ceasing

In tears

 

Towering smoke

Exposing bone

Scattering exhausting

The fish sighing as they are wading 

 

Not by any wrongdoing choosing 

Wading the river

 

Wading the river

 

The meadow

Thirsting

Almost

Crumbling

 

A laden

Calling of a bird

Not in the night

Not the sound of church bells

Not poetry

Ceasing in nonsensically

The songs

 

Sadness

 

Frankly a waste of  time

When there’s nothing

Left to hold

 

Frankly useless

Like water

 

Staring at 

The giant wall 

The glaring of a sword

 

The glaring of a sword

People

Trekking one mountain

To another 

 

Trekking from another mountain

To another and another

 

Like that

Villages

In the middle of a lake

 

A torch not necessary

For it to burn

 

Couldn’t burn like a torch

 

Silently

Silently 

Looking down endlessly

Looking down endlessly

 

In the end

Going out slowly 

Going out slowly

 

As dark as hell

 

How deep is hell?

 

Hell

Is not only black

It could be a green

Viper

Tongue red

 

Striking at the blinding fog

Sombre heads

Bled

 

Striking the sombre heads, bled

 

Into

Senile old people

Unemployable men 

Overwhelming meadows of purple myrtles endless women…

In the karaoke bars

In sleeping fates

Amidst the vast mead

 

As a small full stop

As a small grain of sand

As a small ant

Small small small small

 

Small small small small

Far far far away

 

After 

 

Remaining 

The afternoon

The electricity cut

 

Dusk

 

A kerosene lamp

Rusty

As mother

 

Night light

Sounds

Like mother

 

A forest

Destitute 

As mother

 

Silent 

 

A son missing in action

Mother has

No tears left

 

Left are the arrows

Father’s long ago

Hunting

Forgetting

The poisonous tip

 

The ville

 

The falling leaves

Twisting like a windmill

 

Twisting like a person’s lifetime

 

No need for a skirt

No need for a gùi

Adorning but

The wilderness

The burning reeds

 

Father’s sickle

 

Slashing into 

Mountain gorges 

Smashing boulders

Chipping the cursed blade

 

The ville

Relocating

Relocating

Relocating

 

A person’s lifetime

Please no

Please no

Please no

 

The sickles

When there’s no longer a field

It can but slash into fate

Chirp chirp

Baby chickens

Scuttering about

Met a fox

 

Forget it

 

Leaving the spirit of the forest

Resigning under the length of the axe-hammer

 

Leaving Yang

Resigning to a cry that could break the world

 

Mother

There’s not one person

There’s not one person

The ear blowing(1) mass in cruel eyes

 

Mother

There’s not one person

There’s not one person

Yang’s nodding to sleep by the side of the road

 

Mother

The markets the five levels

A deep underground car park

Where may one give thanks to Yang

 

A rainy horizon crumbling

 

Ruins

Recalling the abandoned Cham tower in EaSuop forest

Which part of history was cut out?

Which part is still an enigma?

A tower ascending from the sea to battle?

A forest descending to the sea to shout continuously?

 

History is dead and buried

Speak not of it

Forget about calling upon those days eons ago

 

No conception

 

On these pair of hands

These hollow eyes

Sounder than the fields of Buôn Triết 

 

The cracks

On the chest

Calling upon the blood thirsting leeches

And the yellow flies

 

Raining on the unhindered forests

Raining on the grassy meadows

How long has the forest been bleeding

The periods without conception

Aging

Dying 

 

Misty mornings

 

All the weeping maidens

At Y Moan’s funeral(2)

 

No one left to sing

No one left to sing

No one left to sing

 

Misty mornings

The flights

From afar

Bringing singers

Musicians

Poets

Wearing boots

Cowboy hats

Chewing on jungle meat

Drinking red wine

Whistling

Singing

 

What are they singing

What?

What 

Make them sing?

 

Neither here nor there

 

The songs

Blurting out

Fast like a money counting machine

 

They who use the curving wine bamboo straws to shoot arrows

 

The cowboy hats

The tailored beards

The heavenly bodies

 

Them singing

Them dancing

Them flying

Them spinning

In our traditional skirt

 

Check out where they’re from?

Check out where they’re from?

Check out where they’re from?

 

They’re bathing in the springs

Snapping the bamboo shoots

Eating

Satiating

Rolling over

Dozing 

 

Night

 

Doors of the longhouse

Closing

Crumbling because it’s raining

 

Mid noon

One lit up kerosene lamp

Flickering of fireflies 

 

One morning

One cross

One old vicar

Disappearing 

Behind a cloud

 

They who use the curving wine bamboo straws to shoot arrows [2]

 

Villagers running

Shadows

 

Flying arrows

From the bow

Curve like bamboo straws

 

They’re sitting drinking

Satiating staying awake

All night

 

Misty misty then light

 

The lyrics

Obscuring

 

Upon the shadows of the night

Misty misty then light

Evidence of premature blooming coffee flowers

Withering falling the cause of the salty mist

Lovers 

Couldn’t unite

Couldn’t declare their vows of devotion

Burbling 

Bells 

On a church steeple

Breaking 

 

Stop stop

The wind

The gùi unburdened with red mud

 

The maidens mourning the death of Y Moan

Where are they

The horizon falling lower 

They’re been sound stabbings

Not by the head of spears

Through the hips

The destruction of a maiden’s life

Escaping from the orifice of an instrument

The crying of stars

And little children

Birthing in laden circumstance

Floating thoughts

On dancing

Skirts 

 

Long ago

Mother washed her hair in the springs

Fragrant foliage

 

In the dark night of the garden

The beards

Burning bushes

Spare and sparse

 

In the dark night of the garden

The sly dark shadow

Stabbing

Bleeding

 

Death

 

 

The last breath

Women

Pure hearts

 

Dancing bitches

All the studs dead

 

Left is humanity

 

Don’t follow her to beg

By the summit, the evidence, gone

Gone are the springs

Gone are the rivers

Gone and dead is the stud

Gone but a person should have a heart

 

Buried

Asleep

Long ago in the rocky mountains

Banging against each other

Paining you forever, my love

 

The sound of cheering

 

Upon the village

The tragedy of sunlight

 

Upon the roof

The tragedy of the wind

 

Upon my love’s eyes

The tragedy of a spring

 

Upon my children

The tragedy of charring fires 

 

Within mother’s eyes

The withered coffee fields

 

Left are lyrics

Wind and dust

Jittery and howling

Howling and growling

Skewerings

 

Mother 

It’s not for me, your child

When could the coffee be harvest

Hospital fees invested

For you, mother

 

The sunlight

 

The equator around my love’s hips

Fair thighs

Wrap in a black skirt

Red laced fringe

 

 

Fragrant grass

Fragrant grass

The last gulps of freshwater for me 

A cry of a hen

Feeding its chicks

 

 

The flesh

The evil

The lust

Chafing 

 

 

Black skirt black skirt

Red hem

 

Now my love adorns only white

Like clouds

Flying across the equator

 

Fragrant fragrant grass

The garden bless with colours

Green-yellow purple red

Burning into ash

Under the spare sparse beard

And a cowboy hat

Howling

 

 

*****

 

 

Tự do của dòng sông 

 

 

Sông Sêrêpok

chảy

Gặp nỗi buồn thuỷ điện

 

 

Ôi dòng sông

Khi không còn tự do

 

 

Nước bây giờ

Bị chặn từng dòng

Như nước mắt

 

 

Thác khói

Trơ xương

Nằm mệt mỏi

Những con cá thở dài khi bơi lội

 

 

Không có tội

Cũng phải lội qua sông

 

 

Lội qua sông 

 

 

Cánh đồng

Khát nước

Như thể một chuyện gì

Gần sụp đổ

 

 

Nặng trĩu

Một tiếng chim kêu

Không phải trong đêm

Không phải chuông nhà thờ

Không phải thơ

Đừng ngồi hát hò

Lảm nhảm

 

 

Buồn nản

 

 

Thật vô ích

Khi không có gì

Được giữ lại

 

 

Thật vô ích

Như nước

 

 

Nó nhìn con đập

Khổng lồ

Ánh mắt như gươm

 

 

Ánh mắt như gươm

 

 

Những người dân

Đi từ ngọn núi này

Đến ngọn núi khác

 

 

Đi từ ngọn núi khác

Đến ngọn núi khác nữa

 

 

Cứ như thế

Khi những ngôi làng

Ngập trong lòng hồ

 

 

Muốn cháy lên

Không phải đuốc

 

 

Nhưng không thể cháy lên như đuốc

 

 

Im lặng

Im lặng

Cúi xuống mãi

Cúi xuống mãi

 

 

Cuối cùng

Tắt dần

Tắt dần

 

 

Tối như địa ngục

 

 

Địa ngục sâu như thế nào?

 

 

Địa ngục

Không phải chỉ màu đen

Nó có thể là một con rắn lục

Màu xanh

Lưỡi đỏ

 

 

Mổ vào sương mù

Những cái đầu âm u

Chảy máu

 

  

Mổ vào những cái đầu âm u, chảy máu

 

 

Thành

Những người già ngớ ngẩn

Những chàng trai không có việc làm

Những cô gái biền biệt hơn cả đồi sim tím…

Trong những quán karaoke

Những số phận ngủ mê

Giữa thảo nguyên đồng cỏ

 

 

Như một dấu chấm nhỏ

Như một hạt cát nhỏ

Như một con kiến nhỏ

Nhỏ nhỏ nhỏ nhỏ

 

 

Nhỏ nhỏ nhỏ nhỏ 

Xa xăm

 

 

Và sau đó…

 

 

Chỉ còn lại

Những buổi chiều

Cúp điện

 

 

Chiêu hồn chiều

 

 

Một ngọn đèn dầu

Già nua

Như mẹ

 

 

Một ánh đêm

Thật sâu

Như mẹ

 

 

Một cánh rừng

Tan hoang

Như mẹ

 

 

Lặng lẽ

 

 

Sự mất tích của con trai

Không còn nước mắt

Của mẹ

 

 

Chỉ còn những mũi tên

Ngày xưa cha

Đi săn

Quên

Tẩm thuốc độc

 

 

Buôn làng

 

 

Và những chiếc lá rơi

Xoay như chong chóng

 

 

Xoay như kiếp người

 

 

Không phải đóng khố

Không phải mang gùi

Chỉ còn mang

Rừng hoang

Cỏ cháy

  

 

Lưỡi cày của cha

 

 

Chỉ còn cày

Vào những hẻm núi

Vấp phải đá

Mẻ một góc dao quắm

 

 

Những buôn làng

Di dời

Di dời

Di dời

 

 

Một đời người

Xin đừng

Xin đừng

Xin đừng

 

 

Những lưỡi cày

Khi không còn cánh đồng

Chỉ còn cày vào những số phận

Chiếp chiếp

Gà con

Lon ton

Gặp cáo

 

 

Thôi

 

 

Để lại những thần rừng

Đang nằm dài dưới dấu búa kiểm lâm

 

 

Để lại Yàng

Một tiếng khóc vỡ tan thế giới

 

 

Mẹ ơi

Không một ai

Không một ai

Lễ thổi tai bên những ánh mắt tàn nhẫn

 

 

Mẹ ơi

Không có ai

Không có ai

Yàng ngủ gục một mình bên hè phố

 

 

Mẹ ơi

Những ngôi chợ một trệt năm lầu

Một tầng hầm gửi xe thật sâu

Yàng muốn cúng không biết ở đâu

 

 

Một bầu trời như vừa mưa sụp xuống

 

 

Phế tích

 

 

Chợt nhớ ngọn tháp Chăm bỏ hoang trong rừng  EaSuop

Lịch sử ngắt quãng chỗ nào?

Huyền bí chỗ nào?

Tháp từ biển lên rừng kháng chiến?

Rừng xuống biển reo hò luôn miệng?

 

 

Lịch sử chết điếng

Thôi đừng nhắc

Đừng gọi về ngày tháng xa xăm

 

 

Không thụ thai

 

 

Trên đôi tay này

Hai hốc mắt trũng sâu

Hơn cánh đồng Buôn Triết

 

 

Những vết nứt

Trên ngực

Gọi những con đỉa khát máu

Và bầy ruồi vàng

 

 

Mưa trên những cánh rừng xoã tóc

Mưa trên những cánh đồng cỏ mọc

Rừng đã chảy máu bao nhiêu lần

Những kỳ kinh không thụ thai

Già 

Rồi chết

 

 

Mờ sáng

 

 

Tất cả những cô gái đang khóc

Bên đám ma Y Moan

 

 

Không còn ai hát

Không còn ai hát

Không còn ai hát

 

 

Mờ sáng

Những chuyến bay

Từ xa

Mang vào những ca sĩ

Nhạc sĩ

Thi sĩ

Mang giày bốt

Đội mũ cao bồi

Ăn thịt rừng

Uống rượu vang

Huýt gió

Và hát

 

 

Họ sẽ hát

Những gì?

Những gì

Làm họ hát?

 

 

Không phải ở đây không có ở đó

 

 

Những bài ca

Bật ra

Nhanh như máy đếm tiền

 

 

Những kẻ dùng cần rượu cong vút để bắn cung

 

 

Những chiếc mũ cao bồi

Những bộ râu thật điệu

Những dáng người vi diệu

 

 

Họ hát

Họ nhảy

Họ bay 

Họ cũng loay hoay 

Đóng khố

 

 

Hãy nhìn xem họ từ đâu tới?

Hãy nhìn xem họ từ đâu tới?

Hãy nhìn xem họ từ đâu tới?

 

 

Họ đang tắm suối

Bẻ măng

Ăn

No

Rồi

Ngủ

 

 

Đêm

 

 

Những ô cửa nhà dài

Khép lại

Mục nát vì mưa

 

 

Giữa ban trưa

Thắp một ngọn đèn dầu

Đom đóm

 

 

Buổi sáng

Có một cây thánh giá

Và vị mục sư già

Vừa biến mất

Sau đám mây 

 

 

Những kẻ dùng cần rượu cong vút để bắn cung [2]

 

 

Những buôn làng rình rập

Những bóng người

 

 

Những mũi tên bay

Từ chiếc cung

Cong như cần rượu

 

 

Họ đã từng ngồi uống rượu

Ăn no rồi thức

Cả đêm

 

 

Mờ mờ sẽ sáng

 

 

Những lời hát

Mù loà

 

 

Trên bóng đêm kia

Mờ mờ sẽ sáng

Vết tích của một lần bông cà-phê nở sớm

Phải rụng vì sương muối

Những người yêu nhau

Không nhập được vào nhau

Không phóng được lời nguyền

Chỉ nhấp nhô

Một tiếng chuông

Trên tháp nhà thờ

Bị gãy

 

 

Ngừng lại ngừng lại

Một ngọn gió

Những chiếc gùi không mang theo bùn đỏ

 

 

Những người con gái để tang cho Y Moan

Họ đi đâu rồi

Bầu trời rơi xuống thấp

Họ bị đâm thật sâu

Không phải những mũi chông

Xuyên hông

Phá nát đời con gái

Thoát ra từ miệng đàn

Tiếng khóc của những ngôi sao

Và những đứa trẻ

Sinh ra vì quá tải

Đang trôi nổi một thứ suy nghĩ

Của một chiếc váy

Nhảy múa

 

 

Ngày xưa

Mẹ gội đầu bên suối

Lá thơm

 

 

Trong đêm tối của khu vườn

Những hàm râu

Như cháy rừng

Lởm chởm

 

 

Trong đêm tối của khu vườn

Một bóng đen thò ra

Đâm vào 

Chảy máu

 

 

Cái chết

 

 

Sự hấp hối

Của những người đàn bà

Trinh tiết

 

 

Những con chó cái nhảy nhót

Vì các con chó đực đã chết

 

 

Chỉ còn con người

 

 

Đừng bước theo nàng than khóc

Những đỉnh núi sẽ làm lạc dấu

Con suối không còn

Con sông không còn

Con chó đực đã chết

Con người thì có trái tim

 

 

Đã chôn vùi

Đã ngủ yên

Ngày xưa núi đá

Đập vào nhau

Em đau mãi

 

 

Tiếng hò reo

 

 

Trên nóc làng

Những ánh nắng tử thương

 

 

Trên nóc nhà

Những ngọn gió tử thương

 

 

Trên mắt em

Những con suối tử thương

 

 

Trên tóc con

Những khét cháy tử thương

 

 

Trong mắt mẹ

Những vườn cà phê đã héo

 

 

Chỉ còn những lời ca

Gió và bụi

Nhảy và hú

Hú và rú

Như thể bị dao đâm

 

 

Mẹ ơi

Không phải con

Vườn cà phê bao giờ hái trái

Mà nuôi mẹ đi viện thì phải

Nộp tiền

 

 

Nắng

 

 

Đường xích đạo vòng quanh hông em

Hai đùi màu nắng

Quấn khố màu đen

Viền tua-rua đỏ

 

 

Cỏ thơm

Cỏ thơm

Những khe nước cho anh uống lần cuối cùng

Tiếng khóc của con chim mái

Phải nuôi con

 

 

Thân xác

Hung ác

Khao khát

Buốt rát

 

 

Váy đen váy đen

Viền đỏ

 

 

Bây giờ em toàn mặc hàng màu trắng

Như mây

Thường bay theo đường xích đạo

 

 

Cỏ thơm cỏ thơm

Những khu vườn đủ màu

Xanh vàng tím đỏ

Cháy thành tro

Dưới bộ râu lởm chởm

Và một chiếc mũ cao bồi

Ôi a hú hét 

By Nguyễn Thị Phương Trâm

There's magic in translating a body of work from one language to another.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s