Categories
ART SHORT STORIES/TRUYỆN NGẮN

Nguyễn Văn Thiện | FIRE – CHÁY (31)

Only ashes remain, after the fire. And the grappling hearts. It’s us, our hearts, the remaining pieces after the burning catastrophe, can you see, us all black and blue damp with blood in the endless rising smoke. Now, no longer human, I’m finally officially free, allowed to see deep into my own heart as an outsider.

By Nguyễn Văn Thiện, translated by Nguyễn Thị Phương Trâm

 

A fire the shape of the moon was spreading into the nearby field. We pretended to stamp out the fire shouting without end. Why do we cry out when there’s a fire? No idea. What we do know is for a long time now, we’ve been playing with fire. Fire gives you warmth, fire gives you light, and now, it burns you, there’s nothing strange about that, right? Why can’t we shout and carry on? As though it was necessary, we’re now on fire with the wild grass and forest, with the animals—the naked figures, black as the fate of a nation on the other side of the globe.

Only ashes remain, after the fire. And the grappling hearts. It’s us, our hearts, the remaining pieces after the burning catastrophe, can you see, us all black and blue damp with blood in the endless rising smoke. Now, no longer human, I’m finally officially free, allowed to see deep into my own heart as an outsider.

But it’s incredibly odd, I’ve never seen anything like it!

First was an older man, the wrinkles around his eyes, layers upon layers pushing each other into his eyes. A face like a box, square like a birthday present given to you when you turned 15. In the square box, how would the eyes be? Of course, they’re square. In the square eyes are droplets of squared tears. Every drop glistens like rubies, neatly piled next to each other, for no reason at all they exist. The older man had cried? Possibly, everyone weeps once or twice in their life. But shedding blood is rare. I don’t know how and where I’ve come to recollect such an image in my heart. It took up an entire corner of the heart, and hence, on scorching days, the heart gets very tired, aches, now I know why.

I’m looking into my heart like a child fascinated by his toy, like an adult addicted to gaming. If you were to use a sharp knife, cut shy of the end downward, then turn it upside down, the heart looks like a ridiculous, vicious scar of a lifetime. Like the wind, the mist, the image of her materialized from that fateful scar. She and I had travelled shortly together, right? Then she disappeared into the fog, the smoke, into whatever that could make one disappear, right? Then why in the dying amber and ashes is a scar, warped and distorted as the faces of people long gone? Why? 

I am the one that has started the fire in my field, and I am also the one holding the heart that’s no longer beating, in my hands. Don’t be so quick to judge us. The truth is very different. It’s a game, we set fire upon ourselves for fun, pulling out our gut, blood and bone, and heart out on display for fun. Hence, what people see means I can also see, what people believe I also have to believe, what people love means I also must love.

The amber fire was fizzling, filling the air with dusty smoke in the passing of unexpecting drops of offseason rain. In front of my eyes is a red blanket around the heart. The blanket opened up like my mother’s hand waving at me by the rice field the day I was 20, leaving for the town to study. The rain stopped, the rain there only in a moment, the hand turned into a bruising purple. Slowly it stretches out, to then roll up, into something no different to a rope.

As a child, ox herding, sometimes with nothing to do, we make a game of suicide. The rope hanging, dangling a loop from a tree branch. I would stand on the back of the ox, pretended to cry, sticking my neck into the loop, at the same time waving to my mate sitting beneath the tree, as though before a final farewell before being executed. My mate laughed so hard, in hick-ups before flipping a pebble at the ox’s balls. The ox buckled in pain, and I almost became the victim of execution in the middle of a deserted field if the rope didn’t break-in time. I fell bang on top of a pile of warm ox dung and received a thrashing when I got home that night. The next day we were back at the same place, my mate shouting, you’re so stupid, why would anyone want to kill themself! I shouted back, and you’re just as stupid. He’s easy, yeah, we’re both stupid.

The unjustifiable rope, after so many years, is now black and blue like blood and flying like my mother’s blanket. The silly incident during that day ox herding, now far gone, yet here, now, holding the heart in my hand, suddenly appeared, like an uninvited warning. While I was deciding on the colour of the blanket, the rope, a wind brew. The heart began to dry up, all shrivelled, all wrinkly like an aged wound, way passed the time when it was still burning. There appeared from deep within its core a flower petal, the shape of a sickle. What kind of flower has sickle-shaped petals, how would I know? For a long time now, I no longer name things by their conventional labels. But if I was to use their standard labels, then would I still be me? Don’t know why exactly, but the sickle petal is very sharp. Vertically it cuts the harvest, horizontally it cuts the throat, but when you stick it on a painting, it becomes a symbol of a glorious summer filled with sunlight and the call of cicadas. That school courtyard, those flowers, those cicadas, are also very long gone, a sad reminder one never mentions. Yet still, now, there it is, in this aging scar.

Now, I’m going to have fun. I’ll take the sickle-shaped petal and cut the box-shaped head with the square eyes and boxed shaped droplets into two equal parts. One part, I’ll tie to the rope and hang it up. I’ll re-enact the hanging long ago right here, in the middle of this burning field. The remaining half, I’ll tie it to my mother’s red blanket, the blanket can be a parachute, they shall fly away, glorious, to a place they adore. And when one half of the head is moaning being slowly squeezed to death by the rope, the other half is already rising high, forever higher. My eyes ached watching it fly away slowly until they were as small as a bird’s wing before disappearing into the endless horizon. I turned to look at the rope beside me, and everything had turned into water. Green like tears drifted away./

 

_____

 

Đám cháy hình vầng trăng đã lan qua đám rẫy bên cạnh. Chúng tôi giả vờ dập lửa và reo hò không ngớt. Vì sao lại reo hò khi có lửa cháy ư? Không biết. Chỉ biết lâu rồi, từ lâu lắm, chúng tôi chơi với lửa. Lửa sưởi ấm bạn, lửa soi sáng cho bạn và bây giờ, lửa đốt cháy bạn, có gì lạ đâu? Tại sao lại không được reo hò. Và như một tất yếu, chúng tôi cháy lên cùng với cỏ dại với cây rừng, với muông thú. Những hình hài trần trụi, đen như số phận của dân tộc bên kia quả đất. 

Sau vụ cháy, chỉ còn lại tàn tro. Và những trái tim lăn lóc. Chúng tôi đó, những trái tim chúng tôi đó, vật còn lại sau vụ hỏa hoạn kinh hoàng đó, bạn thấy không, bốc khói ngùn ngụt và bầm đen máu ướt. Giờ đây, khi đã không còn tồn tại như một con người, tôi mới chính thức được tự do, được nhìn sâu vào trong trái tim mình bằng cặp mắt của một kẻ đứng ngoài lề. 

Những hình ảnh vô cùng quái dị chưa từng thấy bao giờ!

Đầu tiên là gương mặt của một cụ già với những nếp nhăn xô nhau chạy vào mắt. Đó là một gương mặt hình hộp, vuông vức như một gói quà sinh nhật khi bạn 15 tuổi. Trong hộp vuông, đôi mắt sẽ như thế nào? Dĩ nhiên, nó hình vuông. Trong đôi mắt hình vuông là những giọt nước mắt hình vuông. Những giọt long lanh như hồng ngọc, vuông vức xếp cạnh nhau, chẳng biết vì lí do gì tồn tại. Cụ già ấy đã từng khóc ư? Có thể lắm, ai trong đời không khóc ít nhất một vài lần. Nhưng khóc ra máu thì hiếm. Tôi không biết hình ảnh này đã được tim mình lưu giữ từ lúc nào ở đâu. Nó choán hết một góc không nhỏ của tim, vì thế, vào những ngày nắng oi, tim rất mệt, hơi nhức, giờ tôi mới hiểu…

Tôi nhìn vào trái tim mình, như trẻ thơ mân mê đồ chơi, như người lớn mân mê đồ chơi. Nếu lấy con dao sắc, cắt vạt một nhát lẹm từ cuống xuống, rồi đặt lộn ngược, quả tim trông tương tự một vết sẹo để đời, nham nhở. Từ vết sẹo định mệnh ấy, hình ảnh em hiện về, như gió, như sương. Em và tôi đã từng đi chung một đoạn đường, đúng không? Rồi em tan vào sương, vào khói, vào bất cứ chỗ nào có thể tan được, đúng không? Sao bây giờ trong tro tàn lửa cạn, lại thấy một vết thương, méo mó như những mặt người trong quá khứ? Tại sao?

Chính tôi đã đốt lửa lên trên vạt rẫy của mình, rồi cũng chính tôi ôm lấy trái tim khi nó không còn đập nữa, trên tay. Đừng vội kết tội chúng tôi nổi loạn. Sự thực khác hơn nhiều. Đây là một cuộc chơi, chúng tôi đốt mình lên để chơi, lấy xương máu tim gan của mình bày ra để chơi. Vì thế, điều mọi người thấy không có nghĩa là tôi phải thấy, điều mọi người tin là tôi phải tin, điều mọi người yêu là tôi phải yêu. 

Khi những giọt mưa trái mùa tình cờ đi qua đám cháy, lửa than xèo xèo và khói bụi bốc lên. Tôi thấy trong tim có một tấm khăn choàng màu đỏ. Tấm khăn mở ra như bàn tay mẹ vẫy vẫy bên cạnh ruộng lúa ngày tôi 20 tuổi lên đường ra thành phố nhập học. Hết mưa, mà mưa nhanh hết lắm, bàn tay ấy chuyển sang màu tím bầm. Rồi nó từ từ dài ngoẵng ra, xoắn lại, không khác gì một chiếc dây thừng…

Thuở nhỏ, đi chăn trâu, có những khi rảnh quá, chúng tôi chơi trò tự vẫn. Chiếc dây thừng buộc lên cành cây, thắt thòng lọng buông xuống. Tôi đứng trên lưng trâu, giả vờ kêu khóc, vừa thò cổ vào thòng lọng vừa vẫy tay thằng bạn ngồi dưới gốc như người ta từ biệt nhau trước khi bị hành hình. Thằng bạn cười hấc hấc rồi lượm cục đất ném vào dái trâu. Trâu ta đau quá lồng lên, tôi suýt thành một tử thi giữa đồng hoang nếu như dây thòng lọng không đứt kịp. Tôi rơi huỵch giữa bãi phân trâu còn nóng, tối về bị một trận no đòn. Ngày mai gặp lại nhau chỗ cũ, thằng bạn bảo, mày chơi ngu quá, tự dưng tự tử chi! Tôi nói, mày cũng ngu. Nó dễ dãi, ừ, chúng mình ngu bằng nhau!

Chiếc dây thừng oan khiên ấy, qua bao nhiêu năm tháng nhọc nhằn giờ có màu tím bầm như máu, lại phấp phới bay như tấm khăn choàng của mẹ. Chuyện chăn trâu nghịch dại ấy, đã xa lắm rồi, vậy mà giờ đây, khi nâng niu trái tim mình trong tay, bỗng lại hiện về, như một lời cảnh báo vu vơ. Và khi tôi đang băn khoăn về màu sắc của tấm khăn choàng, của sợi dây thừng thì trời bắt đầu nổi gió. Trái tim co mình lại, rúm ró, nhăn nheo như một vết thương già, qua hẳn thời oanh liệt. Từ trong thẳm sâu cốt nhục, hình như có một cánh hoa hình lưỡi liềm. Hoa hình lưỡi liềm là hoa gì, tôi làm sao biết được? Từ lâu tôi đã quên, không biết gọi tên sự vật theo cách thông thường. Nhưng nếu gọi theo cách thông thường, tôi có còn phải là tôi không? Không biết đích xác, nhưng cánh hoa lưỡi liềm ấy rất sắc. Khi nằm dọc, nó gặt lúa, khi nằm ngang, nó cắt cổ, khi dán lên một bức tranh, nó thành một biểu tượng huy hoàng của mùa hè có nắng và ve. Mà sân trường ấy, hoa ấy, ve ấy, cũng đã xa lắm rồi, như một hoài niệm buồn không bao giờ nhắc nhớ. Có điều, bây giờ, nó lại ở đây, trong vết thương già này.

Bây giờ, tôi mới bắt đầu chơi. Tôi lấy cánh hoa hình lưỡi liềm cắt cái đầu hình hộp có đôi mắt hình hộp và giọt nước mắt hình hộp ra làm hai phần bằng nhau. Một phần, buộc vào sợi dây thừng và treo lên. Tôi sẽ diễn lại cái trò treo cổ ngày xưa ngay tại đây, trên đám cháy này. Nửa còn lại, buộc vào tấm khăn màu đỏ của mẹ, tấm khăn sẽ làm dù, chúng sẽ bay đi, rất đẹp, đến một nơi nào đó thùy thích. Và khi nửa đầu đang rên xiết dưới sợi dây thừng thì nửa kia đã bắt đầu bay lên cao, cao mãi. Tôi mỏi mắt nhìn theo cho đến khi chúng nhỏ bằng một cánh chim rồi mất hút trong bầu trời thăm thẳm. Ngoảnh nhìn bên cạnh, nửa đầu còn lại cùng với chiếc dây thừng, tất cả đã biến thành nước. Nước xanh như là nước mắt, trôi xuôi./ 

 

 

By Nguyễn Thị Phương Trâm

There's magic in translating a body of work from one language to another.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s