Categories
POETRY/THƠ

Lê Vĩnh Tài | MY HOMELAND A HUNDRED YEARS AGO – 3

there’s no horizon in a room for the dead
or the dead is in a room without a horizon
we’re children of the one origin
water of the one source
fruit of the one vine
gosh Yàng…

anyone left to name (*) from behind the wooden frame
how many black hair
how many black skin
how much tears?

By Lê Vĩnh Tài, translation by Nguyễn Thị Phương Trâm

forever with the horizon the throatie folklore flying
the wolf snarling a so so tale
humans much much about nothing
mother warning of a certain horizon
long ago mother singing:
through the longhouse’s door behind rotting wood due to rain were eyes…

lyric of death
tombs abandoned to the reeds and trees
falling or were they tears
oblivious like the cloud the wind

floating free
through bamboo walls mother saw
the two bright irises
without a name weeping not for hope of another horizon
without a name weeping not for hope of another life

there’s no horizon in a room for the dead
or the dead is in a room without a horizon
we’re children of the one origin
water of the one source
fruit of the one vine
gosh Yàng…

anyone left to name (*) from behind the wooden frame
how many black hair
how many black skin
how much tears?

as of tomorrow
a brilliant day of winter
mother will call out their name
drunk and crying

(*): name

not any kind of notoriety
a name to differentiate
in a long complicated tale
the days gone long ago

not the old days
not the rainy days
sunny days

the day a fracture appeared in the sounding gong
in sweat called upon each other
history spinning once on its heel
floating

when a name crumbles
as in living pertains
a sad meal
serve with the truth (*)

(*): [the truth] the days in desolation

like mushrooms in the forest
like moss on a bright day
returning from a long journey in silence
the eyes couldn’t see the cobwebs in the longhouse
the xà gạc(5) father left behind
by a crop bed up the hills(corners burnt)

borders disappearing wading across the spring
a gùi(6) still carrying dried up unrecallable sustenance
the grass now feral
after days but a trace of human feet

stop hoping
the wheel of time had tried
returning hoarse from the wind and damp
father crawling up the ladder
booming
hacking coughs

yeah there’s still the forest
yeah we’re still alive
days the grass is still green
so so

mother asked – want food?
dusk, dinner time (*)

(*): & dusk could be dreamy

hammering a nail
the walls spoke
mamma it hurts

mother tenderly (*)
wipe down the walls
child,
they don’t always know
the consequences of their actions.

(*): [tenderly] like a memory of the night

“you can’t choose to be a child of the president of France or
the first grandson of the emperor of Brunei
you can’t choose to be born as a Thai or American
you’re a Chăm from your first cry
more than that: nine months and 10 days before that first cry” (Insara)

3.
thôi chân trời cứ bay theo bài khan cổ tích
con sói hay nhe răng những chuyện đâu đâu
còn con người hay bàn những chuyện không đâu
mẹ vẫn nhắc một chân trời
như ngày xưa mẹ hát:
qua ô cửa nhà dài phủ những đôi mắt sau khung gỗ mục nát vì mưa…

bài hát về cái chết
bỏ mả cùng cỏ cây
rơi hay là nước mắt
ngang tàng như gió mây

và khi bay bổng nhẹ tênh
qua vách nứa mẹ chỉ còn nhìn thấy
hai con ngươi lấp lánh
khóc vì không còn cái tên chứ mong gì một chân trời
khóc vì không còn cái tên chứ mong gì một đời người

không có chân trời trong căn phòng người đã chết
hay người đã chết trong căn phòng không có chân trời
chúng ta là con cùng một ruột
nước cùng một ống
bí bầu cùng một gốc
Yàng ơi…

còn có ai gọi tên (*) sau khung gỗ
bao nhiêu tóc đen
bao nhiêu da đen
bao nhiêu nước mắt?

sớm mai này
như một buổi rạng đông
mẹ đến gọi tên cho họ
đang rượu say và khóc

(*): cái tên

không phải là danh tiếng gì đâu
cái tên gọi phân biệt những nhân vật
trong câu chuyện dài dòng
những ngày tháng đã chìm mất hút

không phải ngày xưa
không phải ngày mưa
ngày nắng…

ngày tiếng cồng có một vết nứt
gọi tên nhau cũng đổ mồ hôi
lịch sử xoay một vòng trên gót
nhẹ người

khi cái tên gục xuống
vì những cái sống còn
có một bữa tiệc buồn
đãi bằng sự thật (*)

(*): [sự thật] đang ngày càng trở nên hoang vắng

như cây nấm trong rừng
như vệt rêu ngày nắng
chuyến đi xa trở về câm lặng
mắt không nhìn lưới nhện giăng ở góc nhà dài
chiếc xà gạc cha bỏ quên
trên đồi nương cháy góc

biên giới tan biến khi lội ngang qua suối
chiếc gùi còn nắm lương khô không ký ức
cỏ đã hoang
sau những ngày không dấu chân người

thôi đừng vọng nữa
những vòng xe tháng năm đã thử lăn rồi
giờ quay về khàn tiếng vì sương gió
cha bò lên bậc cửa
những âm truyền minh mang
tiếng ho khốc khốc

ừ thôi còn rừng
ừ thôi còn sống
những ngày xanh cỏ
vẫn còn lơ ngơ

mẹ hỏi đói chưa?
đi ăn cơm chiều (*)

(*): & buổi chiều có thể là thơ mộng

khi chiếc búa đóng đinh
bức vách lên tiếng nói
má ơi con đau quá

và mẹ dịu dàng (*)
lau lên bức vách
con ơi,
không phải lúc nào người ta cũng biết
hậu quả việc mình đã làm

(*): [dịu dàng] như một gợi nhớ của đêm

“con không thể chọn làm đứa con tổng thống Pháp hay
cháu đích tôn quốc vương Brunei
con không thể chọn ra đời ở Thái Lan hay Mĩ quốc
con là Chăm ngay ban đầu vỡ ra tiếng khóc
còn hơn thế: chín tháng mười ngày trước khi vỡ tiếng khóc” (Inrasara)

By Nguyễn Thị Phương Trâm

There's magic in translating a body of work from one language to another.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s