Nguyễn Văn Thiện | A Mesmerising Muddle (24)

Nguyễn Văn Thiện

Born: 1975
Home town: Anh Sơn – Nghệ An
Master in Comparative Literature and Critical Theories
Currently a high school teacher, a prolific writer.
Editor of Chư Yang Sin (Đắk Lắk) Art and Literary Journal.
Collaborating platforms: Tiền vệ, Litviet… and work translated
into English by Nguyễn Thị Phương Trâm on SONGNGUTAITRAM.

Published works:
“Nắng trước cửa thiên đường” tập truyện ngắn, 2011
“Nước mắt màu xanh thẫm” tiểu thuyết, 2015
“Chơi trò đồng xanh” tập truyện ngắn, 2016

Nguyễn Thị Phương Trâm, the poet and translator, born 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

By Nguyễn Văn Thiện, translation by Nguyễn Thị Phương Trâm 


On Mount Chư Mang, when the white clouds look back no longer, the snakes blue as the sky comes to build their nests in the trees. Their poison made us forget our way home. Mumbling nonsensically and worst yet, words spoken were immediately ignored. Tugging at my shirt sleeve the person next to me, solemnly asked: “We’re all a bit lost now, aren’t we?”.

When in a stupor, you like to talk, to debate, but the more you explain, the more everything is mixed up. I’m a quiet person, but as soon as the snake poison permeates, born is an infestation of useless talk. I’m afraid that if I do not speak, the language will gradually vanish, fade away, disappear. Daily, we spoke of inconsequential stuff with no beginning nor end, sometimes entirely without meaning.

Mostly, we like to go on and on about some convoluted tale, round and this and then that. A friend of mine, older, an alcoholic, couldn’t sleep, hair thinning receding, yell: “Tang Seng way of life is to eat with chipped bowls, we do not eat with cracked bowls; hence we eat only with what is whole, whatever chipped and crack we bury, what’s more, grand and satisfying than that?”

Crazy right?

I went down to some stream splashing water on my face, hoping, with luck, it’s a magical spring, which should fix this craziness. But with no effect; everything was worse. I often went down the wrong road, returning to the wrong house, in my hand holding something from yesterday that didn’t belong to me.

Still, I was not in the worst predicament. A mate right next door went to fetch his wife one afternoon, were gone for three days before returning, he brought home an unknown senior woman, sat her down there, they would all go to fetch their children, but three months later did not return. The sad elderly woman sat hugging the tree crying: “Why did you tie my husband up!”. I went to see, brought a bread roll for the older woman, but once I arrived, I realised I was holding a honeycomb sandal.

More complicated was that none of us, none of us wanted to admit we’ve lost it. Everyone thought: Why is this man, woman, elder, this guy so nuts!

The blue snakes said nothing, quietly slept in the trees.

This person said the other person’s nuts; no one admits they’re crazy, hence, in the end, who is more insane? The elders on mount Chư Mang after many ridiculous debates ended, united: We must organise a tournament!

We will organise it, but we don’t know where to start and how to arrange it, because of one simple reason: Everyone’s a little or a lot forgetful! Still, in a bright moment of dementia, a person yelled: “Let’s invite the blue snakes in the trees to be judges!”. At that moment, everyone is in an uproar of oohs and ahhs in showing their approval. Hence then the blue snakes came to organise and judge the tournament.

The cunning snakes left a ceramic cauldron of wine at the foot of the tree, the prize for the winner! Whoever is most awake, wisest, shall become the leader of the village, is rewarded with a cauldron of good wine, there’s nothing more rewarding than that. Everyone was excited and eager to put their name down to compete, including the most muddled of us, since the beginning of time has never attempted any kind of test or competition.

I’m wrong here because truthfully, I lost my mind a long time ago. What are we on about, if it’s not this, then it’s that? Which means, by whatever dialectical theory, those attending the competition must find the cauldron of wine with a bow on it, that we’ve mistaken as being the prize. The snakes announced: “Close your eyes!”Immediately everyone shut their eyes, anyone peeking, the snakes would blind them instantly. Hence, no one dares cheats. At that moment, the snakes quietly hid the cauldron. “Open your eyes! Go, look!”Everyone opened their eyes, rushing, all excited, stepping on each other’s feet, pulling at each other’s clothes, dragging, punching, kicking, searching.

The bunch of us, though we’ve lost our minds, we were all still able-bodied. We fought and competed trampling on each other. No different from some crusade in search of some stolen religious text. Resulting in the loss of life, so what, dying means nothing! You know mount Chư Mang, it’s a wilderness, trees and vines climbing for thousands of miles. A cauldron of wine hidden somewhere, how can one look for it, yet still we rush trampling on top of one another. Dumb yeah?

Like a waterfall, we rushed like a bunch of idiots. Some spoke, some laughed, some cried, some thrashing all over the place, no one giving way to anyone else. The mountain curled over collapsing moaning in pain. In the afternoon, everyone was exhausted, and suddenly someone shouted: “That wine smells amazing!”. All the noses lifted skyward, sniffing. There was a smell of good wine! Like a herd of starving cows getting a whiff of the scent of water in the wind. We awoke, stepping on top of each other running off in all directions.

Midnight that day, the competition ended, a person had found the wine. It turns out, the expensive wine cauldron was dangling from a branch in the trees, and everyone looked for it on the ground, in the bushes or caves. The snakes coolly laughed, straight away gave the bottle of wine to the winner—a man with peppered hair, wearing reading glasses. The truth is he’s more lucky than smart. When everyone was busy looking, he climbed up a tree to pee and stumbled upon the wine!

Thus, the winner is the one who had lost most of his marbles, and of course, became our boss. The blue snakes are still quietly sniggering in the trees. Unworried content slumbering forever in the trees. Mount Chư Mang is very wide, very high! After climbing the tree to pee accidentally discovering the wine, he climbed down, with the wine sat straight down on the grass, drunk alone. Satiated and drunk, he went on and on about nothing the whole day. When everyone carries him in a palanquin on their shoulders, he continuously complains about the heat and the need to pee. Everyone announced all at once: “Pee up there, esteemed leader!”. But the leader refused, saying: “! More! “Everyone announced all at once:”! up there too!”. 

Now and then there was no more whining, because our leader was too tired, and fell asleep up there in the palanquin. A few found the cauldron, abandoned, took a few sips, walked away lost never to find their way home. The leader lay sleeping, now and then wakes up with an indiscriminate surprise speech, all over the place, about some ideology only he could understand. We didn’t bother to listen either, couldn’t be bothered following any of it, say whatever, do whatever, with no kind of order or discipline. 

Tăng’s way is to eat with a cracked bowl; we eat with a chipped bowl, what’s more, satisfying than that.

All that’s whole is buried, talking about today remembering the talks of tomorrow.

Why make me stay here.

I held the honeycomb sandal like a loaf of bread, totally stupefied.






Trên núi Chư Mang, khi mây trắng bỏ đi không còn quay lại, lũ rắn màu xanh da trời về làm tổ trên cây. Nọc độc của chúng làm cho bạn và tôi quên mất lối về. Chúng tôi nói năng lảm nhảm và tệ hại hơn, nói trước quên sau. Người đi bên cạnh lắc lắc tay tôi nói, với vẻ mặt đầy nghiêm trọng: “Chúng mình lú lẫn hết rồi, phải không?”.

Khi bị mê lú, bạn rất thích nói, thích biện luận, nhưng bạn càng giải thích thì mọi điều càng lộn xộn tù mù và rối rắm. Tôi thuộc kiểu người ít nói, nhưng kể từ khi ngấm nọc độc của lũ rắn, cũng sinh ra lắm lời giòi bọ. Tôi sợ, nếu không nói, ngôn ngữ sẽ mờ dần, nhạt đi, biến mất. Hàng ngày, chúng tôi nói những điều ấm a ấm ớ không rõ đầu đuôi, có khi hoàn toàn vô nghĩa.

Đặc biệt, chúng tôi thích dẫn những chuyện xa xôi rờ rẫm, ưa lối quanh co bóng gió. Một người bạn của tôi, già rồi, nghiện rượu, lại thường xuyên mất ngủ, tóc lơ phơ mấy cọng, nói: “Đường Tăng đi thỉnh kinh ăn bát sứt, chúng ta không ăn bát mẻ, vậy là chúng ta ăn toàn là những thứ nguyên vẹn, những thứ sứt mẻ đều đem chôn hết cả, có gì là không thỏa đáng nào?”.

Lú chưa?

Tôi xuống suối gì đó vốc nước rửa mặt, nghĩ, may ra, gặp được nước suối thần kỳ, sẽ hết lú. Nhưng rồi, kết cục không ăn thua, thậm chí bệnh còn ra chiều trầm trọng. Tôi thường xuyên đi nhầm đường và về lộn nhà, trong tay cầm thứ gì đó ngày hôm qua không phải của mình.

Thế mà, tôi vẫn chưa phải là người lú nhất. Ông bạn sát nhà, buổi chiều đi đón vợ, đi mãi ba ngày sau mới về, lại đón nhầm một bà cụ lạ huơ lạ hoắc, rồi đặt bà cụ ngồi đấy, tất tả đi đón con, ba tháng sau chưa thấy quay về. Bà cụ ngồi một mình buồn quá ra ngồi ôm gốc cây khóc lóc: “Sao lại trói chồng tôi ở đây!”. Tôi sang xem sự thể thế nào, cầm theo một ổ bánh mì định đưa cho bà cụ, sang đến nơi nhìn lại thì hóa ra cầm nhầm một chiếc dép tổ ong…

Rắc rối hơn, chúng tôi, không ai chịu nhận mình bị lú. Ai cũng nghĩ: Sao mà cái ông, bà, lão, thằng ấy lú đến thế!

Lũ rắn màu xanh thì không nói gì, lặng lẽ ngủ trên cây.

Người nọ nói người kia lú, không ai chịu nhận mình lú, vậy, cuối cùng ai lú, ai lú nhất? Những người già lú lẫn trên núi Chư Mang sau nhiều lần tranh cãi cù nhầy, cuối cùng đi đến thống nhất: Phải tổ chức một cuộc thi!

Chúng tôi tổ chức thi, nhưng không biết phải bắt đầu từ đâu và tổ chức thi như thế nào, vì một điều đơn giản: Ai cũng ít hoặc nhiều bị lú! Vậy mà, trong một phút giây lóe sáng nào đó của trí não suy tàn, một người thốt lên: “Hãy mời lũ rắn màu xanh trên cây xuống làm trọng tài!”. Lúc đó, mọi người mới ồ à hố hả nhặng lên để biểu thị đồng ý. Thế là bọn rắn màu xanh đứng ra tổ chức và làm trọng tài để chúng tôi thi.

Bọn rắn tinh quái để một hũ rượu sành có buộc nơ đỏ ngay dưới gốc cây, phần thưởng cho người thắng cuộc đó! Ai tỉnh táo nhất, minh mẫn nhất, sẽ trở thành người dẫn dắt dân làng, được thưởng một hũ rượu ngon, còn gì bằng nữa. Mọi người nô nức ghi tên tham dự, kể cả những kẻ lú nhất, xưa nay chưa hề biết thi cử là gì.

Chỗ này, tôi nhầm lẫn, vì thực ra, tôi cũng đã lú lẫn từ lâu. Không phải thế nọ mà là thế kia. Tức là, theo một phép biện chứng nào đó của học thuyết gì đó, những người dự thi phải tìm cho được cái hũ rượu có buộc nơ, thế mà tôi lại nhầm ra là phần thưởng. Bọn rắn hô: “Nhắm mắt!”, lập tức mọi người nhắm tịt mắt, ai còn mở ti hí, rắn sẽ mổ mù mắt ngay, vì thế, không ai dám ăn gian. Lúc đó, lũ rắn mới nhẹ nhàng khiêng hũ rượu đi cất. “Mở mắt! Đi tìm!”. Thế là tất cả mở mắt ra, hối hả, tất tả, nhốn nháo, dẫm chân nhau, níu áo nhau, đấm đá lôi kéo nhau, đi tìm…

Lũ chúng tôi, tuy trí não suy tàn nhưng chân tay vẫn hoạt động tốt. Chúng tôi cật lực tranh giành dẫm đạp và thụi nhau ra trò. Chả khác gì tín đồ của một giáo phái cực đoan nào đó trên hành trình đi tìm chân kinh bị đánh cắp. Hậu quả là đã có người chết, kệ, chết có nghĩa lý gì đâu! Núi Chư Mang thì bạn biết rồi đấy, hoang vu thăm thẳm, cây cỏ dây leo ngút ngàn. Một bình rượu nhỏ lại bị cất thật kỹ, tìm sao được mà tìm, vậy mà vẫn dẫm đạp nhau đi. Lú chưa?

Lũ người lú đi như thác đổ. Người nói, người cười, người khóc, kẻ văng tục, không ai thua ai, không ai nhường ai. Núi oằn mình rên xiết. Vào một buổi chiều, mọi người đều đã mệt nhoài, bỗng có tiếng ai nói: “Mùi rượu đâu mà thơm thế nhỉ!”. Bao nhiêu cái mũi vươn cao lên đồng loạt, đánh hơi. Rõ ràng có mùi rượu thơm! Như một lũ trâu bò sắp chết khát ngửi thấy mùi hơi nước trong gió. Chúng tôi bật dậy, giẫm đạp nhau chạy đi băng băng…

Nửa đêm hôm đó, cuộc thi kết thúc, khi có một người đã tìm ra hũ rượu. Hóa ra, hũ rượu quý treo trên cành cây, trong khi, mọi người đều tìm kiếm dưới đất, trong bụi rậm hoặc hang đá. Lũ rắn cười lạnh lẽo, trao ngay bình rượu cho người chiến thắng. Đó là một người đàn ông tóc hoa râm, đeo kính lão. Thực ra ông ta may mắn nhiều hơn là thông minh. Trong khi mọi người giành nhau đi tìm, ông ta lặng lẽ trèo lên cành cây để đi tiểu, vô tình nhìn thấy hũ rượu mà thôi!

Vậy nên, người lú nặng nhất ngẫu nhiên trở thành người chiến thắng, và đương nhiên trở thành kẻ cầm đầu trong bọn chúng tôi. Lũ rắn màu xanh vẫn cười lặng lẽ trên cây. Chúng sẽ yên tâm ngủ dài dài. Núi Chư Mang rộng lắm, cao lắm!

Người đàn ông trèo lên cây đi tiểu bắt gặp hũ rượu, ông ta xuống, ôm theo hũ rượu và ngồi ngay xuống bãi cỏ, uống một mình. Uống xong thì say, nói năng lảm nhảm suốt ngày. Khi mọi người công kênh ông ta trên một chiếc kiệu, ông ta luôn mồm kêu nóng và đòi đi tè. Tất cả đồng thanh: “Tè trên đó luôn, thủ lĩnh ơi!”. Nhưng thủ lĩnh không chịu, nói: “Ị nữa!”. Tất cả đồng thanh: “Ị cũng trên đó luôn!”.

Đôi co một lúc, không nghe tiếng la hét nữa, thì ra, thủ lĩnh mệt quá, đã ngủ ngay trên kiệu. Nhiều người thấy hũ rượu còn lăn lóc, vương vãi, đến uống sái, rồi đi đâu không nhớ đường về. Thủ lĩnh nằm ngủ, lâu lâu tỉnh dậy lại phát ngôn bừa bãi, loạn xạ, theo một phép biện chứng gì đó mà chỉ có ông ta hiểu. Chúng tôi, cũng không thèm nghe, không thèm vâng lời, mạnh ai nấy nói, mạnh ai nấy làm, không theo một trật tự nào.

Đường Tăng ăn bát mẻ, chúng ta ăn bát sứt, có gì là không thỏa đáng…

Những gì nguyên vẹn đều chôn hết cả, nói chuyện hôm nay phải nhớ chuyện ngày mai…

Sao lại buộc chồng tôi ở đây…

Tôi cầm chiếc dép tổ ong ngồi gặm như gặm bánh mì, hoàn toàn mê lú…


By Nguyễn Thị Phương Trâm

There's magic in translating a body of work from one language to another.

2 replies on “Nguyễn Văn Thiện | A Mesmerising Muddle (24)”

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in: Logo

You are commenting using your account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s