Categories
ART EPIC POEM/TRƯỜNG CA

Lê Vĩnh Tài | NIGHT & THE CONTINUING FALLING VERSES – ĐÊM VÀ NHỮNG KHÚC RỜI – even the moonlight was something in her imagination (14)

Lê Vĩnh Tài, an acclaimed Vietnamese poet, born 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands, an acclaimed businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the poet and translator, born 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.
April 30, 1975

days like these
poetry is a scar
in the heart of the people
_____

những ngày này
thơ như vết thương
giữa lòng dân tộc

By Lê Vĩnh Tài, translation by Nguyễn Thị Phương Trâm

NIGHT & THE CONTINUING FALLING VERSES OF… (14) 

Translation October 2019, revised November 2020, February 2022.


days like these

poetry is a scar

in the heart of the people

_____

những ngày này

thơ như vết thương

giữa lòng dân tộc

 

 

1.

.

in a kingdom twisted like a coiled spring

trials 

under the jurisdiction of the emperor

every deliberation of judgement

by the emperor was a joke

pulled from his pen pocket

read out loud in a minute

.

once, the emperor ordered a hanging

the guy stole land

the emperor was the witness

saw to the veracity of enforcing

the law

.

the fiddling executioners failed to implement their order

the thief was too tall

shame

the ridiculously high price that was paid

the guards’ standards insignificant 

.

the emperor watched impatiently snapped:

such a small job

and none of you can do it. You, go into town

find me

a short guy 

to hang by

the neck

easy!

 

 

2.

the councilman ran out of breath

on the way home, slamming the door shut

exclaimed to his good citizen wife:

“Babe, you should pack. I, well

won the lottery.”

.

the wife replied

excited: “Really?

wow,

how wonderful

I’m over the moon.

should I go

pack for the beach

or a trip in the mountains

dear?”

.

the husband curt:

“I don’t care.

I want you

gone

out 

of

here.”

 

 

 

3.

like the 7722 + storm decree

unceasing even at a low pressure-point

wets the screen

everyone 

all of a sudden

cold

.

the computer wet by the rain

people screaming murder 

with the agonising loss

.

a bright blue dot

like a dawn that’s forever in the dark

the Sun do not set nor does it rise

the rain never-ceasing nor start

.

people sat read

thoughtfully slow and brown

such a small poor incident

yet the noise, the mad barking

.

as for the whispers

like those guys on the pavement

like a covertly falling leaf

like clouds 

wind.

.

like a jacket

wet shoes

we continued to tread water 

in the rain.

 

 

4.

what’s remains: a storm

rain

leaning

in the wind

leaves returning

.

the hopeless cries, her husband’s injustice.

on the vacant plot at the front gate

a vessel drifts in via the waves aground. A muddy mess

his wife wants to self-immolate 

her husband on a hunger strike

.

Thereby the freshly covered grave. 

We’re reminded of the chaos

shifting shadows from one room to another

pushing around full buckets of leaking rainwater

.

the yards flooded

everything floating

nothing is visible

.

inside the shimmering reflection of the buckets of rainwater

the shivering

disappears

as we bend over to touch it

the water in the bucket

distorted

faces

the shrieking tombstones.

+

raindrops

even with my eyes closed

I know you are falling

.

since in my ear, you’re always mumbling

– “what are you doing?”

.

I don’t know what I’m supposed to do

I’m sitting here listening to the rain

the sound of each falling drop of water

on my eyelid

.

raindrops

a meeting between (high)heaven and (thick)earth

flying

the sound

heartbeats on the verge of shattering inside our chest

.

maybe, but it will forever be 

a mystery

like your voice

breathless over the phone

maybe you’re tired

surrounded the entire day

.

falling rain

sounds like someone

crying

you’ve fucked up

once

soon enough you’ll do it again

.

God was once a sinner

hence I don’t believe

we’re sinless

you’re nothing but a fairy tale

.

falling rain

or tears.

.

we must all open our eyes

no, no one will dare to

until the rain ceases

as you did cut short

breathless

over the only phone

in the detention centre.

 

 

5.

the metaphor:

Nguyễn Đức Sơn mother

fucking flower

Nguyễn Quốc Chánh mother

fucking fool

the anger(never once eased)

.

the humiliation dressed up in the vernacular

no wonder no one 

wants to listen to poetry

.

like ocean waves

no one hears them anymore

.

waves crashing upon the shoreline

nothing but an accident, water butting head with rocks

meant

a whitewash

shoreline

.

meant

nothing

at all

.

it’s

but cooked rosy, the blue swimmers

the breeze fragrant

scented with pepper

.

dead

blue swimmers

like poets

carefree hope

in dancing giddy words

.

breaking off the claws of poets

lips clamped

afraid

.

shut so tight for so long

it’s odd opening them

ah um ou uy ole om the people

ah um you guys stole oh our share

.

there was not 

a single sign of them

ever hearing

poetry.

 

 

6.

the government

a poem

a pretence of civil practice

.

and congress

an editor sound asleep

dreaming of his terrifying spelling mistakes

in the poem

.

vague 

stutter…

 

 

7.

the Sun dies when it’s old

shedding rays of light

like a cow’s tears

as it ascends  

a hill in an escape

.

cows lifting their heads to the stars

seeing stars as schools of fish

swimming

splattered across the sky

wetting the Gods

the Gods’ wet footprints all over the place

like that of children

.

in long yawns,

the cows lost somewhere

hell?

heaven?

it was undecided

.

but they’re aware

that their tears are stuck solid

in all these balls of gas called stars

the corpse of these Gods – or – lost – children

flowers in the dark

in blooming sin

naturally more stupid

than cows

 

 

8.

late into night

gone were whining drunks on the sidewalk

home(in their beds)

left behind are people’s long disapproving sigh

and the ridiculous 

laughter of sewer rats.

+

palms faced up

palms faced down

.

palms folding into a fist

to fanning out

.

to one day

aged

bullshit

about

dying

+

the few 

instigators in the bloodshed of a million people

Where were they hiding?

while we’ve all moved on

to the next life

.

poetry

like a duck

continued to cluck at them

ác(evil)

ác(evil).

 

 

9.

a woman stepped out of the river, sat down and combed her hair

she was born blind

even the moonlight was only in her imagination

.

the sound of a glass slipping from her hand

hitting the floor

water spilling, spreaded as soundly

and as deeply as her stare

.

and suddenly everything was illuminated

in a lonely light

the moonlight seemed as though to her

draped across the four corners of the globe

as warm and as affectionate as the way her mother

stayed up all night tending to her fever

.

her tears

one day fell lower than the reeds

soared higher than the clouds

through the moonlight all-encompassing

the eyes of one forever asleep

.

she sleeps

to after craved sourness

she savoured a piece of starfruit from her homeland

as she watched people danced with exaggerated national pride

the moonlight turned her into a statue

silently in the dark

she digested

the saltiness 

of blood

 

10.

the keyboard 

chatter

gave birth to a poem

.

new life fell

mid-air

into nothingness

.

the intangible

poem

day after day disappeared 

beyond the chatter on the keyboard

.

the verse

sustainable often only for a few days

like her birthday gift

she smiled: yesterday, today

and tomorrow.

.

but poetry had already

sow the soil 

with joy and meaning

like the beans 

tomorrow, they will carefully peel off 

each casing of the vernacular

.

poetry assuming

the precise meanings had penetrated deeply 

in the soil down to the roots.

 

 

11.

white butterflies

from pages of an opening book watched me

as flying from the pages were white petals of bougainvillaea 

+

time after time

twice, the first time it was me the other I was present

loneliness was also there in the end

+

loneliness is also a place where

suddenly she was there

yesterday, laughing the entire day

+

the sky resides

in both of our eyes. The sea

calling only the children for a lifetime

+

why is it the last cliff ledge

poetry plunge headfirst into the ocean

drown, dies

+

loneliness

a red rose, red red roses

a white lily very white lilies

+

we live die live

die live die. Why shout

to be slap around unjustly by the government

+

time pass by slowly

no one in a hurry

since yearning opens up to waiting

+

 

from the rocky mountains

we descend

forming miniature rock gardens

+

the world at the start an ocean

hence

the desert has a future

+

there’s a horizon

flat asleep the entire day. Hence 

tonight we must stay vigilant, awake.

+

dress the injury to stop the bleeding

apply the gauze to then rolled it back up

the ambivalence when the world is a mess

 

 

12.

everything that’s light flies away, disappears

searching for it she asked

“Who’s there?” in echoes

.

both of her hands were above her head

like those who had recently disappeared in the dark

.

immediately

her world fades

in hints of purple

.

we thought one heart could connect with another

so we kept searching

she would ask out of nowhere

“What are we going to do?”

so we don’t have to hold our hands up above our head

surrender first 

talk, to then what

.

all we can do is keep our heads low

stay humble, stay meek

 

 

13.

they arrived

smelling

like burnt BBQ meat

.

darkness

like the past

mother’s returning footsteps

on a damp 

grassy path

.

seems like now in every window

there’s a bright

red mouth

wide open

.

they came again

again smelling 

like burnt BBQ meat

the smell of those

who 

burned flesh

 

 

14.

on a trip to paradise

everyone was packed in a carriage

overcrowded but continued to yearned

another trip

.

a bald guy 

eager seemingly educated

in the end

wrongfully chastised

.

the guy with full a head of hair

spoke as though crying there

about a prisoner

.

a young woman next to me

slender but catty

like darkness

quickly taps down a poem for the person just

captured

.

in the sunlight

through the window

pouring down the length of the floor

I discovered  

public transport was slower than walking

sad 

.

from within my swaying body

gosh, not being able to let go

sorry but I can’t anymore

the young woman turned around in a blur

emailed me the poem she wrote for me

with the speed of a snail

not sure if I could grasp 

the idea of a floating

paradise of socialism

 

 

15.

the paragon of humanity freed

only when their bronze statue was lowered

after centuries

.

the paragon desire to lie down 

on a breezy meadow

listened to folk songs

like the ones, Mother used to sing.

.

the Sunday afternoons

brilliant sunlight

his family pay their respect

in quiet

intimate

prayers

.

certainly

a paragon could never admit this to anyone

people prefer him as an erect bronze statue

forever.

.

imagine you are a bronze statue

nothing but erect

helpless

they adorn a thick woollen cloak of history

even when the country is about to step into a boiling hot summer.

 

 

16.

you sang suddenly in the middle of reciting a poem

none of us could keep up

your voice

like a dream

.

we may have drifted across Eden

turned toward dusk

when we should have 

dawned

.

the birds returned

an accented impression in your poem

accenting the romance, but

it seemed you’re tired of it

So were the birds?

.

but when you sang

you became the song

hair flowing down your jawline damp with sweat

eyes smiling

feet tiptoeing 

on damp wet grass

.

seemed as though you’re about to fly

a miracle

a little drunk.

.

we’ve lived past the age of miracles

we’ve grown old

like the lyric, you’re whispering:

we’re like poems

surpassing the vulgar laughter

the odd emails from strangers

on our backs the exhausting whippings 

.

they refused

the poem a miracle

a new life.

 

 

17.

Poetry can make you uncomfortable…

it doesn’t caress you 

nor is it fornication

.

poetry pass through you via the vernacular

often difficult to swallow

people believe poetry relished

in such drama

.

all that is irrelevant to poetry

poetry articulate everything very clearly

E.g. in the morning

I’m hungry

I’m in pain

I’ve received a thrashing.

.

when poetry cause a stir

don’t be jealous

poetry connects us with the world

poetry write, we read, as for the remainder

wretchedness, should simply disappear

.

poetry write, we read, as for the remainder

wretchedness, should simply disappear

poetry write, we read, as for the remainder

wretchedness, should simply disappear

.

little boys

regret nothing, they do not sigh

poetry isn’t reserved for those

fortunate of a certain age

.

poetry is not

a beauty spot

on the smiley face of a little boy

.

it shifts often

returning endlessly

through the vernacular

.

it doesn’t gently 

caress your body

it riddles your body with bullets

never easing 

on romance.

 

 

18.

days like these

poetry is a scar

in the heart of the people…

 

 

19.

tonight

in dreams, no one cares to dream about

perhaps the young woman who’s rejected you

wanted to give you back your dignity

in wordless poetry

.

your departing gift 

for her freedom

.

to grasp such a notion

your heart

should tentatively listen

even though no one cared about your pity

even while you admired the wound and wondered

if it’s bleeding at all?

.

what she wanted to say

weren’t tears

salty like salt

.

it’s a song about death

it’s a song about love

.

why didn’t you note it in a poem

you couldn’t just blurt out

what is love anyway

so you kept your mouth shut?

.

or were you waiting for death

on your last breath

your soul flew into a paradise of your imagination

you will admit it then

it’s fate penitence was too late for those like you.

.

it’s fate penitence was too late for those

it’s fate penitence was too late

it’s your fate.

 

 

20.

the dry season

a period often with no electricity

.

resounding is the origin in the dark

in history

the ceasing of a nation.

.

at the completion of summer

the autumn winds soared through the each and every alleyway

paid in blood and bone

not with a few ten thousand dong on a pedal vehicle

your home down a deep alley

small in the dark.

.

in the small lonely house

we’re the light

you laboured, composed poetry

oblivious to the darkness

until it’s deeply

entrenched within your heart

deeply steeped in earthly soil

a giant ancient tree

a luscious green tree 

shades for the hot and dry days

less abandoned.

 

 

21.

flat on your back you looked at the sky

not a single star out there tonight

the illumination of gold?

her yearning

loose like soft rain

.

with enough gaps for the letters in poetry

flatten like gold sheets

stamped with SJC

the youth paper reported 

on the black market.

.

living so long

on the roof

they believed they’re the Sun

hence the people were fatten with gold melted like snow

starved, so what.

.

better than the glory of training to be an up standing example

forever glorious

stepping away lightly

forehead and hair 

like a pair of our hands grasping at 

nothing

.

it’s the entrails of the people hung up 

because of the hair, the scanty shivering beard

like the 2 million people in 1945

starved to death thanks to fascist Japan

.

do we have the strength to ask:

do our fingers have enough strength to fiddle

with the old keyboard

rambling on about some poem

the dozens tons of gold, nothing but an echo

at an auction somewhere

.

starvation strength enough

in the return of poetry

in another poem?

.

or do we simply fan our hands

beggars staring up at the sunlight on the roof

worried that they might 

slip and fall

.

so we may be blessed with their smiles 

gosh the falling 

gentle

pity.

 

 

22.

at the animal farm the law was obsolete

the idea of the law

unlike anything at all was insubstantial 

rare antique books no matter how blood red 

they will and shall be 

extinct

bye bye.

+

at the animal farm geography was obsolete

West or East of the globe

by the equator 

the inevitable invasion

.

no time zone

no latitude or longitude

North – South

if there was an opportunity

they took it

.

like the battered East sea

the greed

+

at the animal farm science was obsolete

yet needed was the atomic bomb

on sight the boats are destroyed

fishermen were the only ones worried 

they may swim ashore if they survived

+

at the animal farm physical study was obsolete

there’s no need for a football winger

you’re on your own with the ball

you’re on your own as the defender

+

at the animal farm ethics was obsolete

honour unnecessary

sign the Kyoto

protocol

bear the mayhem at home on your own

+

at the animal farm another language was unnecessary

the only translation needed

was the cancer

in father’s womb

+

but at the animal farm there was sadness 

unique to it

when no one dares to to utter whatever

though their heart by the day

messed up injured

+

but at the animal farm there was love 

like her pondering

how they could still composed love anthems

and quietly sing them

all night 

+

they dreamed of a rainbow 

after the rain West of the ball

together they kicked it towards the sky

together it falls 

with tears

.

(at the animal farm they’re easily teary

sometimes crying

in the middle of a happy day)

+

there was no animal farm 

in Danang

where Duy Nhất

wandered the street before going home

.

leaving the herald

the poet met up with a poet 

the church bells chimed

and the wind was absolutely charming.

.

he threw a ball

in conclusion

the height of excitement

in the game.

.

the sunset and the sky

busy with the ball

oblivious to the fact that

he’s already home

.

inside a quiet street

someone’s shadow, a tree

the sky was oozing like a dream.

ĐÊM VÀ NHỮNG KHÚC RỜI… (14, không có số 13, khỏi sợ xui) 

1.

ở vương quốc hình cong queo như lò

xo. Việc xử án thuộc thẩm

quyền nhà

vua. Mỗi bản án, vua xét

xử như đùa, vì

móc trong túi ra đọc chừng một

phút

một lần, vua xử treo cổ

một tên cướp đất

đích thân nhà vua chứng

kiến sự thực

thi pháp luật

đội thi hành án loay hoay không thực hiện

được vì tên cướp cao quá

khổ

mà giá treo cổ

bọn lính làm quá thấp

thấy thế, vua hét từ tít tắp:

có chuyện cỏn

con mà không làm nổi. Bay đâu, ra ngoài phố

tìm lấy

một thằng lùn mà treo

cổ

lên!

2.

chàng chính phủ chạy hộc

tốc về nhà, đóng sầm cửa và hét lên với

nhân dân vợ:

“Em ơi, đóng gói đồ đạc đi thôi. Anh mới trúng xổ

số.”

người vợ thốt

lên: “Ồ vậy à?

Tuyệt

quá. Em thật là

sung sướng.

Em sẽ chuẩn

bị đồ

đạc đi biển hay lên núi hả

anh?”

ông chồng nói:

“Anh chẳng cần biết.

Chỉ cần em

cuốn

xéo

khỏi

đây.”

3.

nghị định 7722 như cơn mưa 

không ngừng những ngày áp thấp

nó làm ướt màn hình

và mọi người

thình lình

thấy lạnh

máy tính bị ướt mưa

làm người chơi hét lên vì tiếc của

tiếng kêu hơi đau đớn

một chấm sáng xanh mờ

như bình minh vẫn còn đêm tối mãi

mặt trời không lặn cũng không mọc

mưa không ngừng cũng không bắt đầu

bây giờ mọi người ngồi đọc

trong những suy nghĩ chậm và màu nâu

chuyện nhỏ như con thỏ

tiếng sủa của con chó

và những lời thì thầm

như những gã đàn ông ngồi vỉa hè trên phố

lén lút như lá rơi

như mây trời

gió thổi…

như chiếc áo lạnh

và đôi ủng

ta vẫn lội

những ngày mưa…

4. 

những gì còn lại là: cơn bão

mưa

nghiêng

trong gió

lá thổi trở lại

sự tuyệt vọng của một phụ nữ kêu oan cho chồng. Sau đó

trên bãi đất trống trước cửa

chiếc thuyền mắc cạn dạt vào bờ. Một đầm lầy

người vợ đòi tự thiêu

người chồng đang tuyệt thực

nơi ngôi mộ hình như đã lấp lại. Ta nhớ

những điều lộn xộn

bóng người di chuyển giữa các phòng

xô chậu hứng đầy mưa

trong sân ngập nước

mọi thứ dường như trôi nổi

không gì có thể nhìn thấy

trong ánh lấp loáng của chậu nước

run rẩy

biến mất

khi ta cúi xuống để chạm vào nó

nước trong xô

méo mó

mặt người

loang loáng tấm bia mộ…

 

+

 

hạt mưa

thậm chí khi nhắm mắt

tôi biết bạn vẫn đang rơi

vì bạn cứ thì thầm vào tai tôi

– “Bạn đang làm gì?”

tôi không biết phải làm gì

tôi chỉ ngồi nghe mưa

âm thanh của những giọt nước

trên mắt tôi

hạt mưa

cuộc gặp gỡ của trời cao và đất dày

bay

âm thanh

như tim đập muốn vỡ trong lồng ngực chúng ta

có thể, nhưng

đó mãi mãi là một bí ẩn

như giọng nói của bạn

đứt hơi qua điện thoại

có lẽ bạn đã mệt

sau cả ngày bị bao vây

tiếng mưa

nghe như tiếng người

khóc

đời bạn đã rơi

một lần

mật lồn nhiều lần nữa

Chúa đã từng thọ tội

nên tôi không thể tin

chúng ta vô tội

bạn chỉ là một cổ tích

giọt mưa

hay nước mắt rơi…

và chúng ta cùng mở mắt nhìn

không, sẽ không có ai dám mở mắt

cho đến khi mưa dừng lại

như bạn đã ngừng lời

hụt hơi

trong chiếc điện thoại

duy nhất của trại giam…

5. 

phép ẩn dụ

khi nguyễn đức sơn đụ

mẹ cây bông

nguyễn quốc chánh đụ

má tụi mày

không ngớt mài dao

nhiều khi như một sự cải trang nhục nhã của ngôn ngữ

làm không còn

ai thích nghe thơ

như sóng biển

không còn ai lắng nghe

tiếng sóng vỗ bờ

chỉ như một tai nạn của nước lao đầu vào đá

nó có nghĩa là

trắng xoá

cả bờ

.

nó có nghĩa là

không có gì

cả

chỉ là những con ghẹ đã luộc chín đỏ

mùi thơm bay trong gió

có cả mùi hạt tiêu

cái chết

của những con ghẹ

như những nhà thơ

hy vọng, vu vơ

vào chữ nghĩa nhảy múa

nó bẻ gãy hai càng của các nhà thơ

câm lặng

vì sợ

ngậm miệng lâu quá rồi

mở miệng nghe ngờ ngợ

ụ á ụi ày ăn ướp ủa ân

ụ á ụi ày ăn ết ủa á ao…

không một dấu hiệu nào

người ta lắng

nghe

thơ…

6.

chính phủ

là bài thơ

giả vờ hành pháp

và quốc hội

chàng biên tập ngủ mơ

trên các lỗi chính tả

còn sót trong bài thơ

mù mờ

ú ớ…

7. 

khi mặt trời già đi và chết

nó làm rơi những giọt ánh sáng

như nước mắt của những con bò

đang đi lên

ngọn đồi tự do

những con bò nhìn lên các vì sao

chúng nghĩ rằng đó là những con cá

đang bơi

nó làm tung tóe cả bầu trời

và các vị thần bị ướt

dấu chân của các Ngài

chạy tung tăng khắp nơi như những đứa trẻ

với một cái ngáp dài

những con bò bị lạc vào một nơi nào

địa ngục?

thiên đường?

chưa biết

nhưng chúng biết

nước mắt của chúng vẫn bị mắc kẹt

trong những vầng dương chết tiệt

xác của các Ngài – hay – đứa – trẻ – lạc – đường

hoa trong bóng tối

nở ra toàn tội lỗi

tự nhiên và ngu muội

hơn cả những con bò

8.

đêm đã muộn

tất cả những người ngồi uống rượu than khóc ở vỉa hè

đã về nhà

những gì còn lại chỉ là tiếng thở dài của người dân

và tiếng cười đang bò ra của mấy con chuột

cống…

 

+

 

ngửa bàn tay

rồi sấp lại

nắm bàn tay

rồi xoè ra

cho đến một ngày

già

ba hoa

bệnh

chết

 

+

 

nhưng có người

làm cả triệu người đổ máu

không ai biết họ trốn ở đâu?

khi mọi người đã đầu

thai kiếp khác

thơ

như con gà mái

phải tiếp tục quang quác cho họ

ác

ác…

9.

người phụ nữ dưới sông bước lên ngồi chải tóc

nàng mù từ khi sinh ra

ánh trăng cũng là tưởng tượng

.

đó là tiếng kêu của một cái cốc

nàng đánh rơi xuống sàn nhà

và nước chảy thành một vệt dài

chìm sâu như ánh mắt

.

khi ấy mọi thứ sáng lên

một ngọn đèn trong sự cô đơn

nàng có cảm giác như ánh trăng

đang cúi xuống bốn góc của trái đất

dịu dàng thân mật

như Mẹ thức suốt đêm ngày xưa nàng bị sốt

.

nước mắt của nàng

một ngày nào đó sẽ rơi xuống thấp hơn ngọn cỏ

sẽ bay cao như đám mây

quanh hành lang của ánh trăng

có đôi mắt một người không bao giờ thức

.

nàng ngủ

nhưng bây giờ, nàng thèm chua

nàng ngậm lát khế của quê hương trong miệng

nhìn mọi người đang nhảy múa để yêu nước 

và ánh trăng làm nàng thành bức tượng

ngồi im trong bóng tối 

nuốt xuống

vị mặn

của máu…

10.

bàn phím rì rào rì rào

khi bài thơ

ra đời

khi sinh ra như thể bài thơ rơi

vào một khoảng không

trống rỗng

bài thơ

nó quá mỏng manh

biến mất mỗi ngày

sau tiếng rì rào của bàn phím

câu thơ

nhiều khi nó chỉ tồn tại trong ba ngày

như món quà sinh nhật tặng cho nàng

nàng cười: ngày hôm qua, hôm nay

vậy chỉ còn được ngày mai…

trong khi thơ ngỡ

đang gieo xuống đất

niềm vui chữ nghĩa

như những hạt đậu

sau này

người ta sẽ cẩn thận bóc lớp vỏ ngôn ngữ

thơ cứ ngỡ

ý nghĩa rõ ràng của nó chìm sâu

dưới rễ…

11. 

những con bướm trắng

nhìn tôi từ quyển sách đang mở

bay ra những bông giấy trắng

 

+

 

lần lượt lần lượt

hai lần, một lần là tôi và một lần có tôi

cuối cùng có cả một cô đơn

 

+

 

cô đơn cũng là một nơi

tự nhiên hôm qua em

tới. Cả ngày hôm qua em cười

 

+

 

bầu trời nằm

trong con mắt của hai ta. Biển

suốt đời chỉ gọi những đứa trẻ

 

+

 

tại sao biết là ghềnh đá cuối cùng

thơ vẫn lao đầu

chết chìm

 

+

 

cô đơn

hoa hồng màu hồng, hoa hồng màu hồng

hoa huệ trắng trắng trắng…

 

+

 

chúng ta sống chết sống

chết sống chết. Vậy mà cứ kêu

để nhà nước đánh đòn oan

 

+

 

thời gian từ từ trôi

chúng ta không ai vội

vì nỗi nhớ vẫn mở cửa chờ đợi

 

+

 

từ trên núi đá

chúng ta đi xuống

làm những hòn non bộ

 

+

 

thế giới trước đây là biển

nên bây giờ

sa mạc còn tương lai

 

+

 

có một đường chân trời

nằm ngang và ngủ suốt ngày. Vì thế

đêm nay chúng ta phải thức

 

+

 

băng lại và cầm máu một vết thương

rồi sau đó cởi lớp gạc ra để cuộn lại

như trò chơi thế giới đang rối loạn

12.

mọi thứ nhẹ nhàng biến mất

nàng đi tìm

và câu hỏi “Ai đó?”, vang lên

nàng đã giơ cả hai tay lên đầu

như gần đây người ta hay biến vào bóng tối

ngay lập tức

thế giới của nàng trở nên mờ

nó có màu hơi tím

chúng ta cứ nghĩ từ trái tim sẽ đến trái tim

nên mải miết đi tìm

để bây giờ nàng hỏi bất ngờ

“chúng ta sẽ làm gì?”

để không còn giơ hai tay lên đầu

đầu hàng mà cứ nói lên hàng đầu

hàng đầu rồi biết đi đâu…

chúng ta chỉ cúi đầu

bẽn lẽn …

13.

chúng đến

có mùi

thịt nướng

bóng tối

như ngày xưa

bước chân Mẹ trở về nhà

trên con đường

cỏ ướt

hình như bên cửa sổ của mỗi căn nhà bây giờ

có một cái miệng

há to

và đỏ

chúng lại đến

vẫn có mùi

thịt nướng

mùi

của kẻ đi nướng

thịt

14. 

bên trong chuyến tàu lên thiên đường…

mọi người bị dồn lên toa

chen chúc và vẫn mong

đi chuyến khác

một ông đầu hói trọc

hóng hớt với vẻ hiểu biết

cuối cùng

bị mắng oan

một ông còn tóc

nói như khóc

về một người vừa bị bắt

cô gái bên cạnh tôi

mảnh mai nhưng nham hiểm

như bóng tối

nhanh chóng gõ bài thơ cho người mới vừa

bị bắt

trong ánh sáng mặt trời

xiên qua cửa sổ

đổ dọc trên sàn

tôi phát hiện rằng đi tàu

chậm hơn đi bộ

vậy mới khổ

từ cơ thể đang lắc lư của tôi

mãi mà không rơi

xin lỗi chịu hổng nổi

cô gái ấy quay lại như bóng mờ

và gửi email bài thơ mới viết cho tôi

với tốc độ của một con ốc sên

lãng quên

lênh đênh

thiên đường

xã nghĩa…

15.

vĩ nhân chỉ nhẹ nhõm

khi bức tượng đồng của mình được hạ xuống

sau hàng thế kỷ

vĩ nhân muốn nằm xuống tại một ngọn đồi

lộng gió

và nghe những khúc dân ca

ngày xưa Mẹ hát…

và những buổi chiều chủ nhật

nắng thật đẹp

gia đình và bạn bè của chàng đến thăm

thì thầm

những lời riêng tư

cầu nguyện

tất nhiên

vĩ nhân không thể thú nhận việc này với bất kỳ ai

người ta thích chàng đứng như một bức tượng đồng

mãi mãi…

hãy tưởng tượng bạn là một bức tượng đồng

chỉ còn có thể đứng

và bất lực nhìn

người ta mặc chiếc áo len dày cộp của lịch sử lên người

ngay cả lúc đất nước đang vào hè nóng bức…

16. 

tự dưng bạn hát giữa lúc đang đọc thơ

mọi người không ai kịp cảnh giác

bạn hát

như mơ

dường như chúng ta đã băng qua một khu vườn

rẽ trái vào hoàng hôn

trong khi lẽ ra chúng ta rẽ

phải vào buổi sáng

những con chim bắt đầu bay về

trong bài thơ cố nặn ra của bạn

cố hết sức lãng mạn, nhưng

hình như bạn đã chán

cả những con chim?

.

nhưng khi bạn hát

bạn đã hoá thân mình thành bài hát

mấy sợi tóc mai ướt mồ hôi

hai mắt mỉm cười

các ngón chân của bạn nhón lên trên cỏ

ướt

hình như bạn muốn bay

bạn muốn là phép lạ

bạn hơi say…

chúng ta đã qua tuổi tin vào phép lạ

chúng ta đã già

nhưng như lời bài hát, bạn đang thì thầm:

chúng ta như những bài thơ

đi qua trận cười khiếm nhã

những email xa lạ

những đòn thắt lưng mệt lả

người ta không chịu

cho bài thơ phép lạ

để hoá thân…

17.

thơ có thể làm bạn khó chịu…

vì thơ không vuốt ve

cũng không phải sex

thơ xuyên qua bạn bằng ngôn ngữ

nhiều lúc khó nghe

nhiều người nghĩ thơ uốn éo

thích bổng trầm

nhưng thơ không cần

thơ phát âm

mọi thứ rất rõ ràng

ví như: buổi sáng

tôi đói

tôi đau

tôi bị đánh…

khi thơ chạm vào

bạn đừng ghen tị

thơ nối chúng ta với thế giới

thơ viết, chúng ta đọc, và những thứ còn lại

thảm hại hay phải biến mất

.

thơ viết, chúng ta đọc, và những thứ còn lại

thảm hại hay phải biến mất

thơ viết, chúng ta đọc, và những thứ còn lại

thảm hại hay phải biến mất

ngay cả những cậu bé

cũng không thở dài hay hối tiếc

thơ không phải dành cho các lứa tuổi

may rủi

.

thơ không phải

các nốt tàn nhang trên gương mặt

khi cậu bé cười

nó di chuyển

nhiều khi quằn quại

thông qua ngôn ngữ

nó không vuốt ve

cơ thể bạn

nó nã đạn

dù không ngừng

lãng mạn…

18.

những ngày này

thơ như vết thương

giữa lòng dân tộc…

19.

đêm nay

trong giấc mơ không ai mơ

có thể cô gái ấy không nói yêu bạn

nhưng muốn trả lại danh dự cho bạn

bằng những bài thơ không lời

nó là món quà cô ấy tặng cho bạn

khi cô ấy được tự do

để hiểu được điều này

trái tim của bạn bây giờ

hãy lắng nghe

dù không ai xin bạn thương xót

thậm chí khi nhìn ngắm vết thương

bạn có thấy chảy máu?

.

những gì cô ấy muốn nói

không phải nước mắt

đơn giản là nó mặn như muối

đây không phải là một bài ca về cái chết

đây là một bài hát tình yêu

tại sao bạn không dám nói điều này trong một bài thơ

bạn không thể nói

tình yêu, nó là cái gì

mà bạn không dám nói?

hay chỉ khi bạn chết

sắp chết

linh hồn muốn bay lên thiên đường của bạn

mới chịu nhận ra

như số phận sám hối muộn màng của những người giống như bạn…

.

như số phận sám hối muộn màng của những người…

như số phận sám hối muộn màng…

như số phận bạn…

20.

bây giờ đang giữa mùa khô

giữa mùa cúp điện

bóng tối có nguồn gốc sâu

xa từ lịch sử

làm đất nước ứ hự…

khi mùa hè cuối cùng kết thúc

những cơn gió mùa thu đi từ đầu này đến đầu kia của thành phố

phải trả bằng máu xương

không như bây giờ chỉ mấy chục ngàn tiền xe thồ

căn nhà nhỏ của bạn chìm vào con hẻm

nhỏ nhoi bóng tối…

trong căn nhà lẻ loi

nhưng chúng là ánh sáng

bạn lao động, làm thơ

lơ ngơ

cho đến khi bóng tối của bạn

chìm sâu vào trái tim bạn

đâm sâu vào lòng đất

mọc thành cây cổ thụ khổng lồ

xanh mượt cho những ngày không còn khô

và nóng

bạn không còn bị bỏ rơi…

21.

bạn nằm ngửa nhìn lên trời

không thấy ngôi sao nào đêm nay

giống như vàng đang tỏa sáng?

như em ngày nhớ

lỏng lẻo mưa mềm

thậm chí còn có đủ chỗ

cho các chữ cái của thơ được ép lại như vàng miếng

đóng dấu SJC

mà báo Thanh Niên đã nghi

là vàng lậu…

quá lâu

họ đã ở trên nóc một mái nhà

họ gần như là mặt trời

nên nhân dân rửng mỡ với vàng và sau đó chảy tan như tuyết

chắc sắp sửa rồi đói hết biết…

hơn cả sự vĩ đại của học tập và làm theo những tấm gương

cũng đời đời vĩ đại

họ bước đi nhẹ nhàng

mái tóc và vầng trán của họ như hai bàn tay

của chúng ta hàng ngày vái lạy vào không khí

.

đó là dạ dày của nhân dân bị treo lên bởi một mái tóc

và chòm râu thưa

nó run rẩy như 2 triệu người năm bốn lăm

bị phát-xít Nhật bỏ cho chết đói

và chúng ta có còn sức để hỏi:

các ngón tay của chúng ta còn đủ sức để chơi

vào bàn phím cũ

lải nhải một bài thơ

mà mấy chục tấn vàng chỉ là tiếng vọng

cho những lần đấu giá tiếp theo

cái đói có đủ mạnh

để mang lại thơ

một bài thơ nữa?

hay chúng ta sẽ xòe hai bàn tay

như ăn mày đứng nhìn nắng

nhìn họ trên mái nhà

cứ lo họ trượt chân té ngã

và nhận từ họ những nụ cười từ xa

rơi rơi

nhẹ nhàng

thương hại…

22.

trong trại súc vật không cần học môn luật

ý thích là luật

khi không thích thì không có gì tồn tại

sách đỏ quý hiếm cỡ nào cũng phải

tuyệt chủng

bái bai…

 

+

 

trong trại súc vật không cần học môn địa lý

tây bán cầu hay đông bán cầu

ra xích đạo gặp nhau

là chiếm

không có múi giờ

hay kinh tuyến vĩ tuyến

Bắc – Nam

mọi thứ cứ hở ra là

lấy

như biển Đông nát bấy

lòng tham

 

+

 

trong trại súc vật không cần học môn vật lý

chưa cần bom nguyên tử

cứ gặp là tông vỡ thuyền

chỉ ngư dân căng mắt nhìn chằm chằm

còn sống sót thì bơi trong im lặng

 

+

 

trong trại súc vật không cần học môn thể thao

không cần cầu thủ chạy cánh

tự cuộn tròn tự thả ra một trái banh

tự tấn công tự bất ngờ, chóng vánh

 

+

 

trong trại súc vật không cần học môn đạo đức

không cần danh dự

cứ ký nghị định thư

Kyoto

rồi về nhà xả thải

 

+

 

trong trại súc vật không cần học môn ngoại ngữ

cứ dịch như

cái tử cung của bố

bị ung thư

 

+

 

nhưng trong trại súc vật vẫn có nỗi buồn

riêng của nó

khi không ai dám nói về điều gì đó

mặc dù mỗi ngày trái tim của họ

bị thương

 

+

 

nhưng trong trại súc vật vẫn có tình yêu

như có lần em hỏi

người ta vẫn làm những bản tình ca

và âm thầm

hát chúng suốt đêm

 

+

 

người ta vẫn mong một cầu vồng

sau cơn mưa ở phía tây của quả bóng

cùng nhau sút tung lên bầu trời

cùng nhau rơi

nước mắt

(ở trại súc vật người ta mau nước mắt

nhiều khi khóc giữa

ngày vui…)

 

+

 

không phải trại súc vật

ở đà nẵng

cũng có chàng duy nhất

đang lang thang trên phố để về nhà

chàng ra khỏi cổng tòa soạn

một nhà thơ gặp một nhà thờ

tiếng chuông gió

quyến rũ…

chàng ném một quả bóng

lúc ngày sắp kết thúc

chạy theo cật lực

cuộc vui…

hoàng hôn và bầu trời

mải chơi với quả bóng

nó quên mất

là chàng đã trở về nhà

trong một đường phố yên tĩnh

bóng người và cái cây

bầu trời chảy như giấc mơ…

By Nguyễn Thị Phương Trâm

There's magic in translating a body of work from one language to another.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s