Categories
EPIC POEM/TRƯỜNG CA

Lê Vĩnh Tài | NIGHT & THE CONTINUING FALLING VERSES – ĐÊM VÀ NHỮNG KHÚC RỜI – there’s no point of view that could possibly surpass the summer (4)

Lê Vĩnh Tài, an acclaimed Vietnamese poet, born 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands, an acclaimed businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the poet and translator, born 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

By Lê Vĩnh Tài, translation by Nguyễn Thị Phương Trâm

NIGHT & THE CONTINUING FALLING VERSES OF… (4) 

Translation October 2019, revised August 2020, February 2022.

(prologue)

the poem spinning around the poet’s head

like Buddha’s halo

.

each time he reaches behind his neck

to touch it

the poem disappears

.

as though we’ll never be able to

grab a hold of our fate…

 

 

 

1.

Is there anything left 

for poetry to salvage from the past

more than air

more than water

more than kisses

darkness

.

evident is poetry’s body 

 

 

 

2.

Out of sight hidden in the mist…

poetry wanted to write an anthem of love

sunlight in revelation of what was within

a gentle morning breath

.

blue

silent fishes in a puddle

poetry will never utter what they already know

poetry relish the surprise

 

 

 

3.

Out of sight hence

poetry’s always in the dark

the night sky

a shimmering black cloak

.

poetry will sing

about something as meaningless as butterfly wings

flying outside

wings stretched out wide

about the long

lonely flight

singing still after death

.

beyond the butterfly wings

poetry will touch upon the subject of passion

poetry’s schooling on how to love

.

as poetry kneeled through the night

a grain of sand embed within

fell in time with the butterfly wings

like a tear

the grain of sand said: gosh poetry, she’s completely wet from head to toe

 

 

 

4.

Poetry has composed a lot of romantic poetry.

like the lady long ago wears a short skirt

the shifting of her thighs

closing, left poetry in a fluster

.

poetry rambling on lines after line

in a rush losing rhythm

.

poetry remembered her feet drifting away

like the shifting sides of a river

poetry has never seen it in any other river

.

poetry pretended to look at the cat

she’s holding

.

until she decided

to straighten a finger like a flame

wanted to tie the knot

 

 

 

5.

There are of course tigers 

in the jungle of poetry

but in life, you only need one tiger

and that’s plenty

hence all the tigers

in a knot fought each other

for the position of a tiger

.

plenty believed they’re tigers

failed to peak up

.

nightly, poetry could hear the tiger’s breathing by the window

don’t think tigers know only to hunt

don’t how to cry

.

a tiger also needs to be adept with how to tiptoe and dance

otherwise

before long 

it won’t be a tiger

.

forgotten 

in a corner

clandestine lair

gnawing on a bone under the bed resenting Thế Lữ(it’s position)

 

 

 

6.

What will birds be called

from a dog’s point of view?

have you seen 

dogs hoping

from one branch

to another?

.

have you ever seen poetry climb up an electrical pole

not crazy though

only to mend

a broken telephone line?

.

have you ever liked a poem

with an imagery

so painful to the point of nothing really?

.

in this life so many people we meet

nauseatingly sweet

right at our feet

hence poetry took an incomprehensible turn

.

poetry’s shapeless

or you just don’t like flying dogs?

pretending you’re on the grog

until

you’re old 

die?

 

 

 

7.

We don’t know if the parachute will open

when the plane falls out of the sky

like when you opened the post box of a lover

we could still hear their laughter

rising

like the sound of a train’s whistle

.

the day she left

arms loose by her side

left behind her word, like water

running down a toilet 

.

void of vigour 

like the sweetness of Hồ Xuân Hương’s jackfruit

like her body

curves of a dawning horizon

.

hence her word was forsaken

or some lost soul aching

as poetry continued an act of peace

keeping up with the status quo

no changeable calmness

nor lost of self-worth

.

much like an ostrich sticking its head in the sand

poetry sticks its head in the mud…

 

 

 

8.

A poet could never be an enterprise

otherwise, they’re dead meat

there are “poets” who likes to bullshit

yet

no one sees it

that he’s an idiot

.

he is

a crack

in the granite

on the wall

the tomb of whom no one dare say

.

and when you mention of him through a parable

indicative of the underworld

you must note it

.

poetry forever 

to now

and will ever

forever:

poetry is never

the excrement

the result of his digestion

.

hence his contrition

after leaking trash

 

 

 

9.

Poetry’s feverish due to illness…

on both of poetry’s knees

we all kneeled

urged and dreamed

much

.

hence poetry’s exhaustion…

 

 

 

10.

As you fiddle with the keystroke

searching for a good poem

you should ask yourself

why the mist

and light

turned the clouds into sails

drifting in the shallows

.

the other

grey clouds

lined up at the edge

since there, good poetry could see

something

like derogatory nudity

.

all shatters in a blink

like when poetry, once slapped golden moonlight

on an episode of devastation

 

 

 

11.

Poetry was searching for a verb

trying not to make any grammatical errors

in our mind

the poet thought of a noun: church

bells ringing, the verb

used in breathing

.

eternal

everlasting glory

those who have lain down their life

.

but what was the use of such glory

what mandates such beauty,

when they’re no longer breathing?

.

or just a ruse

a verb for poets

when they’re stuck?

.

mixed with spit

a noise

that gave people goosebumps

.

hence in quivering parted lips

fending off fancy

delusions of grandeur

that we all want the poet

to vow in front of an altar

be the spokesperson

for the aspiring bull horns 

thrusting

into the guts of those 

who hid their faces

behind nouns

interjections, articles, verbs

tedious

like foggy forests

it’s not poetry

 

 

 

12.

Poetry and the books together perished

when they say

you spent your entire life searching

not just for fun

so don’t deny it

.

in truth, it’s nothing about a release

smoothing things over

all you want to do is compose poetry all day all night

even when there’s no one left to read them

.

you knew

poetry doesn’t have to be smooth

because a breeze will pass by

like once upon a time learning to walk

daily 

we

fall

 

 

 

13.

You should keep writing poetry

not because you gave up maths when you were young

Fibonacci sequence and the old maths professor

life to a certain extent abiding

.

you recalled the light angle

knew the Sun now is at 45 degree

like the tagline out the window

more poetic when you viewed it 

slightly lopsided

.

and you wouldn’t be able to see the green

in a parrot’s feather

.

you recalled the sinusoid

you’re rolling

around and around

the sound of you upside down 

even now

.

slow poetry down

lower it

by the fence

after the storm

.

otherwise

in return, you’ll be

half lost

half yellow

dry clumps of grass in the backyard

.

while the church bells

echoed

announced 

the birth of Christ

you opened your bag in that very moment

grabbed a camera

aim it straight at your face

.

then

the laughter

the whistle of the wind

from somewhere arrived

like your own

sadness

.

once, decimated a storm

 

 

 

14.

An unsurpassable day

a certain point of view may reveal the light

within the flesh and bone of humanity

.

poetry remembered a voice

voicing what even the air couldn’t think of

that’s the reason why

life now and then is hopeless

.

can’t you remember 

there’s no possible point of view that could surpass

the summer

the bells of resounding sunlight

white

bitter

made you forgetful, thirty

.

I remembered once

on the way home

passing a supermarket

I bought a CD

listened to it eight times

still couldn’t find what makes life worth living

the song

like a bird

flew with wings stripped of its feathers

left me

floating

in a cage

with the gate open…

 

 

 

15.

Like the sad sound of the pen-pipe

poetry runs its fingers through your long hair

and that’s when 

poetry’s searching for 

your secrets 

.

without an ulterior motive

sometimes hidden in our body is a language

poetry desired

.

like in the eighth verse

poetry used a rhyme from the spine

the rise in the sixth verse, to after

pull you down by the hand

and you’re on the ground

upside down

like a fish out of water

but don’t get wet

or be sad

.

you see

poetry is like a squirrel

running up your arm

.

it doesn’t know how to fly 

and it’s worried you’re not aware of it

hence tries hard to puff up 

its tail to run

into you

 

 

 

16.

When it ignites

don’t make a fuss

poetry is the blood gushing 

through the four valves of the heart

an inaudible quivering purr…

 

 

 

17.

Could a bat be poetry?

say poetry’s a radar detector

detecting ultrasonic sounds in the dark

when you’re asleep poetry answer

open your bedroom door

.

you remember

poetry’s wrapped in light

like scarf or

playful in a dingy

on Nui Coc lake?

.

the bats hanging from the rocks

claws hanging onto love 

never falling

.

the cave that echoed poetry

the shape of a thorn

like the lady’s eyes

the day poetry lost its way in Thai Nguyen

 

 

 

18.

On the poem is heaven

under the poem is hell

the poem is a star

.

sometimes the star falls and perish

like a snowflake

disappearing upon the touch of water

.

and we could feel 

the bite of death

the cold seeping into us

.

at zero hour 

poetry’s complimentary flight will be The Word(of God)

taking back the days 

poetry was wiped clean

.

poetry silent, watchful, thoughtful

as would the night, sleep, bite, death by and the stars

 

 

 

19.

Poetry is a man’s liberty

hence poetry dived into a flora dress

click clacking high heels

.

the lady leaned in

poetry tripped

fell

into a hell

poetry sat singing with the guitar

as the cat sat and watched

.

poetry sat down

in a jungle

watched the awkward men passed by

legs aping the letter V

since gone was liberty

there were nothing left but toupees 

.

and masks beyond that

ĐÊM VÀ NHỮNG KHÚC RỜI CỦA… (4) 

(prologue)

bài thơ xoay quanh đầu của nhà thơ

như vầng hào quang của Đức Phật

 .

mỗi lần nhà thơ đưa tay lên ót

để chạm vào

bài thơ biến mất

 .

như chúng ta không bao giờ nắm bắt

được số phận của chính chúng ta…

1.

Thơ có còn sót lại chút gì

ngày xưa thơ từng có…

nhiều hơn không khí

nhiều hơn nước

nhiều hơn môi em

bóng tối bóng tối

.

cơ thể thơ là dấu vết của thơ

2.

Trong đám sương mù che hết tầm mắt…

thơ muốn bắt đầu bài hát tình yêu

ánh nắng mặt trời rồi sẽ chiếu vào bên trong

một hơi thổi dịu dàng buổi sáng

màu xanh

những con cá im lặng trong vũng nước

thơ không bao giờ nói những điều người ta đã biết trước

thơ thích bất ngờ…

3.

Vì bị che hết tầm mắt

thơ sẽ định cư vào bóng đêm…

lấp lánh chiếc áo choàng đen

của bầu trời

thơ sẽ hát

một cánh bướm vẫy vô nghĩa

nó bay ra ngoài

dang hai cánh

nó hát về độ dài

của chuyến bay riêng mình

chết rồi vẫn còn hát

.

ở ngoài rìa cánh bướm

thơ sẽ bắt đầu bài tập tình yêu

những bài tập thơ hay thực hiện

khi thơ quỳ gối trong đêm

một hạt cát sẽ vùi vào bên trong

nó rơi theo cánh bướm

rơi như giọt nước

hạt cát nói: thơ ơi, em ướt hết rồi

4.

Thơ đã từng viết nhiều bài thơ tình…

như nàng ngày xưa nhiều khi váy ngắn

hai đùi của nàng

khép lại làm thơ bối rối…

thơ lúng túng vài dòng

và mất vần vì hơi vội

thơ nhớ đôi chân trôi dạt của nàng

như hai bờ sông lang thang

thơ không bao giờ thấy ở những con sông khác

thơ tiếp tục giả vờ ngắm con mèo

nàng đang bế

cho đến khi nàng quyết định

duỗi một ngón tay giống như ngọn lửa

và đòi kết hôn…

5.

Trong khu rừng thơ

dĩ nhiên phải có cọp…

vào đêm, thơ nghe con cọp thở ở cửa sổ

bạn đừng nghĩ cọp không biết khóc

chỉ biết kiếm ăn

.

nhưng đời chỉ cần có một con cọp

là vừa

nên các con cọp

phải chí chóe đánh nhau

giành quyền làm cọp

nhiều con tưởng mình là cọp

hay bị bể chóp

cọp cũng phải uốn lượn nhẹ nhàng

nếu không

chỉ cần vài tháng

là không còn được làm cọp

phải về nằm mọp

xó nhà

lén lút ba hoa

và gặm dưới gầm giường cục xương căm hờn Thế Lữ…

6.

Những con chim sẽ được gọi là gì

trong mắt những con chó?

bạn đã từng nhìn thấy

những con chó bay

từ cành cây này

đến cành cây khác?

bạn có bao giờ thấy thơ phải leo lên cột điện

không phải điên

mà để nối lại sợi dây

điện thoại?

.

bạn có bao giờ thích những bài thơ

mà hình ảnh của nó

đau đớn đến mức méo mó?

đời quá nhiều người

mật ngọt chết ruồi

ở hai bên đùi

nên thơ thành khó hiểu

thơ không có hình ảnh

hay là tại bạn không thích những con chó biết bay?

hay là bạn cứ giả vờ say

đến tận khi

bạn già đi

và chết?

7.

Chúng ta không biết sẽ mở dù thế nào

khi máy bay rơi xuống đất…

như khi mở hộp thư của người yêu

hình như chúng ta vẫn nghe tiếng cười của họ

vút lên quanh co

như còi xe lửa

như ngày em đi

hai tay thả lỏng

bỏ lại chữ nghĩa đổ như nước

trong phòng tắm

nó không còn sức mạnh

như sự ngọt ngào quả mít Hồ Xuân Hương

như cơ thể của em

những đường cong chân trời dâng lên mỗi sớm

vậy thì chữ nghĩa cũng phải cô đơn

hay phải làm cô hồn

vì thơ cứ giả vờ yên tĩnh

để giữ sự ổn định

không diễn biến hòa bình

thảm hại của chính mình

như đà điểu rúc đầu vào cát

thơ rúc đầu vào một đống sình…

8.

Nhà thơ không phải nhà doanh nghiệp

nó chết thây bà nó…

có “nhà thơ” đã chém gió

như vậy

mà không ai thấy

anh ta tầm bậy

anh ấy

như một vết nứt

của phiến đá hoa cương

ốp lên tường

ngôi mồ của ai thì ai mà dám nói…

và khi bạn đến để nhắc anh ta một dụ ngôn

của thế giới bên kia

bạn phải nhớ

thơ tự bao giờ

bây giờ

và không bao giờ

mãi mãi:

thơ không phải chất thải

từ anh ấy

sau khi ăn

nên anh ấy sẽ ăn năn

khi tống ra tầm bậy…

9.

Bệnh tật làm cho thơ bị sốt…

trên hai đầu gối của thơ

mọi người đã quỳ

đẩy và mơ

nhiều quá

làm thơ mệt lả…

10.

Khi bạn tìm các phím bấm vào

để ra được bài thơ hay…

bạn hãy hỏi

rằng tại sao sương mù

và ánh sáng

lại làm đám mây giống như một chiếc thuyền

đang trôi trên cạn

những đám mây khác

màu xám

dọc theo một cái mép

tại đó thơ hay nhìn thấy

một cái gì

tưởng như mấy tấm hình khỏa thân tầm bậy

mọi thứ tan vỡ trong chớp mắt

như thơ từng tát ánh trăng vàng

trong câu chuyện nát tan…

11.

Thơ tìm kiếm một động từ

cố gắng đừng sai ngữ pháp…

trong suy nghĩ của mình

nhà thơ chỉ nghĩ về danh từ: nhà thờ

rung chuông là động từ

dùng để thở…

đời đời

vinh quang đời đời

những người nằm xuống

nhưng vinh quang ấy để làm gì

vinh quang ấy cần gì

khi họ không còn thở?

.

hay chỉ là cái cớ

để cho các nhà thơ tìm kiếm một động từ

khi bí?

và trộn lẫn với nước bọt của mình

hay một âm thanh

làm mọi người thấy ớn lạnh…

.

nên khi hé môi rung động

chống lại những trò mơ mộng

lồng lộng

ai cũng muốn bây giờ nhà thơ

thề trước nhà thờ

từ nay sẽ là cơ quan ngôn luận

của chiếc sừng bò mộng

tông

vỡ

mật

những kẻ giấu mặt

vào danh từ

thán từ, mạo từ, động từ…

lừ đừ

như những cánh rừng mù mịt

không phải thơ

12.

Những quyển sách và thơ cùng chết…

khi người ta nói rằng

bạn đã dành toàn bộ cuộc đời mình để tìm hiểu cái gì

không phải chỉ để chơi

thì bạn đừng chối

thậm chí cảm giác của bạn

không phải chỉ là bôi trơn

bạn muốn làm thơ cả ngày

dù không còn ai đọc

bạn biết

thơ không cần phải bôi trơn

vì gió sẽ lăn qua

như ngày xưa tập đi

ngày nào ta

cũng

ngã…

13.

Bạn cứ làm thơ…

không phải vì hồi nhỏ bạn bỏ học môn toán

ông giáo già với dãy Fibonacci

đời luôn luôn tồn tại một giới hạn

.

bạn nhớ đường cong ánh sáng

sau này bạn biết mặt trời nghiêng một góc 45 độ

như câu khẩu hiệu ngoài ô cửa sổ

sẽ lãng mạn khi bạn

nhìn nghiêng

và bạn cũng không thấy màu xanh lá cây

của bộ lông con vẹt

bạn nhớ hình sin

làm bạn phải uốn cong

lòng vòng

âm thanh của bạn bị lộn ngược

cho đến bây giờ…

hãy làm cho thơ chậm lại

hạ nó xuống

ngay chỗ hàng rào

sau cơn bão…

nếu không

nó mang lại cho bạn

một nửa hoang mang

một nửa màu vàng

của đám cỏ xác xơ trong sân nhà của bạn

và tiếng chuông giáo đường

vang

vang

khi Thiên Chúa ra đời

đúng ngay lúc bạn mở cái túi

lấy máy chụp hình

tự ngắm vào mặt bạn

lúc đó

tiếng cười

tiếng gió

tự đâu đâu sẽ thổi vào

như một nỗi buồn

của bạn

đã từng đánh bại một cơn mưa…

14.

Một ngày không vượt qua…

có cái nhìn có thể phát sáng

trong xác thịt của con người

thơ nhớ một giọng nói

nói những điều ngay cả không khí cũng không bao giờ nghĩ đến

đó là lý do tại sao

cuộc đời này đôi khi vô vọng

bạn có nhớ

không có cái nhìn nào có thể vượt qua của mùa hè

những hạt chuông ngân vang như nắng

màu trắng

cay đắng

làm bạn khát nước và lãng quên

.

tôi nhớ

trên đường về nhà

ngang qua siêu thị

tôi đã mua một cái đĩa CD

và nghe tám lần

vẫn không thấy cuộc đời này đáng sống

.

bài hát

như con chim

bay trên hai cánh trụi lông

bỏ tôi

trôi

trong lồng

quên đóng cửa…

15.

Như một tiếng khèn buồn…

thơ luồn tay vào mái tóc dài của bạn

đó là lúc thơ

đang đi tìm những gì bí ẩn

của bạn

cũng chẳng có mục đích gì cả

đôi khi cơ thể chúng ta có thể ẩn nấp các ngôn từ

mà thơ thấy thích

như khi viết câu tám

thơ lấy vần từ lưng

nếu như sự cất lên của câu sáu sau đó

có kéo tay bạn

và cơ thể bạn nằm xuống

bạn bị lộn ngược

như con cá ra khỏi mặt nước

bạn đừng ướt

và buồn

.

bạn sẽ thấy

thơ như con sóc nhỏ

chạy trên tay

nó không biết bay

và nó sợ bạn không thấy

nên cố sức xù

cái đuôi để chạy

vào trong bạn…

16.

Khi nó bốc cháy…

đừng gầm gừ

thơ như máu chảy qua các van tim

tạo nên một âm thanh run nhẹ

tới mức không ai nghe…

17.

Thơ có thể là con dơi?

nếu bạn biết thơ là một radar

bắt được sóng siêu âm trong bóng tối

khi bạn ngủ thì thơ trả lời

cánh cửa phòng bạn bị mở

bạn nhớ

ánh sáng đã quấn quanh thơ

như bạn quấn khăn lên tóc

và nghịch trên chiếc thuyền

ở hồ Núi Cốc?

những con dơi treo trên mỏm đá

với các ngón chân bám vào tình yêu

không bao giờ ngã

.

cái hang động mà thơ phát sóng

hình gai nhọn

như mắt nàng

ngày thơ bị lạc ở Thái Nguyên…

18.

Trên bài thơ là thiên đàng…

dưới bài thơ là địa ngục

bài thơ là ngôi sao

cũng có lúc ngôi sao bị rơi và chết

giống như bông hoa tuyết

tan khi chạm xuống mặt nước

và chúng ta cảm thấy cái lạnh

của cái chết

cắn vào tất cả chúng ta…

đây là lúc 0 giờ

chuyến bay miễn phí của thơ vào Ngôi Lời

lấy lại những ngày thơ bị xóa

trắng

thơ im lặng, nhìn, suy ngẫm

cũng như đêm, giấc ngủ, cắn, cái chết và các ngôi sao…

19.

Thơ là sự tự do của đàn ông… 

nên thơ đâm vào một chiếc váy hoa

mang đôi giày cao gót

nàng nghiêng người

thơ mất trớn

và rơi

vào một địa ngục

với một cây đàn guitar

một con mèo ngồi nghe thơ hát

thơ ngồi trong

rừng

nhìn những người đàn ông khập khiễng đi qua

hai chân hình chữ V

vì tự do đã mất

chỉ còn thấy mái tóc

ngoài ra là mặt nạ… 

By Nguyễn Thị Phương Trâm

There's magic in translating a body of work from one language to another.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s