Categories
ART EPIC POEM/TRƯỜNG CA

Lê Vĩnh Tài | NIGHT & THE CONTINUING FALLING VERSES – ĐÊM VÀ NHỮNG KHÚC RỜI – a pantheon of meaning (20)

Lê Vĩnh Tài, the Vietnamese poet and translator born 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands, a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the poet and translator, born 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

your mother did not give you a name
she instead tucked away all the rhymes
inside her recollection
for you

the poem, you use it
to travel
wherever
people may try to bid and bargain

you know that even
rhymes, like the shoes
you wear on the street
after the times you’ve found
customers, those who like to buy
and evade tax when they sell
you

like a tree after a storm
the wind can make you
sick in the stomach

you end up with gastritis
go home
in an ambulance, thus many things may
wet you
no one to check or confiscate

your mother will place a dream in your heart
through mystics slips
once or twice
each night, dreams in a tiny room
causing your chest to shrink
like the rhymes and words
in a poem, consolidated, each and every night

and yet you’re thinking about
how every morning you’re waken
by your children crying

Mothers are the source of life
not just something
one dwell on
who vouch for you
when the wind is high
grey skies
and it’s wet.

By Lê Vĩnh Tài, translation by Nguyễn Thị Phương Trâm

NIGHT & THE CONTINUING FALLING VERSES OF… (20) 

Translation October 2019, revised December 2020, February 2022.
 

1.

the materials for a poem

– a city jail

where a cat

was lost

tried to 

snuck in

.

– tried to

snuck in

the cat

lost on the way

from the jail to the city

so on and so on.

.

you can find

a poem

in any scrap pieces of paper

or document

.

after the initial selection

you can copy or cut, rearrange

or simply

add a question mark

just like that

.

the poem dictates a set of specific criteria:

– a hammer to pull out nails, a muddy sickle, for instance

– a book with a black cover (not a black book), the paper soft and thin, use to say wrap food and other stuff

– a rubber, as an eraser and wax, to seal, when the proof is necessary

– you can keep a copy, for future queries of copyright, you accept the money and let everyone know, the poem, it is an original piece of work

.

the poem does require the knowledge of how it started, but you must know how it ends, oh gosh…

.

don’t fret, since the most crucial factor for any poetry powerhouse, in the end, are the signatures of the authors when they finally accept the wads of notes or money

not just royalties. 

 

 

2.

your finger will never pierce the poem

on touching it

but it 

by you

form

a void 

.

grains of dust, stars

drifting

orbiting like a dream

you thought: the cosmos was far, but 

it’s but four miles on a bike

after your shift

town to home

hell 

it’s but four miles on your bike passing

one tolling booth “thu phí”

you smiled

read backward “thi phú”, rich in poetry

thu phí thi phú (a tax for all that poetry)

bullshit

our country’s

poetry

you peddle the bike

starving exhausted

.

one

polymer note at the end of the month

shiny like the astrologer’s lens

you can observe the stars as much as you like

yellow and romantic

.

you need astrologers

to make a living, but the country is full of writers

and poets

all renowned

.

the middle of the night

your universe

when chú Cuội heads for the moon in his imagination

with a rabbit

that you thought was a dog

.

now (you or the rabbit?)

compose 

poetry

flimsy 

round

about like 

Nguyễn Chí Thanh 

boulevard

green divider

wild and wide

grass on the side

a dream

high. 

 

 

3.

4 poems with something scintillating

like a bite mark

a mosquito bite on an enchanted night

the sheen 

of its wings

fluttered, eyes shimmered

.

the mountain

quivered

like church bells

in a chill breeze

on a distant display 

at a cheap fete

on sale the white resound of bells

.

gosh

the poem

the (bright)light 

in a winter coat

 

 

 

4.

under the poem’s dress

an attire

for a while now

unsuitable for someone 

your age

.

ghost of dead babies

waited patiently to be noticed

while you rub your hands

pondered the rate of vaccines injuries

your discovery

no way near one in a thousand

.

mother couldn’t possibly grasp 

the idea of one in a thousand 

since she has only

one child

 

 

 

5.

at the roots of the magnolia

a poem, a single bloom

attentively 

stared at a wall

pee strewed the cool hues of rocks

.

seemed like

for the first time

it had

an imagination

.

hence

it entertains itself

each time you passed by

.

you laughed

at its wagging tail

until you remember a lecture about a dog

barking on TV

even after the loss of electricity

drove you mad

drove you silly

 

 

 

6.

the day you brought the poem home

like a present

worth about two dollars

(more than forty-thousand dong)

after a long bloody fight

everything shredded into bits

the poem in a million pieces

.

you taught me that

we should reduce our intake of sadness

take another bite of happiness

don’t dwell 

fake it till you make it

.

afoot, I 

kicked it aside like a pile of rags

take back 

the joy

no matter how

ridiculous

a lesson to remember

in life, even with thoughts of indiscretions

correct?

.

I know what you will give me

hence I’m in halves, allow the one half

to dangle

since you’ve already crawled in

touching everything, it’s the reason I believe

you allowed my existence

.

not because

the cracks on the moon were your making

to 

raise 

the tides within our veins

for what?

.

that’s the reason why the wind

throw us around the entire night

blatantly

like

that. 

 

 

7.

the madness

within light

the poem, it’s

an image of you

a bolt out of the blue

a percentage commission 

roses from a ghost, the Hứa family skeleton

.

flowers, popped up 

like candlelight flickering

sinister

again and again, you asked:

a percentage commission 

in roses… 

What’s that?

.

you’re relaxed because

you’re flying

but there’s no reason for you to fly

or be high

a few more times?

.

it’s the destiny of words 

turned into numbers

going nuts becoming more and more cryptic

.

you said: we’re

@@@%%%%$$$

.

and as I see it, the snowflakes upon the leaves

in Sapa, melted like you

.

so now:

I’m also like:

– oh, @@@%%%$$$

– if you were here, you would love it

– we are, once more, hehe…

.

hehe, you asked

what is what? what was it?

or it’s a small leaf

Someone wanted to try it

with Eve?

– yes!

So was it a poet?

– oh, maybe, oh oh yeah yeah, hehe

.

oh yeah today “hehe” there’s no up sale

child play with sticky candies

like a game we use to play long ago, climbing over each other up a pole 

to grab the prize at the top

.

to whisper into lonely ears

and ahh umm, can you remember

anything? When you say: if not

I happen to like it

since he wants to muck around all night

.

I remember

the leaves

pretending? perhaps? or maybe

oh okay, why don’t we replace 

the grape leaves

with almond leaves

stretched it out

nice and wide.

 

 

 

8.

it’s incomprehensible why

you continued to stir poetry’s pot

you took an entire ladle

of soup from

the worry pot

.

the poem said: you should just allow it to simmer

.

you hate it when the poem gets

mixed up between  “land” and “country.”

you laughed:

we shouldn’t abuse the word “citizens.”

otherwise, the poem is rather confounded

and lame

.

you put a variety of vegetables into the pot

when people add only a pinch of damp and wet

musing

.

you seemed idealistic

but at the same like to overindulge

hence everyone had to chop more carrots

vitamin A is good

your eyes might see the light

.

adding a variety of spices into the pot

means it will take you a long time

to tame

the taste of anger

churning in your stomach

on his skin 

in his stomach.

 

 

 

9.

a waste of a springtime

at least there was the breeze

there’s no poem

blooming

like a memory

that was lost

.

surpassing time

an amphetamine tainted sadness

the optimistic

announcements

from politicians

.

the people unaware

that even the sunlight

drops

and fall

.

censorship 

unsanctioned

in the smuggle of

freedom

.

your dignity is wrapped

in a box

ribboned, and you thought it was a gift

Tet.

.

you’re ready

with a sheet of polymer

caressing it

its coolness inside your free fitting “áo dài.”

like the madame

inspectors

inspecting

temperatures

.

then there’s

a person with ears like a rabbit

snoring

.

a pigeon

whispering

about everything

that’s coming

from behind.

 

 

 

10.

in the end in this narrow corner

of this big wide world 

the poem

met again

deceit

faced down on the bed

.

people say

you’re more beautiful than ever

they even promised

they will love you more than before

.

in one step

meet, like a bowl of phở, deceit

hot still, blow then eat

you can’t just lie there

face

down

.

you wake up

stay in bed

for a few minutes more

each time you utter  a word the poem

oozed

blood

the scars 

you wanted to hide them

you have a thousand hand

like Bodhisattva with a thousand eyes

you thought if you prayed

then Guanyin will 

take care of

the lies

.

day after day

your bedsheets

were more and more

a mess

.

you do all you could

to stop yourself

from disappearing

.

they who 

knows nothing

knows nothing

they were the basement 

where you hid

avoided the bullets

escaped harm

the charm

etcetera. 

 

 

 

11.

ask, and you will not receive 

starve and you get even less

always scraping to get by

like the GDP

you’re still about being fair

an elaborate laughable affair 

useless

when

all the cannons have sunk pickled in the sand

.

always

made people wait around 

in the dark on the sidewalk in the rain

the poem was hungry and cold, waited

.

between the quiver of the leaves

everyone learned how to compose a poem full of uncertainty

after a year passed by

ask, and you will not receive

starve you get even less

gaunt eyes workers

went home quietly

.

steadfast were their

impenetrable heart

you will never be able to take it from them

play with them

in summation

represent them

of your

poetry

 

 

 

12.

your mother did not give you a name

she instead tucked away all the rhymes

inside her recollection

for you

.

the poem, you use it

to travel

wherever 

people may try to bid and bargain

.

you know that even

rhymes, like the shoes

you wear on the street

after the time you found 

customers, those who liked to buy

and sell you 

evade taxes 

.

like a tree after a storm

the wind could make you 

sick in the stomach

.

you’ll end up with gastritis

go home

in an ambulance, thus many things may

wet you

no one to check or confiscate

.

your mother will place a dream in your heart

through mystics slips

once or twice

each night, dreams in a tiny room

causing your chest to shrink

like the rhymes and words

in a poem, consolidated, each and every night

.

and yet you’re thinking about

how every morning you’re waken 

by your children crying

.

Mothers are the source of life

not just something

one dwell on

who vouch for you

when the wind was high

grey skies

and it was wet.

 

 

 

13.

the moon

hanging suspended a flower

gold, unexpected, the entire sky opening-up

to a poem

.

that night on, the stars were no longer idyllic

lacklustre, less charming

dreary

each monthly planting 2 times the light

though you saw the moon grew but once

to after slowly shrinks

before 

disappearing

.

you prefer to be lean

and, began to measure the three circumferences a couple

more time, until some were quite flustered, your mounts and crevices

exploding

you’re breaking

into two

.

though you’ve never 

failed

you provoke

as though, no one dislikes

it, as though the Sun

a blushing red

sacred

.

no one compares

the Sun with the moon

and you like flowers

you lightly blur out the light, as

you sway with a poem

in a breath from noon

till night

.

then you put on an áo dài in hues of reeds

wilting, and thought it

sometimes

now and then

tiny tiny

like the moon

you are the moon 

just once

a month

 

 

 

14.

the poem doesn’t understand how

an employee of a bank could “defraud” nearly four thousand million dong

did she not care for her life

like the important men playing politics

where would she find the money to fund it?

.

the nation starved

a lawless hunger

beyond the satiated parties high on blood

.

to soothe the hunger

can’t mean

we have to lick a hot wok

with blistered tongues

look at each other and cry

to then

fall into

an endless

sleep

.

those who have tasted the saltiness of the past

the blood, they’re now in the wok

stunned

no one

no one

who? No one

will take the responsibility

for a warehouse that could hold four thousand billion 

was just an empty warehouse

.

these were not just long nights

we have screamed and shout and went to sleep without the need for food

.

there were many nights like that 

the banquets at restaurants

no rice just ceremonies

with bright banners

an execution surpassing

surpassing

like an old habit

the way she used to shred bullets randomly

.

she had covered

the hellish starvation

how deep it was impossible to know for sure

a demonic fights

we had fell for

hopeless love affair

waiting endlessly for a heartbreaking dream

with her

.

only because she 

she gosh

she was the one 

 

15.

a pantheon of meaning

so sacred that the poem

hid behind a door

had to jump from

the altar

.

you stared at the accents

in red like the colour of lipstick

.

before seeing the gods

you will meet

not just the naked words, often

noisy and obvious

and if necessary, write 

the threatening letter

.

you’re late 

hence from behind the pantheon door, you couldn’t see

the gods

naked

ready for battle

.

the wall in the pantheon turns into a mirror

reflecting literature

a chill to the bone

we are the one left naked

cloaks for the gods

even the clouds shuddered at the sight

like the tattered skirt 

of a storm

.

history, with the forehead

of the wind and clouds, with the blood

inside an inkpot, with red

steeped in the pen nib, with the sound

of choking, with animal bones

the making of relics

.

the same as how we will never understand

the meaning of a white sheet of paper full of shit

binned at the pantheon

.

the gods have taken the walls, the mirrors, and the white sheet of paper

in a continual embattlement

with an accent red like the colour of a lipstick

not a

word

but numbers

gosh the maddening numbers

flying

high on the smell of (stinky) jackfruit

 

 

 

16.

sound

here in the poem

and us, at the edge of the world

a journey with the tides

swift, like the flights

smoke-stained and dusty.

.

a world

changing like winter

where the sea and the trees

broke off, perched on cliff sides

.

where summer

& flowers, the fresh colour

the name of a flight you no longer remember

it was 

slightly traumatising

.

then

all that you understood about noise

to the day you die, a lie 

with the right to govern

.

while there’s a sound 

resounding at the bottom of the sea

.

while there’s a sound

trembling like the call of the wind

.

while there are rustling

clouds tugging at each other

.

the sound pulled

at you, stretched you out

like a bowstring

but always ends up

lax and loose

like the bottom of your pants

 

 

 

17.

a river, a poem, the forest, the night.

a poem disguised as a river

so away they can throw 

a dead body 

.

your feet wet

after a few days

the corpse became a source of life

when some guy

a PhD professor stuck his butt out 

holding up a gyroscope

in the wind, searched  for the dream prize

.

a river never

knows how to walk 

on such a path

your tiny limited horizon

which destiny had combed like hair

you swallowed and digested the loneliness

because of the claws

on your feet

helped you grasped the fact that loneliness was a kind of joy

that was

impenetrable

.

like the poem could never be a thief, the night

eventually consumes even the moon

swallow whole the Sun

in one morning

.

night, it’s not “hang động” or cave

genial, light like a dream

you and the poem

thought it could not

so you steeped yourself in a soft dark matter

that belongs to everyone and the night

that day

 

 

 

18.

right by the entrance into Big C supermarket

where everyone passed by

busy shopping

you saw a forest

branches

a bird flying

its wings drooping (a little heavy)

.

at the entrance

you sat

drunk

you knew for today

it was

enough

.

– I don’t know

– I might have a fever

.

a man came over to check

on you, a woman also came over

touched you

touched the forest

drifting clouds.

they’re shouting

they’re tapping

they’re touching

they didn’t know what to think

what to do next

.

– I don’t know

– I might have a fever

.

this new year you’re scattered like dead leaves

on the footpath

when

the supermarket like a forest changed into golden leaves

as it were her eyes

were crying

.

you will never

set foot into the supermarket

a pantheon

sacred

in gold

like a broken

till

.

and I

gosh

then

folded my arms, looked up

at the sky: okay, fine.

.

when it’s the sacred pantheon

turn to summon 

my name correctly

missing just a word in the middle

 

 

 

19.

there were times the poem would see a writer

not eating

and it thinks perhaps he’s old and tired

.

he falls, a pencil still in his hand

that was how a section of the biographical review

described 

him

.

his eyes was on the future

the past was not needed

like a letter, to him

long ago

an insult

.

he’s not bothered about letters

like the unavoidable spelling mistakes

but if they deliberately try to fix it

his background

like how now if they called the police

it scared him

.

like when you

wrote to the Chief editor

about the load on writer’s shoulders 

not eating

passed away recently

.

you will get in return a standard reply:

– Dear sir/madam…

the deadline was yesterday

sir/madam you’re late

please keep them for yourself

keep it to yourself

the fanciful ideas

this dance of

immortality.

 

 

 

20.

you received the congratulations

like received a seasonal poem instead

of the wind

not a leaf to cover your face on Halloween

the wind will be a leaf that staggers

like it had an injured foot

.

we could

easily surpass

most things in our life

like having a bath

you don’t have to use that much water

.

we move

like colours changing over the city at dusk

the endless

effort

hence even the clouds pretended to be sad

and breathless

.

we had

enough time to rest with one sunburnt finger

and the truth were the blistering thoughts

.

we pretended

to have children 

with those 

who liked to shut us up, choked us

to then invites us out for a meal

.

and we’ll come to admit

the earth is not just three-quarters of tears

but also three-quarters of it are clouds

drifting, dropping cluster bombs on little boys

who knew not how to lie

.

the clouds

shall be disguised as hair or the beard of those

greedy eyes

chastising us for not being Vietnamese

drink coffee is what we do all day 

yet we continued to demand the pride of a nation

_____

 

 

ĐÊM VÀ NHỮNG KHÚC RỜI… (20) 

1.

nguyên liệu cho một bài thơ

– nhà tù thành phố

nơi một con mèo

đi lạc

cố gắng

chui vào

trong

.

– cố gắng

chui vào

trong

con mèo

đang

đi lạc

từ nhà tù vào thành phố

v.v…

bạn có thể tìm thấy

bài thơ

từ bất cứ mảnh giấy vụn

hay văn bản nào

sau hành động ban đầu là lựa chọn

bạn có thể chép hay cắt bỏ, sắp xếp lại

hoặc chỉ đơn giản

thêm vào một câu hỏi

thế cũng được

bài thơ sẽ yêu cầu bạn những việc sau đây:

– một cái búa để bạn nhổ mấy cây đinh, một cái liềm dính sình, chẳng hạn

– quyển sổ bìa đen (không phải sổ đen), giấy mỏng và mềm, có thể gói thức ăn hay đồ vật

– cục tẩy, để xóa và một ít sáp, để niêm phong, khi cần bằng chứng

– bạn có thể lưu một bản sao, để sau này cần cho việc xác nhận bản quyền, bạn nhận tiền và nói cho mọi người biết, bài thơ, nó là một tác phẩm gốc

bài thơ, không cần biết bắt đầu như thế nào, nhưng bạn biết mình sẽ kết thúc như thế nào, ôi dào…

bạn đừng mệt mỏi, vì yếu tố quan trọng nhất trong một bài thơ của cường quốc thơ, cuối cùng, đó là chữ ký của tác giả khi nhận xiền, hay tiền

không chỉ là nhuận bút…

2.

khi chạm vào bài thơ

ngón tay của bạn không thể xuyên qua

nhưng nó sẽ

và bạn cũng sẽ

thành một không gian

trống rỗng

những hạt bụi làm ngôi sao

bay quanh

quỹ đạo như giấc mộng

bạn nghĩ: vũ trụ rất xa, nhưng thật ra

nó chỉ là 4 cây số bạn đạp xe

tan ca

từ phố về nhà

địa ngục này

cứ bốn cây số bạn đạp xe băng qua

một trạm thu phí

bạn cười

nó nghĩa là trạm thi phú

thu phí thi phú

đất nước

thơ ca

ba hoa

bạn đạp xe

đói bụng mệt chết cha

một

tờ polymer cuối tháng

óng ánh như kính thiên văn

bạn tha hồ ngắm ngôi sao

vàng và lãng mạn

bạn cần các nhà thiên văn

để kiếm ăn, mà đất nước lại đầy những nhà văn

và nhà thơ

lớn

đó là nửa đêm

vũ trụ của bạn

lúc chú Cuội bay lên hoang tưởng

với một con thỏ

nhưng bạn nghĩ nó là con chó

bây giờ (bạn hay con thỏ?)

làm thơ

loanh quanh

mong manh

như anh

chí thanh

phân xanh

hoang hoải

đầy đồng

mùa đông

giấc mộng

lồng lộng

mênh mông…

3.

4 bài thơ, có cái gì long lanh

như vết đốt

của con muỗi trong đêm kỳ diệu

màu sắc của hai cánh

vẫy, đôi mắt lấp lánh

núi

rung chuông

như nhà thờ

gió lạnh

trên gian hàng phía xa

hội chợ giá rẻ

bán những tiếng chuông màu trắng

ôi

bài thơ

ánh sáng trong chiếc áo lạnh

mùa đông

4.

bên trong váy áo của bài thơ

từ lâu rồi

đã là một thứ trang phục

không phù hợp

với người lớn tuổi như bạn

hồn ma các em bé vẫn nằm

chờ đợi sự chú ý

khi bạn xoa tay

phát hiện ra tỷ lệ tai biến của vaccine bạn vừa tìm thấy

chưa tới một phần ngàn

.

mẹ không hiểu một phần ngàn

của bạn

vì mẹ

chỉ còn

có một đứa con

5.

nằm dưới gốc cây ngọc lan

bài thơ, một đoá hoa đơn độc

nó chăm chú

nhìn vào bức tường

bãi nước đái rêu xanh màu đá

hình như nó

lần đầu tiên

biết

tưởng tượng

vì vậy

nó tự sướng

mỗi khi bạn bước qua

bạn cười

khi thấy cái đuôi ve vẩy của nó

cho đến lúc nhớ lại

bài giảng về một con chó

vẫn sủa trên tivi

khi cúp điện

nóng muốn điên

6.

ngày bạn mang bài thơ về nhà

như một món quà

giá hình như một hay hai đô-la

(nhiều hơn bốn chục ngàn)

sau một trận tan đàn

xẻ nghé, bài thơ

thành một triệu mảnh vỡ

điều bạn dạy cho tôi

là chúng ta bớt những miếng buồn

cắn thêm miếng vui

đừng ngậm ngùi

cứ làm sương cho sướng

dưới chân tôi, tôi đá

nó sang một bên như mớ giẻ

rách, và lấy lại

niềm vui

dù hơi

nham nhở

một bài học nhớ

đời, mặc dù, đó là suy nghĩ phạm tội

phải không?

tôi biết những gì bạn sẽ cho tôi

nên tôi tách đôi ra, để một nửa

của tôi đong đưa

vì bạn chui vào trong đó

máy mó, tôi nghĩ đó là lý do

bạn cho phép tôi tồn tại

.

chứ không

bạn tạo ra các đường nứt như mặt trăng

kẽ răng

rồi dâng

như thuỷ triều trong mạch máu

để làm gì?

đó là lý do tại sao gió

hất chúng ta ngã ngửa cả đêm

tênh hênh

như

vậy…

7.

sự điên rồ

bên trong ánh sáng

bài thơ, nó

hình thành con người bạn

nó, thích làm chết người vì

phần trăm hoa

hồng của con ma nhà họ Hứa

những đóa hoa, nhú ra

như ngọn nến

leo lét bí mật

bạn cứ hỏi:

phần trăm hoa

hồng… nó nghĩa là

gì vậy?

bạn cảm thấy thanh thản chỉ

vì bạn bay

và có cái quái gì mà bạn phải bay

và say

thêm hai lần nữa?

nó là định mệnh

của con chữ thành ra con số

phát rồ thành mật mã

bạn nói: chúng ta

@@@%%%%$$$

và tôi thấy bông tuyết mùa đông trên lá

ở Sapa, tan ra như bạn

bây giờ

tôi cũng thích:

– oh, @@@%%%$$$

– ở đây, nếu bạn gặp thì cũng sẽ thích

– chúng ta, thêm một lần nữa, hehe…

hehe, bạn hỏi, từ đó

nghĩa là gì? cái gì là nó?

hay nó là chiếc lá nho nho nhỏ

ai muốn thử nó

với mấy nàng eva?

– có!

nó có phải là bài thơ?

– ồ, có thể, ố ồ yé yé, hehe

e hèm hôm nay “hehe” không bán kèm

như con nít với kẹo dẻo

ngày xưa chúng ta leo

cột mỡ

để vào vai cô đơn

và … ừm, bạn có nhớ

gì không? khi bạn nói: nếu không

thì tôi cũng thích

vì anh ấy suốt đêm rất nghịch

tôi nhớ

những chiếc lá

giả vờ? có thể? hay là

được rồi, mọi người hãy thay

những chiếc lá nho

bằng lá bàng

vì bây giờ

nó giãn rộng

rất to…

8.

không hiểu tại sao

bạn khuấy mạnh nồi soup của thơ?

bạn múc cả một muỗng

nước ở trong nồi

lo lắng

bài thơ nói: bạn chỉ cần để cho nước hơi sôi

bạn ghét khi bài thơ cứ

lẫn lộn “nước” và “đất nước”

bạn cười:

chúng ta đừng lạm dụng chữ “nhân dân”

vì như vậy bài thơ nghe hơi đần

và nhảm

.

bạn bỏ các loại rau vào nồi nước dùng

khi mọi người bỏ thêm chút trầm ngâm

ướt sũng

bạn có vẻ vừa lý tưởng

vừa thích sướng

nên mọi người xắt thêm cà-rốt

vitamin A rất tốt

cho bạn sáng mắt

.

các loại gia vị thêm vào trong nồi

nó sẽ làm bạn mất nhiều thời gian

để chế ngự

hương vị của sự giận dữ

quẫy trên bụng bạn

và da bụng của

chàng…

9.

một mùa xuân như không

mà có gió

đâu đó bài thơ

hoa mai nở

như kỷ niệm

bị đánh rơi

vượt thời gian

nỗi buồn đầy thuốc lắc

những tuyên bố lạc quan

của các nhà

chính trị

không ai biết

ánh nắng mặt trời

cũng bị rơi

và té

kiểm duyệt

không được phép

buôn lậu

tự do

nhân phẩm của bạn

gói trong một cái hộp

thắt nơ, bạn tưởng là quà

tết…

bạn chuẩn bị

một tờ polymer

vuốt ve

mát mẻ

trong chiếc áo dài rộng

như các quý bà

khi kiểm tra

và đo

nhiệt độ

sau đó

có một người có hai tai con thỏ

ngáy ngủ

một con chim bồ câu

thì thầm

về mọi thứ

sắp tới

phía sau…

10.

cuối cùng trong góc hẹp

của thế giới rộng lớn

bài thơ

gặp lại

sự lừa dối

nằm úp mặt xuống giường

có người nói

bạn đẹp, hơn bao giờ hết

thậm chí họ hứa

sẽ yêu bạn nhiều hơn

.

chỉ một bước

để gặp, sự lừa dối như tô phở

còn nóng, vừa ăn vừa thổi

nên bạn không thể cứ nằm

sấp

mãi

.

bạn thức dậy

kéo dài

vài phút

bạn nói những gì bài thơ cũng

chảy ra

như máu

.

vết thương

bạn muốn che giấu

chúng, bạn có ngàn tay

như quan âm ngàn mắt

bạn nghĩ mình cầu nguyện

và quan thế âm sẽ che chở

những lời nói

dối

ngày qua ngày

bạn làm

khăn trải giường nhàu nát

hơn

bạn làm tất cả

để tầm nhìn

không mất hút

những người

không biết gì

không biết gì

là hầm trú ẩn

cho bạn

tránh đạn

thoát nạn

lãng mạn

vân vân…

11.

đòi cũng không có quà

đói càng không không có quà

luôn luôn cào bằng

như GDP

nhưng bạn luôn mở miệng công bằng

như một cuộc diễu hành

vô ích

khi

những khẩu đại pháo bị ngập mặn bên bãi biển

.

luôn luôn

bắt mọi người chầu rìa

trong bóng tối rừng mưa

bài thơ đói, lạnh và chờ đợi

giữa những run rẩy của lá

mọi người tập làm một bài thơ do dự

khi một năm đi qua

đòi cũng không có quà

đói càng không không có quà

những công nhân lặng lẽ trở về nhà

với hai hốc mắt

chỉ còn trái tim của họ

là bạn bất khả xâm phạm

không thể mang ra

ba hoa

trong phép cộng trừ

đóng vai thơ ca

của

bạn

12.

mẹ đã không đặt tên cho bạn

nhưng mẹ đã cất những vần điệu

trong bộ nhớ

của bạn

bài thơ, bạn sử dụng nó

để đi du lịch

bất cứ nơi nào

có kẻ chịu ra giá và mặc cả

bạn biết, ngay cả

vần điệu, nó như chiếc giày

bạn mang khi ngang qua vỉa hè

sau những lần tìm thấy

khách hàng, những kẻ thích mua

và trốn thuế khi bán

bạn

như cái cây sau cơn bão

gió có thể làm bạn bị đau

bụng

bạn bị rối loạn tiêu hoá

nên quay về nhà

trên chuyến xe cấp cứu, do đó nhiều thứ

ẩm ướt của bạn

không bị ai khám xét hay tịch thu

mẹ đắp lên ngực bạn giấc mơ

trượt qua bí ẩn

một hoặc hai lần

mỗi tối, giấc mơ trong căn phòng chật chội

làm ngực bạn teo lại

như vần điệu và con chữ

của bài thơ, bị thu hẹp, mỗi đêm

.

bạn có thể nghĩ

tại sao mỗi buổi sáng thức dậy

có tiếng con bạn khóc

mẹ và cuộc sống

không phải chỉ là câu chuyện

để ngâm tôm

nên ai sẽ bảo lãnh cho bạn

khi bị gió nồm

âm

u và ướt…

13.

mặt trăng

treo lơ lửng một bông hoa

vàng, đột nhiên, cả bầu trời mở cửa

vào bài thơ

từ đêm ấy, các ngôi sao không còn lãng mạn

nó bị lu mờ, lời dụ dỗ

thành ảm đạm

mỗi tháng cây 2 lần ánh sáng

nhưng bạn thấy mặt trăng lớn lên chỉ 1 lần

sau đó teo dần

trước khi

biến mất

bạn thích mình mảnh mai

và, bắt đầu đo lại 3 vòng thêm vài

lần nữa, cho đến khi có kẻ mất kiểm soát, làm hẻm núi của bạn

bùng nổ

và bạn vỡ

đôi

mặc dù bạn chưa bao giờ

thất bại

bạn khơi gợi

gần như, không ai không thích

điều đó, như thể mặt trời

là màu đỏ

thiêng liêng

chẳng có ai lại so sánh

mặt trời với mặt trăng

và bạn thích hoa

nên bạn làm ánh sáng hơi mờ, và

bạn lung lay theo bài thơ

thở từ chiều

đến tối

sau đó bạn mặc chiếc áo dài màu cỏ

úa, và nghĩ rằng nó

thi thoảng

đôi khi

li ti

như thể mặt trăng

bạn là nguyệt

chỉ 1 lần

trong tháng

14.

bài thơ không hiểu vì sao

một nhân viên ngân hàng có thể “lừa” đến bốn ngàn tỷ

chẳng lẽ nàng cũng thí

mạng cùi, như quý ông chơi trò trách nhiệm chính trị

chứ làm sao nàng có tiền đền?

đất nước lên cơn thèm ăn

trong cơn đói luật pháp

sau khi từng no say bữa tiệc máu

để xoa dịu cơn đói

chẳng lẽ chúng ta phải

liếm cái chảo nóng

sau khi lưỡi mình bị phỏng

nhìn nhau mếu máo

cuối cùng rơi vào

giấc ngủ

thiên thu

những người đã từng liếm vị mặn ngày xưa

của máu, bây giờ trên chảo nóng

ngơ ngác

không có ai

không có ai

ai? Không ai

chịu trách nhiệm

khi kho hàng thế chấp cho bốn ngàn tỳ cũng là kho

rỗng

nó không chỉ là đêm dài

chúng ta đã hò hét và đi ngủ không cần thức ăn

.

đã từng nhiều đêm như thế

những bữa tiệc tại nhà nàng

không có gạo mà chỉ toàn ngày lễ

với những băng-rôn rực rỡ

hoàn thành vượt mức

vượt vượt mức

như thói quen ngày xưa

nàng bắn đạn bừa bãi

nàng đã bao phủ

địa ngục khủng khiếp nạn đói

với độ sâu không thể thăm dò

trận đồ bát quái

mà chúng ta rơi vào

một tình yêu tuyệt vọng

ê mông và vỡ mộng

với nàng

.

chỉ vì nàng

nàng ôi

nàng là duy nhất

15.

một ngôi đền chữ nghĩa

thiêng tới mức bài thơ

núp sau cánh cửa

cũng phải nhảy ra

khỏi bàn thờ

bạn nhìn con dấu

màu đỏ như son

trước khi gặp mấy ông thần

bạn sẽ gặp

không chỉ con chữ phải khoả thân, rất nhiều lần

bằng cách tô hô

mà nếu cần, sẽ viết thư

hăm doạ

bạn đến muộn

nên đằng sau cánh cửa ngôi đền bạn không còn thấy

các vị thần

vì họ đã ở trần

xung phong ra trận

bức tường trong ngôi đền hoá tấm gương

soi chiếu văn chương

lạnh thấu xương

chỉ còn chúng ta trần truồng

áo choàng của các vị thần

làm đám mây run rẩy

như cái khố rách của cơn

bão

.

lịch sử, với vầng trán

của gió mây, với máu

trong lọ mực, với màu đỏ

thấm vào ngòi bút, với tiếng kêu

bị bóp nghẹt, với xương cốt động vật

hoá thành di tích

cũng như chúng ta không bao giờ hiểu

ý nghĩa của tờ giấy trắng dính đầy cứt

trong thùng rác của ngôi đền

các vị thần lấy bức tường, tấm gương, và tờ giấy trắng

tiếp tục dàn trận

với con dấu đỏ như son

không phải con

chữ

mà những con

số, ôi chúng phát điên

đang bay

say mùi múi mít…

16.

âm thanh

ở đây bài thơ

và chúng ta, tận cùng thế giới

cuộc hành trình nơi thuỷ triều

chạy, như những chuyến bay

than, bụi…

thế giới

thay đổi như mùa đông

nơi biển và cành cây

bị gãy, nằm trên ngọn vách đá

nơi mùa hè

& hoa, màu xanh

cái tên chuyến bay mà bây giờ bạn không thể nhớ

nó đã bị thương

nhẹ

sau đó

tất cả những gì bạn biết về sự ồn ào

đến chết vẫn còn nói láo

có quyền thống trị

trong khi đó một âm thanh

đang vang dưới đáy đại dương

trong khi đó một âm thanh

lắc rung như tiếng chuông gió

trong khi đó một âm thanh

kéo cưa với đám mây rì rào

âm thanh, nó kéo

tường như bạn sẽ căng ra

như dây cung

nhưng cuối cùng

lại lùng nhùng

như đáy quần của bạn

17.

dòng sông, bài thơ, khu rừng, đêm…

bài thơ giả mạo dòng sông

để người ta có thể ném xuống

một xác chết

bạn chỉ bị ướt đôi chân

sau đó một vài ngày

xác chết thành sự sống

khi một ông

giáo sư tiến sĩ chổng mông

cầm một con quay

trong gió, đi tìm và giải mộng

dòng sông không

bao giờ biết bước đi

con đường đó

là phạm vi giới hạn nhỏ bé của

bạn, được định mệnh chải như tóc

và lông, bạn nuốt nỗi cô đơn vào lòng

bởi móng vuốt

của hai bàn chân

bạn biết sự cô đơn là niềm vui

không thể

xuyên qua

.

như bài thơ không thể là kẻ cướp, đêm

ăn mòn cả mặt trăng

nuốt chửng mặt trời

chỉ trong một buổi sáng

đêm, không phải là cave hay hang động

ấm áp, nhẹ như giấc mơ

bạn và bài thơ

nghĩ rằng nó không thể

bạn đắm mình trong chất lỏng màu đen

của mọi người và đêm

hôm đó

18.

ở ngay lối vào siêu thị Big C

nơi mọi người đi

tít mù mua bán

bạn thấy một khu rừng

có các cành cây

một con chim đang bay

hai cánh hơi tư lự

trên lối vào

bạn ngồi

rượu say

bạn biết hôm nay

thế là

đủ

– tôi không biết

– hình như tôi đang sốt

một người đàn ông đến gần

bạn, một người phụ nữ cũng đến gần

chạm vào bạn

vào khu rừng

mây trôi…

họ gọi

họ gõ

họ sờ

họ không biết làm gì

mới được cho là đủ

– tôi không biết

– hình như tôi bị sốt

tết này bạn rắc mình như chiếc lá khô

trên lối đi

khi

cả siêu thị như khu rừng chuyển sang lá vàng

như mắt nàng

vừa khóc

bạn không bao giờ

vào siêu thị

ngôi đền

thiêng liêng

màu vàng

nhưng máy tính tiền

bị hỏng

.

và tôi

ôi

lúc ấy

cũng khoanh tay, nhìn lên

phía bầu trời: dạ, dạ…

khi đền thiêng

đến phiên

gọi đúng tên tôi

chỉ sai chữ lót

19.

cũng có lúc bài thơ thấy một nhà văn

bỏ ăn

nó nghĩ có lẽ chàng đã già hay mệt

chàng té xuống, mẩu bút chì vẫn cầm trong tay

rà soát các chương tiểu sử

người ta mô tả

chàng

chàng nhìn về tương lai

không cần quá khứ

như lá thư, mà ngày xưa ai đã nói

những lời lăng mạ

chàng

chàng không lo lắng lá thư

như lỗi chính tả không thể tránh khỏi

nhưng nếu bạn cố tình chỉnh sửa

lý lịch chàng

như bây giờ người ta báo công an

thì chàng rất sợ

như khi bạn gửi

cho ông Tổng biên tập

kể về gánh nặng của nhà văn

bỏ ăn

vừa mới chết

bạn sẽ nhận lại một lá thư theo mẫu:

– Kính gửi ông/bà…

hạn chót đã là ngày hôm qua

ông/bà bị muộn

xin vui lòng giữ chúng cho chính mình

làm của riêng

mấy trò tung bay

múa may

bất tử…

20.

bạn nhận được lời chúc phúc

như nhận bài thơ lúc mùa thay gió

không phải chiếc lá che mặt trong lễ hội Halloween

gió sẽ làm chiếc lá có lúc hơi khập khiễng

như bị đau chân

chúng ta lẽ ra

đã dễ dàng vượt qua

nhiều điều trong đời sống

như khi tắm gội

không cần phải xả nhiều nước thải đến thế

chúng ta chuyển động

như thành phố pha màu lúc hoàng hôn của

các sự cố

không ngừng

làm những đám mây cũng giả vờ buồn

và nghẹn thở

chúng ta

chỉ có thời gian nghỉ ngơi với ngón tay bị sờn nắng

để sự thật là những suy nghĩ phồng rộp

chúng ta

giả vờ làm những đứa trẻ

với những kẻ

thích bịt miệng hay bóp cổ

rồi sau đó vẫy tay gọi chúng ta đi ăn

và chúng ta nhận ra

trái đất không chỉ ba phần tư nước mắt

mà ba phần tư đám mây

đang bay, thả bom chùm trên đầu các cậu bé

không biết nói dối

đám mây

sẽ hoá trang thành mái tóc hay hàm râu của những kẻ

với đôi mắt tham lam

mắng chúng ta không phải người Việt Nam

chỉ uống cà-phê mà cứ đòi yêu nước

By Nguyễn Thị Phương Trâm

There's magic in translating a body of work from one language to another.

4 replies on “Lê Vĩnh Tài | NIGHT & THE CONTINUING FALLING VERSES – ĐÊM VÀ NHỮNG KHÚC RỜI – a pantheon of meaning (20)”

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s