Categories
POETRY/THƠ

Lê Vĩnh Tài | NO REFORM, JUST A POEM FOR VŨ (336)

Lê Vĩnh Tài, the Vietnamese poet and translator born 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands, a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet and translator, born 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

By Lê Vĩnh Tài, translation by Nguyễn Thị Phương Trâm

NO REFORM, JUST A POEM FOR VŨ

1.

the day we sat side by side, a girl dear Vũ

quietly climbed up our fingers

strummed the sorrowful suites

into the chalice of the night, O rivers

dear land, when shall thee come of age!

.

which day… month… year did you leave us forever dearest Vũ

an empty bottle rolling on the window sill

who had placed a flower in it like a dream

a dream in ashes

.

ashes flying endlessly draped

across a girl in mourningel

the garment on her breast indelibly dishevelled 

.

she was destined to fall

in small shimmering droplets like water

on a finger not yellow nor red

the quivering blood of an innocent soul

shattered pieces of light hovering through the night

hurt mother’s eyes

.

as though there were no reason for mother to fall

but the brook painfully stumbled on a reef

not reeds

it was mother’s searching arms

not a door

mother flung open as she dove into the night

2.

into the world flew with not a side glance 

at the daily wine chalice offered by a girl with a disapproving look on her face

like a thorn stumbling on a human heart

.

look Vũ,

happiness in small doses

will last longer in life

there’s no need for us to chase it

now and then you could slide it across the water dear Vũ and make these eddies

not structured

like a verdict

when people condemn us

as we pick up the pieces

we will then open our eyes and see that we’re alive

.

time is on our tail like an opportunity

the struggle is merely a swamp, the cause of the ferryman’s breathlessness

paddling with a broken oar

.

people all over

listening, mouths shut waiting, ready for the stampede

the eyesore

.

as though to not fall

but just a little hot and bothered

not yet to the point of melting

the burn blistering

the tumour makes fools of us and like cowards

we deny that death has a hold of us, sprouting

through a pothole on highway PMU18

and a baby is born like a mushroom after it rains

both palms open wide

.

good lord, we’ve seen

on burn after the other

boils after boils

the raw inflammation on burned skin

which craves for the hands which makes snow

touch upon a leaf that’s coughing(its lungs out)

.

a token of water (or blood) which had filled the chalice to the brim that night

there will be eyes

watching you Vũ the colour of crows

the arrow too late, from which direction came the wind? not from the sky

the direct hissing came from life

3.

flying isn’t necessary

we don’t want to be birds in the sky trying to escape

hide

death will never be fast enough

.

we fell apart when the priest broke the bread

the day you were baptised Vũ, the day you took on a wife

(how could anyone fall in love

with a woman who day after day chops meat behind a counter of phở

to then rolled up

a fist full of childhood

plumb round and innocent

white and opaque out of nothing at all like Vũ)

.

indelibly shaking

indelibly unable to cover up the thorns in the grass

the chalice of San Lung wine flew, returned like a bird

in the end, we’re nothing but an empty broken bottle

Vũ, your love is a flower on an insubstantial coffin

insubstantially buried in this grave

4.

who was blue with anxiety who said the grass was so blue

death is not born from what has been forgotten

as the white candles burned day after day in memorial

and the bells rang dusk after dusk

making a mockery of audible tears

.

death is born from life

the joy of a burial

we tried to look busy in front of the golden statue

forging ourselves or a monolith

forgetting that we’re poor

our children tattered nappies, rags

.

forgetting that on sandy barren land the cactus bloomed

on the humble indiscriminate lips

the brimming chalice of the night

our nation dear god, only yesterday…

.

yesterday footprints had led us towards a path

furnished with consciousness

where we grew up the river ran unceasingly

its water with every care cleansed our life

.

Vũ, how could we forget the sad moments

the mocking laughter burned our eyes

viewing life through rose-coloured glasses

walking through life with our toes exposed in old shoes, agape, gasping

recognized in each other the snobbiness

destroyed each other

.

to then be buried in the warm earth

Vũ, you will then be the deep roots, the nourishment of death

sing an anthem beyond the bloom of dry lips

sing an anthem in the bluest of grass

.

the boredom of being forever immortally blue

thanks to my concrete reforms

sing an anthem of turning back the time

.

an unconscious practice of mistakes and deceit

a painful practice of mistakes and dishonesty

the delineation of achievements even in death

5.

soon in the rising sun through the silent fog

stirring, a bit squeaky as we turn the cog on the water well

wash our face with sweat

we knew then, we were alive

after so many tough decades of trying to survive

.

Vũ, what have you inhaled?

you had put up with the endless soot and smoke

as she quietly wraps herself up in a cloak of winter

the philosophies, bitter

no one bothers to give it a second thought…

.

the books and literature like a slap in the face

the inhuman years starving in yellow

What does she know of them?

how do we lie about the years

on the tip of our tongue

afraid of even a glance of her abundant wet lashes, red

hidden cruelty

the prodigal son with his delusion and limited dreams

a living anthem, in praise of life

.

though there’s no place for an outsider

the pity for the child who had learned everything off by heart

whispering darkness

the truth spoken is a sin

Vũ said, not a word

Vũ sat there and listened to the way he would always listen

a pungent alcoholic presence only Vũ possessed

the murmurs of  eloquence

the current reports uttered

the uttered chattering

yes yes exactly

exactly yes yes

precisely yes exactly

oh gosh like tweeting hatchlings

.

a heart scored with blood

Vũ words became the stuff of legend

.

the night pouring and the chalice brimming with water, O country

left on the table when the voice was hoarse

the useless explanation ticking away on the second handle of the clock

echoing the shattering handle in our chest

.

don’t look for the lips of someone else on another

there are only the watery tears in our eyes

in droplets of love and yearning across the sky

.

reincarnation is born from sleep, O country

while you stir inside your coffin what were you thinking about Vũ

Vũ, your child had begun to stir in the womb

the stirring waters in dreams

a woman is a coffin for a child

.

breathless

darkness is a dream

the first-moment life was acquainted with each other

with wine in a storm

both too fast

spent and exhausted

at possibly 3 in the morning

.

3 sinking

9 floating

floating riding on fate

left without hope

.

the milky stuff like puree custard apple ceaselessly pouring

into the chalice of the night in a momentous celebration

knocked on the door of exhaustion

.

Vũ, you tried to sleep

it was hopeless

life was a bluish-grey

a mixture of white and black

like an orange flag

a mixture of red and yellow

a mixture of life and death

.

Vũ, did you get to dream all your dreams?

dead people can not dream

dead people can not love

Vũ, did you get to love all that you could possibly love?

.

Vũ loved all he could possibly

Vũ loved all he could

Vũ loved

Vũ…

—–

April 2022

KHÔNG PHẢI CÁCH TÂN, LÀM BÀI THƠ TẶNG VŨ…

1.

ngày tụi mình ngồi với nhau, Vũ ơi có người con gái

lặng lẽ leo lên leo mãi lên những ngón tay

gảy những tổ khúc muộn phiền

vào chiếc ly của đêm toàn nước

đất nước ơi, lớn lên!

.

ngày… tháng… năm nào Vũ bỏ đi xa

một vỏ chai lăn bên khung cửa sổ

ai đã cắm vào đó bông hoa như giấc mơ

một giấc mơ tro bụi

.

tro bụi đã bay lên bay mãi phủ lên

người con gái để tang

ngực áo còn trễ nải

.

nàng phải rơi xuống

từng hạt nhỏ long lanh như nước

trên ngón tay không đỏ không vàng

máu phơ phất oan hồn tinh khiết

vòng quanh đêm những mảnh vụn ánh sáng

làm đau mắt của mẹ

.

giống như mẹ không phải rơi xuống

mà dòng suối vấp phải đá ngầm đau đớn

không phải cỏ dại

mẹ quờ tay trong đêm

không phải cánh cửa

mẹ bật tung lao vào đêm tối

2.

bay vào thế giới

không nhìn ly rượu hàng ngày người con gái bê lên nhăn mặt

như chiếc gai dẫm lên trái tim người

.

này Vũ,

hạnh phúc từng ngụm nhỏ

nó lâu hơn cuộc sống của chúng ta

chúng ta không chạy đuổi nó

chỉ thỉnh thoảng Vũ ném nó lên mặt nước tạo những vòng tròn

không có hình thù

như một phán quyết

khi mọi người lên án chúng ta

chúng ta nhặt những mảnh vỡ này

mở mắt biết mình đang sống

.

tháng ngày bám gót như tên cơ hội

vùng vẫy cũng chỉ là vũng lầy, làm người chèo đò

ngạt thở với mái chèo đã gẫy

.

xung quanh toàn người

lúc nào cũng nghe ngóng, câm nín và chờ thời dẫm đạp

làm hai mắt chảy máu

.

giống như không phải rơi xuống

mà hơi nóng mù loà

không phải tan chảy

vết phỏng bây giờ rộp da

một khối u làm ta hèn nhát

không dám tin cái chết nảy mầm

qua một lỗ thủng như ổ gà trên mặt đường PMU18

mọc ra đứa trẻ như nấm sau mưa

xòe hai bàn tay

.

hỡi trời, chúng đã thấy

vết phỏng lại vết phỏng

ung nhọt lại ung nhọt

trên cơn sốt bỏng da

thèm bàn tay làm tuyết

sờ lên trán chiếc lá đang bị ho

.

dấu hiệu của nước (hay là máu) đã đầy chiếc ly đêm ấy

sẽ có một ánh mắt

nhìn Vũ màu bầy quạ

mũi tên muộn màng, gió từ đâu? không phải từ bầu trời

cuộc đời đang phóng ra tiếng rít

3.

không cần phải bay

chúng ta không muốn làm chim trời mà cần giải thoát

cần bỏ trốn

cái chết không sao đuổi kịp

.

chúng ta vụn vỡ khi vị linh mục bẻ bánh thánh

ngày Vũ theo đạo để cưới vợ

(mãi không làm sao yêu được

người đàn bà hàng ngày băm thịt sau quầy phở

sau đó cuốn lại

một nắm tay trẻ thơ

xoe tròn ngơ ngác

từ chất liệu không là gì màu trắng đục của Vũ)

.

vẫn còn run rẩy

vẫn chưa phủ lên gai trong bụi cỏ

chén rượu San Lùng bay về như chim chóc

rốt cuộc chúng ta cạn khô chiếc bình vỡ

tình yêu của Vũ như đóa hoa đặt trên áo quan không quá nặng

vùi nhẹ tênh trong nấm mộ này

4.

ai nói về cỏ xanh ai xanh màu lo lắng

cái chết sinh ra không phải lãng quên

tụng niệm ngày ngày nến trắng

ngày ngày chuông chiều

lạm phát tiếng khóc

.

cái chết từ sự sống sinh ra

nỗi vui an táng

khi chúng ta loay hoay những bức tượng vàng

đúc ảo tưởng bán thân hay nguyên khối

quên rằng chúng ta nghèo mạt

trẻ con tã rách

.

quên rằng trên cát khô cằn xương rồng vẫn nở hoa

bất kể đôi môi nào cúi xuống

chiếc ly đầy nước của đêm

đất nước ơi, ngày hôm qua…

.

ngày hôm qua dấu chân đưa ta đến con đường

trang hoàng phì nhiêu nhận thức

chúng ta lớn lên dòng sông trôi mãi

nước chắt chiu rửa ráy đời mình

.

Vũ nhớ không đôi khi tụi mình sống thật buồn

tiếng cười châm biếm làm chúng ta cay mắt

nhìn đời qua cặp kính đã hỏng

đi qua cuộc đời trên đôi giày há mõm

nhìn thấu lòng nhau hợm hĩnh

và chúng ta đập vỡ cả nhau

.

sau này vùi trong đất ẩm

Vũ thành chùm rễ sâu nuôi dưỡng cái chết

hát bài ca hơn cả nụ môi khô

hát bài ca màu xanh của cỏ

.

màu xanh phát chán vì phải đóng vai bất tử

nhờ trò cách tân của vôi vữa xi măng

hát bài ca thời gian trở lại

.

lầm lẫn giả dối thành thói quen vô thức

lầm lẫn giả dối thành thói quen đau nhức

báo cáo thành tích cả khi đã chết

5.

rồi sớm mai im lặng sương mù

chúng ta thức dậy tiếng cọt kẹt tay quay giếng nước

rửa mặt bằng những giọt mồ hôi

biết mình đang sống

sau mấy mươi năm đời người nặng nhọc

.

Vũ đã thở những gì?

mầy triệu lần sương khói

khi mùa đông em quấn khăn im lặng

những triết thuyết cay đắng

không ai tắm hai lần…

.

những sách vở ta nhìn thẳng mặt

năm tháng phi nhân đói rách màu vàng

điều gì em đã biết?

ta phải chọn cách nào để nói dối

năm tháng trơn môi

không dám nhìn hàng mi em khóc nhiều màu đỏ

ở đó ẩn giấu sự khốn nạn

thằng đàn ông hoang đàng ảo tưởng còm cõi

tụng ca cuộc sống

.

dù vẫn biết không có chỗ cho kẻ ngoài cuộc

tội nghiệp đứa trẻ thuộc bài

thì thầm bóng tối

nói thật là một tội

Vũ không nói một lời

chỉ ngồi nghe bằng cách riêng của Vũ

một kiểu ngồi của rượu giờ không ai ngồi nữa

ngồi thì thầm kề bên hùng biện

thời cuộc lắp bắp lắp bắp

lắp bắp lắp bắp

lắp bắn lắp bắn

lắp bắn lắp bắn

lắp bắn lắp bắn

ôi chao há mỏ chim non

.

trái tim rạch những vết máu

càng ngày Vũ nói càng hay hơn

.

đêm rót đầy ly nước, đất nước ơi

đặt lên bàn khi đã khan giọng nói

những diễn giả vô ích chiếc kim giây đồng hồ

vang dội chiếc kim lồng ngực mình đang vỡ

.

đừng tìm môi trong môi

chỉ nước rơi trong mắt

chảy thương nhớ lên trời

.

nước ơi luân hồi sinh ra từ giấc ngủ

Vũ nghĩ gì khi cựa quậy trong áo quan

đứa trẻ con Vũ bắt đầu cựa quậy trong tử cung

nước cựa quậy trong giấc mơ

người đàn bà là áo quan của đứa trẻ

.

ngộp thở

đêm tối là giấc mộng

ngày đầu tiên sự sống gặp nhau

trong cơn mưa và rượu

cà hai cùng nhanh quá

cùng mệt lả

lúc ấy hình như 3 giờ sáng

.

3 chìm

9 lênh đênh

lênh đênh đang cưỡi lên số phận

không còn hy vọng gì

.

cái thứ đùng đục giống như mãng cầu xay không ngừng đổ vào

cái ly của đêm đầy ắp đại tiệc

gõ lên cánh cửa mệt mỏi

.

Vũ đã cố gắng ngủ

không còn hy vọng gì

cuộc đời này xanh xao màu xám

pha hai màu trắng và đen

như lá cờ màu cam

pha hai màu vàng đỏ

sự sống pha vào cái chết

.

Vũ mơ được nhiều không?

người chết không còn giấc mộng

người chết không còn yêu

Vũ yêu được nhiều không?

.

Vũ yêu được nhiều

Vũ yêu được

Vũ yêu

Vũ…

 

By Nguyễn Thị Phương Trâm

There's magic in translating a body of work from one language to another.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s