Tạ Xuân Hải | CURSED (2)

Tạ Xuân Hải, the Vietnamese poet and YouTuber is a native of Mã Thành commune, Yên Thành district, Nghệ An province, A master student in linguistic theory – Hue Teachers College.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, activist, poet and translator, born 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

By Tạ Xuân Hải, translation by Nguyễn Thị Phương Trâm


Sòng bridge was a place completely devoid of people. If there was an emergency where someone had to cross the river, people would walk two kilometres downstream and use a different bridge. Or they would use a boat to cross. On a good day when the water was calm enough they would wade and swim. But they would never set foot on that bridge. Not sure since when, but the villagers have been afraid of it for so long, they would avoid it as though there was some kind of demon. Out of respect and fear, to appease whatever was there they erected an altar at the foot of the bridge, and called it their Lord. Their Lord’s curse had been passed on from generation to generation to the present date:

“A heel on Sòng bridge and it’s

Death to women at dawn

and death to men at dusk”

Sòng bridge lay there, asleep in the past, like someone who had suffered unbearable hardship, resting their head on their arms, legs sprayed out on the floor, not waiting or hoping for the want of anything any more, nor do they care to share their burden or need anyone to understand them.

But then one day, from a distant land came to the village across the bridge was a rather small framed elderly man. Instantaneously the excitement spread through the village, he’s going to die some afternoon soon. A number of people turned up at the old man’s rental home to warn him about the frightful curse. They had also added that he won’t die immediately, because our Lord needs time to wake up properly before delivering his most fitting punishment, a death more horrible than ever before. “Our Lord dislikes incessant repetition.” They said, “Our Lord is always prepared to cast the most horrific punishment of all.” They did all the worrying on the old man’s behalf, while he sat there puffing away on his cigarette, politely smiling as his wrinkly eyes fell wistfully always in the direction of the river. They pressed on and on about how it was not a laughing matter. They counsel that he should think about possible offerings at the altar at the foot of the bridge as an apology to their Lord, offerings might save his life, even though they weren’t sure that it would work. “But you have to try, rather than just wait here and die.”

Seeing how the old man would only smile, they figured it’s best to tell him about the ghastly deaths of those who had set foot on the bridge. “So, you’ve seen these deaths with your own eyes?” the old man asked. They panicked, but recovered almost immediately. They claimed that the village elders have witnessed such deaths and have passed on such knowledge to them. They recited a list of names. “You have to believe us, it’s all true.” But after seeing that he was still unaffected by it, it angered them. “He must think we’re children.” They mumbled under their breath. They left aggravated and angry. “Let him die!” they said. They believe it will happen, not only do they believe it will happen, but they hope that he would actually diel. They cursed him. “Then he’ll see!” They waved goodbye to each other before heading back to their homes.

The next day the entire village gathered in front of the old man’s house, anxiously they waited for the stupid and obstinately old guy to drop dead. They stood around in groups, out in the streets and would now and then look into the old man’s home. The old man sat at a wooden table out by the verandah, his eyes always staring at something on the table. Now and then he would lift his right hand to his mouth and inhale deeply on his cigarette. Sometimes he would smile to himself, and occasionally buried his face in both of his hands. Totally unaware of the people outside in the street, waiting for him to die. Then, thoughtless and careless, he dropped his glass on the tiles. The hollowed sound echoed through the crowd, startling them. “It’s happening.” The whispered. They were on their toes trying to get a better look. Some pushed their way towards the gate. They mumbled this and that into each other’s ears. The elderly women in the village burst out in prayers. Some closed their eyes, dare not look. The old man got up slowly from his chair, got a broom and swept the shattered glass together. Then he chucked the pile of broken glass into a bin nearby. Only then was he suddenly aware of the people standing outside, watching him. He smiled and nodded, greeted them, but no one responded. He placed the broom against the wall and returned to his table, lit another cigarette before again looking down at whatever it was as though nothing had happened at all.

The crowd grew more anxious as the sun began to fall. Some of the women were a bit disappointed because they had to leave to sort out their evening meal. “Give us a shout when it happens, yeah.” They nudged, urging anyone who stayed back. The kids were dragged home as well even though some of them refused to budge. Chucking a fit on the ground crying and screaming until the adults threatened them with – if they won’t leave our Lord will also come after them. A couple of dozen people remained, amongst them were a few village elders. They sat in a circle at the foot of a huge nacre. 

“The old guy will die right?” A baby-faced guy asked.

“He will die alright, it’s a matter of time. There’s no way of knowing when it will happen exactly, but it will happen. Maybe our Lord has not yet decided on what should be a fitting horrible death, since it has been so long.” An elder added. 

“What if our Lord has forgotten about his curse?” Cheekily another guy added.

“Blasphemy! Our Lord will never age!” An elder spoke up as he tapped his tobacco pipe on the ground. “Doesn’t matter how it will happen, but it will take place this afternoon.

A couple of them got to their feet to get a better look inside the old man’s house. But he was still staring at something in his hand on the table. They shook their heads and sat down again with the others. 

The horizon was smeared with darkness. The crowd had shrunk to about a dozen people. And nothing happened. The old man got up and started the preparation for his evening meal. The fire lit up his wrinkly tranquil peaceful face. The crowd by now was rather bored. They sat there passing around the tobacco bong, taking turns yawning. Some were slapping their legs trying to chase away the mosquitoes. A number of them took a last look into the old man’s house, wiped the dirt off their bum and left. By seven o’clock they were all gone. But throughout the night they were alert and anxious for any sound coming from the old man’s rental home. They were still hopeful that the strange old man from some far away place would succumb to the devastating horrible death, better late than never, they thought. They were as excited for the old man’s misfortune as they would have been for the spring festival. As they fell into a slumber filled with  indescribable anxiousness, filled with terrifying but satisfying dreams. 

The next day, then the day after that, the old man was as unaffected as the day he sat foot across the bridge. But to the villagers it was not good news. And of course there were a number of people who were unaffected by the whole thing. A number of people, especially the young, didn’t give the entire thing a thought. They had plenty of other interests which drew their attention. As for the little children, they had pretty much forgotten about the whole thing. But to some it wasn’t so simple. To them it was an unforgivable mistake. How could a stranger from an unheard of place be so disrespectful, dare step on the village’s age-old curse? And had not suffered from any repercussions? He had brought all this chaos upon the community. He had shaken not only the villagers faith but also that of the village elders. What happens when the young ones no longer listen to their elders? Curses will become obsolete, threatening the order of society itself. A man must pay for his crime. So, an emergency meeting was necessary. The man in question had to leave. He’s not human, he must be some kind of demon in human form. Why? Because even our Lord dare not punish him. He’s an abomination. He had managed to overcome our curse. He had managed to overcome our Lord. As for the villagers? What will happen to them when our Lord finally wakes up and takes it out on the innocent villagers like us instead? Our Lord will destroy the village if we continue to harbour his sworn enemy.

That afternoon, a number of them turned up at the old man’s home to announce the villagers’ decision. “It’s a fair decision.” They carefully observed his reaction. The elderly man sat there quietly staring out at the river, with a distant look in his eyes. “You must leave this afternoon, it has been decided, this very afternoon, remember that.” They repeated it a couple of times to make sure he had heard it, before they left him alone. The elderly man continued to look into the distance. Before he pulled out a small photograph from his pocket, smoothing it out carefully with both hands, lifting it up for a better look in a different light. He thought about his daughter, his wife. They died in an accident, leaving him alone in this life. He had often wanted to follow them, but was unsuccessful after the few times he tried to end his life. He no longer thinks about death. He left the city for the country, as far away as he could so he didn’t have to see any kind of auto vehicle, or car ever again. His feet had brought him to this beautiful idyllic village. He thought this is where he will live out the rest of his life, amongst the trees, rivers, and simple farmers. He had prepared himself spiritually and mentally to retire under this clean and generous horizon. But now it was no longer possible. He’s a sinner, or rather, they’ve insisted that he’s a sinner. He had dared to step on their curse, and disrupted the tranquillity of other people. He had wished often that the curse would come to fruition. Because for a long time now, death was not something to be feared any more, it was something he had accepted. It was something he desperately desired. Now he had to leave. He can not bear people’s hate, their fear. Even if he tries to stay, they will never leave him alone. His feet shook thinking about the road ahead. Exhausted, he went inside. Shoved his clothes into a beaten cloth bag, grabbed the faded bucket hat and put it on his head. For no reason at all, he suddenly had the urge to cross Sòng bridge one more time.

He followed the worned grass strewn path. The worn path long forgotten by people, lay there bearing the innumerable number of piercing needles upon its fresh. He is it, like the bridge, still wondering why it had been abandoned. They are there endlessly remembering the happy feet of the long gone days, waiting to be discovered by fresh new footsteps.

A few days later, they found the old man’s body washed up on a dry grass bank on the other side of the river. The villagers were quick to unanimously agree: The curse was finally fulfilled.

May 2022



Cầu Sòng là một nơi hoàn toàn vắng vẻ. Nếu có công chuyện thật sự cấp bách phải qua sông, người ta đi vòng xuống phía hạ nguồn khoảng hai cây số, ở đó có một chiếc cầu khác. Hoặc người ta chèo thuyền. Cũng có thể người ta bơi khi con nước hiền lành. Nhưng nhất định người ta không đặt chân lên cây cầu ấy. Không biết từ bao giờ, người ta kinh khiếp nó như kinh khiếp một con ác quỷ. Mà quả thật dân làng được kể lại rằng ở đó có một con ác quỷ trú thân. Để vỗ về và để tỏ ra kính sợ, người ta đã lập một cái am thờ ngay chỗ chân cầu, và tôn xưng nó là Ngài. Lời nguyền của Ngài vẫn còn được truyền lại đến tận hôm nay:

“Nửa bàn chân chạm cầu Sòng

Đàn bà chết sáng, đàn ông chết chiều”

Cầu Sòng nằm đó, ngủ trong quên lãng, như một con người đã đi đến tận cùng đau khổ, gối tay lên đầu và duỗi thẳng hai chân, thôi không đợi chờ, thôi không hy vọng, thôi không cần sự sẻ chia hay thấu hiểu của người đời.

Nhưng một ngày nọ, có một ông lão nhỏ thó từ phương xa vừa chuyển đến ngôi làng đã đi qua cây cầu ấy. Ngay lập tức những lời bàn tán nổi lên, rằng ông ta sẽ phải trả giá cho cái hành động liều lĩnh ngu ngốc của mình; rằng ông ta sẽ chết, ngay chiều mai. Một số người đã đến tận ngôi nhà mà ông lão thuê ở và cho ông biết về lời nguyền đáng sợ. Họ giải thích thêm rằng ông không bị chết ngay lập tức, vì Ngài cần có thời gian để tỉnh ngủ và nghĩ ra một hình phạt ghê rợn nhất chưa từng có trước đây. “Ngài không thích sự lặp lại.” Họ nói. “Ngài luôn có những kế hoạch hoàn hảo ghê rợn.” Họ lo lắng thay cho ông lão, trong khi ông cứ bình thản ngồi hút thuốc, cười lịch sự và hướng đôi mắt nhăn nheo ra phía dòng sông. Họ nhấn mạnh với ông rằng đó không phải chuyện để đùa. Họ khuyên ông nên đem lễ vật đến am để cúng và tạ lỗi với Ngài, hoặc đi tìm một thầy pháp đủ mạnh để có thể thông tri với Ngài, nhằm cứu lấy tính mạng, dù họ không dám chắc là những điều có mang lại kết quả hay không. “Dù sao cũng nên thử mọi cách, còn hơn ngồi yên chờ chết.”

Khi thấy ông lão vẫn chỉ mỉm cười, họ kể cho ông nghe về những người trước đây dám đặt chân lên cây cầu đã phải nhận một cái chết đau đớn khủng khiếp như thế nào. “Các bạn đã thực sự chứng kiến những cái chết đó?” ông lão hỏi. Họ hơi bối rối, nhưng hầu như ngay lập tức, họ lấy lại được bình tĩnh. Họ nói với ông rằng có nhiều người già trong làng đã tận mắt chứng kiến và kể lại cho họ. Họ liệt kê ra một loạt những cái tên. “Ông phải tin mới được, vì đó là sự thật mười mươi.” Rồi khi thấy ông vẫn không có vẻ gì sợ sệt, họ tức giận vô cùng. “Lão xem chúng mình như đám trẻ con.” Họ thì thầm với nhau. Họ kéo nhau ra về, lòng đầy tức tối. “Cứ để lão chết đi!” họ nói. Họ tin điều đó sẽ xảy ra, rồi không chỉ tin, họ cầu mong cho điều đó xảy ra. Họ nguyền rủa ông lão. “Rồi lão sẽ trắng mắt!” Họ chào nhau rồi ai về nhà nấy.

Chiều hôm sau, cả đám dân làng đều thấp thỏm chờ đợi lời nguyền sẽ ra tay với lão già lì lợm ngu xuẩn. Họ tụ tập thành từng nhóm, đứng ngoài đường và chốc chốc lại nhìn vào trong nhà của ông lão. Ông lão ngồi ở chiếc bàn gỗ nhỏ ngoài hiên, đôi mắt chăm chú nhìn vào một vật gì đó. Tay phải của ông thỉnh thoảng lại đưa điếu thuốc lên môi và rít một hơi dài. Có lúc ông mỉm cười một mình, có lúc ông đưa hai tay lên bưng mặt. Dường như ông không biết đến đám người đang tụ tập ngoài kia và chờ đợi cái chết của ông. Trong một lần sơ ý, ông làm rơi chiếc ly thuỷ tinh xuống nền gạch. Một tiếng choang khô khốc vang lên làm cả đám đông giật mình kinh hãi. “Bắt đầu rồi đấy.” Họ xì xào. Họ cố nhướng cổ thật cao. Có một số người còn chạy vào tận cổng. Một số kẻ thì thầm gì đó vào tai kẻ khác. Mấy bà già lầm rầm khấn vái. Một số kẻ nhắm mắt không dám nhìn. Ông lão chậm chạp bước ra khỏi ghế, đi lấy một cái chổi và gom những mảnh vỡ thuỷ tinh vào một chỗ. Sau đó ông hất chúng vào thùng đựng rác. Ngay lúc đó ông mới phát hiện ra ở ngoài đường có bao nhiêu là người đang đứng đó, nhìn mình. Ông mỉm cười chào họ, nhưng không ai mỉm cười đáp lại. Ông dựa cái chổi vào tường và trở lại bàn, châm một điếu thuốc mới rồi cúi xuống chăm chú như chưa có điều gì xảy ra.

Đám đông bắt đầu sốt ruột khi mặt trời sắp lặn. Một số phụ nữ đành luyến tiếc trở về nhà để chuẩn bị bữa ăn tối. “Hét lên thật to khi chuyện đó xảy ra nhé.” Họ dặn những kẻ ở lại. Lũ trẻ con cũng bị kéo về, dù một số đứa cứ nằng nặc không chịu. Chúng nằm ra giữa đất và khóc rống lên cho đến khi người lớn dọa chúng rằng nếu không về thì Ngài cũng sẽ đến tìm cả chúng nữa. Còn lại một đám khoảng vài chục người, trong đó có ba bốn cụ già. Họ ngồi thành một vòng tròn trên đám cỏ dưới một gốc cây xà cừ lớn.

“Nó chắc chắn sẽ xảy ra với lão già chứ?” Một gã mặt non choẹt hỏi.

“Chắc chắn nó sẽ xảy ra. Chỉ là không biết đích xác lúc nào thôi. Có thể Ngài đang gắng nghĩ ra một hình phạt thật khủng khiếp, bởi lâu rồi ngài chưa được ra tay.” Một cụ già nói.

“Có khi nào Ngài đã quên lời nguyền của mình không?” Một gã mặt đầy tàn nhang xen vào.

“Quên thế nào được! Chỉ là Ngài suy nghĩ hơi lâu một chút. Hẳn Ngài đã già rồi, không còn minh mẫn và khỏe mạnh như xưa.” Một gã trẻ tuổi khác nói với vẻ tinh nghịch.

“Báng bổ! Ngài không bao giờ già!” Một cụ già vỗ cái điếu thuốc lào xuống đất. “chờ mà xem, kiểu gì cũng trong chiều nay.”

Một vài kẻ đứng dậy và nhìn vào trong nhà của ông lão. Nhưng ông vẫn cúi xuống bàn. Họ lắc đầu với mấy người khác và lại ngồi xuống.

Trời đã nhá nhem tối. Đám đông chỉ còn lại khoảng mươi người. Vẫn không có chuyện gì xảy đến. Ông lão đã đứng dậy, vào bếp nhóm lửa chuẩn bị bữa ăn tối. Ngọn lửa rực lên soi chiếu khuôn mặt nhăn nheo và bình thản. Đám người bắt đầu chán nản. Họ truyền tay nhau điếu thuốc lào và ngáp dài liên tục. Một số kẻ đánh ben bét vào chân để xua muỗi. Một số kẻ ngó vào ngôi nhà lần cuối rồi phủi đít đi về. Đến bảy giờ tối thì không còn một ai ở lại nữa. Tuy vậy, trong đêm, người ta vẫn dỏng tai lên nghe ngóng. Họ vẫn hy vọng tai hoạ sẽ xảy đến với ông lão xa lạ kỳ quặc kia, muộn còn hơn không. Họ ngóng chờ nó như ngóng chờ lễ hội mùa xuân. Rồi họ chìm vào giấc ngủ đầy những băn khoăn khó tả, đầy những mộng mị kinh khiếp thỏa thuê.

Ngày hôm sau, rồi hôm sau nữa, ông già vẫn bình an vô sự. Nhưng đó không phải là tin mừng đối với dân làng. Tất nhiên cũng có một số người nhìn nhận nó một cách bình thản. Một số khác, nhất là những người trẻ tuổi thì hầu như chẳng còn bận tâm. Họ có nhiều thú vui khác để theo đuổi. Trẻ con thì hoàn toàn quên béng. Nhưng đối với một số người thì sự việc không đơn giản như vậy. Đó là một sự xúc phạm không thể tha thứ. Làm sao mà một con người lạ mặt, vừa đến từ một nơi xa xôi nào đó lại dám giẫm lên lời nguyền mà cả dân làng đã phải kiêng sợ từ bấy lâu nay? Và giẫm lên mà không hề bị trừng phạt? Ông ta đã làm cho tập tục bị xáo trộn. Ông ta đã làm cho niềm tin của dân làng vào các vị bô lão bị lung lay. Rồi mọi chuyện sẽ đi đến đâu, khi mà lời nói của các vị không còn được cháu con tuân phục? Thế nghĩa là đâu chỉ lời nguyền bị vô hiệu hoá, mà ngay cả nề nếp kỷ cương cũng bị đe doạ. Người đàn ông kia hiển nhiên phải bị trừng phạt. Và một cuộc họp được triệu tập ngay lập tức. Người đàn ông bị buộc phải dời đi. Ông ta không phải là người, ông ta là một con quỷ dữ đội lốt người. Vì sao ư? Vì đến cả Ngài cũng không dám ra tay trừng phạt hắn. Hắn quá ghê gớm. Hắn chế ngự được cả lời nguyền. Hắn chế ngự được Ngài. Nhưng còn dân làng? Sẽ phải làm sao khi Ngài tức giận và trút tất cả nỗi tức giận đó lên đám người vô tội? Ngài sẽ huỷ hoại cả cái làng này nếu như họ còn tiếp tục chứa chấp kẻ thù không đội trời chung của Ngài.

Chiều hôm đó, một số người đã đến ngôi nhà của ông lão và báo cho ông lão biết quyết định của dân làng. “Thế đã là quá tử tế với lão rồi đấy nhé.” Họ quan sát thái độ của ông. Ông lão ngồi yên lặng, mắt nhìn ra phía bờ sông, một cái nhìn xa xăm vời vợi. “Lão phải dời đi ngay chiều nay, nhớ nhé, ngay chiều nay đấy.” Họ nhắc lại lần nữa để chắc chắn là ông lão đã nghe thủng lỗ tai, rồi họ ra về. Ông lão vẫn ngồi nhìn vào xa xăm. Rồi ông lôi bức ảnh nhỏ từ trong túi áo ra, vuốt phẳng nó và giơ lên ngắm nghía. Ông nghĩ đến vợ và đứa con gái của mình. Họ đã chết trong một tai nạn, bỏ lại ông một mình trên cõi đời này. Ông đã từng muốn đi theo họ, nhưng cả ba lần tự tử đều không thành. Ông không còn nghĩ đến cái chết nữa. Ông rời bỏ thành phố và đi thật xa về những miền quê để không phải nhìn thấy những con đường lớn và những chiếc ô-tô. Rồi đôi chân đưa ông đến ngôi làng tươi đẹp này. Ông nghĩ ông sẽ sống nốt quãng đời còn lại của mình ở nơi đây, giữa cỏ cây và dòng sông tươi mát, giữa những người nông dân bình dị. Ông đã chuẩn bị tâm thế để nằm xuống nghỉ ngơi dưới bầu trời rộng rãi trong lành. Nhưng điều đó giờ đây là không thể. Ông là kẻ có tội, hay đúng hơn, người ta bắt ông phải là kẻ có tội. Một kẻ dám chà đạp lên lời nguyền, chà đạp lên sự bình yên của những người khác. Ước gì lời nguyền trở thành hiện thực, ông đã từng nghĩ vậy. Bởi đối với ông, cái chết từ lâu đã không có gì đáng sợ. Ngược lại, ông còn thèm muốn nó. Giờ thì ông sẽ lại phải ra đi. Ông không thể sống trên nỗi lo sợ và căm ghét của người đời. Mà họ cũng chẳng đời nào để ông yên, nếu ông cứ cố tình ở lại. Chân ông run lên khi nghĩ đến con đường phía trước. Ông uể oải đứng dậy, vào nhà. Ông nhét mấy bộ quần áo vào chiếc túi vải cũ nát, chụp chiếc mũ nồi bạc phếch lên đầu. Không hiểu tại sao, ông lại muốn leo lên cây cầu Sòng một lần nữa.

Ông men theo lối mòn cỏ dại mọc đầy. Lối mòn lâu ngày bị con người quên lãng, nằm đó chịu đựng muôn vàn mũi kim đâm vào da thịt. Hẳn là nó, cũng như cây cầu, vẫn băn khoăn chẳng hiểu vì sao bỗng chốc mình bị bỏ rơi. Chúng ở đó, nhớ lại những bước chân nhộn nhịp một thời xưa cũ, và ngóng đợi những bàn chân mới.

Mấy ngày sau, họ tìm thấy xác ông lão dạt vào bãi ngô non ở bờ sông phía bên kia. Tất cả dân làng đều nhanh chóng đồng ý với nhau rằng: cuối cùng thì lời nguyền đã ra tay.

(Tạ Xuân Hải)

By Nguyễn Thị Phương Trâm

There's magic in translating a body of work from one language to another.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in: Logo

You are commenting using your account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s